Στην Ουκρανία τέμνονται δύο πόλεμοι: ο ένας, για τη διατήρηση μιας νεκρής ένωσης, ο άλλος, για τη δημιουργία μιας νέας μορφής συνύπαρξης λαών. Ο πόλεμος είναι επιλογή του Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος θέλει η Ρωσία να επανακτήσει τον έλεγχο εδαφών της Σοβιετικής Ενωσης και να θεωρείται ηγέτις της ορθόδοξης χριστιανοσύνης. Είναι και σήμα κινδύνου για τους λαούς της Ευρώπης, για να καταλάβουν ότι ή θα ενισχύσουν την Ενωσή τους ή θα παραδοθούν στις δυνάμεις της διάλυσης.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση, όπως απεδείχθη τα τελευταία χρόνια, εξελίσσεται μέσα από κρίσεις. Η ελληνική κρίση χρέους και η πανδημία τη βρήκαν απροετοίμαστη, έρμαιο μιας νωθρής νοοτροπίας, όπου το στενό εθνικό συμφέρον υπερτερούσε του συλλογικού καλού. Οι χώρες-μέλη αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν πολιτικές και να θεσπίσουν μηχανισμούς που ενίσχυσαν την Ενωση και, έτσι, την κάθε χώρα-μέλος. Χρειάστηκε να σπάσουν ταμπού, κυρίως την άρνηση της Γερμανίας να δεχθεί την ιδέα του κοινού δανεισμού. Η Αγκελα Μέρκελ κατάλαβε ότι χωρίς ενίσχυση η Ενωση ήταν καταδικασμένη. Δέχθηκε την ίδρυση ταμείου για την αντιμετώπιση της πανδημίας, το οποίο χρηματοδοτείται από κοινό δανεισμό. Αυτό θεσπίστηκε ως μοναδική περίπτωση. Ομως, ο πόλεμος και το ολοένα αυξανόμενο κόστος ενέργειας θα αναγκάσουν τις χώρες-μέλη να θεσπίσουν και άλλο, παρόμοιο ταμείο. Ο πόλεμος τώρα προκαλεί ριζική ανατροπή της γερμανικής πολιτικής για την άμυνα. Αυτή η εξέλιξη και η συσπείρωση των χωρών-μελών ανοίγουν τον δρόμο για κοινή στρατηγική άμυνας και εξωτερικής πολιτικής. Κάτι που πριν από λίγες εβδομάδες έμοιαζε ευσεβής πόθος.
Οι ΗΠΑ εξελίχθηκαν σε ισχυρή ομοσπονδία μέσα από εμφύλιο πόλεμο. Η Σοβιετική Ενωση ήλεγχε έθνη που είχαν υποταχθεί από τη Ρωσική Αυτοκρατορία ή που της «δόθηκαν» στη μοιρασιά της Γιάλτας. Η Ευρωπαϊκή Ενωση αναδύθηκε από τις στάχτες του φονικότερου πολέμου της Ιστορίας. Τελευταίως, όμως, το όραμα μιας ολοένα πιο ενωμένης Ευρώπης έφθινε, καθώς αναδύονταν ακραίες δυνάμεις που απέκλειαν τη στενότερη συνεργασία για ασφάλεια και ευημερία. Ο πόλεμος στην Ουκρανία αποδεικνύει πόσο επικίνδυνες είναι τέτοιες ιδέες. Ενισχύει την ανάγκη για μια Ενωση στην οποία ελεύθεροι λαοί συμμετέχουν με τη βούλησή τους, την οποία υπερασπίζονται. Πολεμώντας για την ελευθερία τους, οι Ουκρανοί ίσως απαλλάσσουν την Ευρώπη από μεγαλύτερη αιματοχυσία αργότερα.
