Οι σειρήνες ουρλιάζουν. Ανθρωποι τρέχουν αλαφιασμένοι στους δρόμους. Στην τηλεόραση ακούς ότι οι δυνάμεις των άλλων πλησιάζουν, είναι έξω από την πόλη σου. Εχεις ελάχιστο χρόνο. Κατεβάζεις τη βαλίτσα από το πατάρι. Τι θα πάρεις μαζί σου; Μια-δυο αλλαξιές ρούχα, εσώρουχα και κάλτσες. Ενα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια. Φορτιστή για το κινητό, φακό κι ένα ραδιοφωνάκι με μπαταρίες. Φάρμακα. Προσωπικά έγγραφα. Μια κουβέρτα. Μπάρες δημητριακών κι ένα κουτί μπισκότα. Αρκούν μέχρι να ηρεμήσουν τα πράγματα και να επιστρέψεις.
Και αν αυτό δεν συνέβαινε; Αν δεν περνούσες ποτέ ξανά το κατώφλι του σπιτιού σου; Αν το ισοπέδωναν οι βόμβες, αν το κατάπιναν οι φλόγες των εχθρικών πυρών; Αν επιστρέφοντας αντίκριζες μόνο ερείπια να αχνίζουν εκεί όπου κάποτε έστεκε το «κάστρο» σου; Τι θα έβαζες στη βαλίτσα από όλα σου τα πολύτιμα; Τις ασπρόμαυρες οικογενειακές φωτογραφίες; Τον βαφτιστικό σταυρό της μαμάς, αυτόν που σου πέρασε στον λαιμό λίγο πριν πεθάνει; Τoν πίνακα με τα αγριολούλουδα που είχε ζωγραφίσει η γιαγιά; Τα ημερολόγια των εφηβικών σου χρόνων; Τα χειροποίητα κεραμικά που τόσο αγαπάς; Από τις γυάλινες χιονόμπαλες που έχεις φέρει από τα ταξίδια σου ποια θα έπαιρνες μαζί σου; Από τα ρούχα σου, από τα βιβλία σου, από τα κοσμήματα, από όλα τα αντικείμενα που συνθέτουν τον δικό σου κόσμο, ποια θα έσωζες σ’ αυτή την «κιβωτό»; Κι αν δεν ήσουν μόνη/ος; Αν είχες σύντροφο, παιδιά ή ηλικιωμένους γονείς κι έπρεπε μαζί να βρείτε ασφαλές καταφύγιο; Αν είχες σκύλο ή γάτα; Δεν θα έκλεινες την πόρτα πίσω σου αφήνοντας τα ζωάκια σου μόνα, θα σε ακολουθούσαν, οικογένειά σου είναι κι αυτά.
Τι θα χωρούσε τότε σε μια βαλίτσα;
Οι άνθρωποι στην Ουκρανία δεν φαντάζονταν ότι θα βρίσκονταν κυνηγημένοι, με όλη τους τη ζωή στριμωγμένη σε μια-δυο αποσκευές. Πριν από λίγες ημέρες ζούσαν την «αγία» καθημερινότητά τους, έκαναν σχέδια για το μέλλον, ήταν σαν εμάς – μέχρι που οι ερπύστριες των ρωσικών τανκς πάτησαν τη γη της χώρας τους.
«Το μόνο πράγμα που μας διδάσκει η Ιστορία είναι ότι τίποτε δεν μας διδάσκει η Ιστορία», έγραψε ο Χέγκελ. Aυτός ο πόλεμος μας φέρνει όλους αντιμέτωπους με τα λάθη μας: χώρες και κυβερνήσεις, πολιτικούς και πολίτες. Και μας υπενθυμίζει πόσο εύκολο είναι να βρεθούμε με μια άδεια βαλίτσα ανοιγμένη μπροστά μας…
