H αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Κάμαλα Χάρις ενδιαφέρθηκε για τη δικαστική έκβαση της υπόθεσης δολοφονίας νεαρού Αφροαμερικανού πριν από πέντε χρόνια στη Ζάκυνθο (που δεν έχει ακόμη εκδικαστεί σε δεύτερο βαθμό) και από κάποιες πλευρές καταγγέλθηκε ξένη παρέμβαση στα εσωτερικά μας. Τι να πει και η μάνα του Ζακ Κωστόπουλου, που ακόμη δεν έχει γίνει η δίκη σε πρώτο βαθμό;
Η επιτάχυνση στην απονομή της Δικαιοσύνης είναι η μεταρρύθμιση των μεταρρυθμίσεων και πάντα συνδέεται με τις επενδύσεις, που συχνά καθυστερούν λόγω προσφυγών από διαφωνούντες ή αντιπάλους. Προφανώς, ο μικροβιολόγος Κ. Τσιάρας δεν έγινε υπουργός Δικαιοσύνης με εντολή να κόψει τον κόμπο. Και προφανώς, η αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των δικαστηρίων δεν είναι εύκολη, ούτε μπορεί να γίνει από ένα κόμμα και σε παρατεταμένη προεκλογική συνθήκη.
Η απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση, όμως, είναι η ισχυρή πολιτική βούληση και ένα ιδεώδες: να μπορεί να βρει το δίκιο του αυτός που αδικείται, είτε είναι ξενοδόχος, εργολάβος ή επιχειρηματίας είτε μετανάστης, άνεργος ή τρανς.
Βρισκόμαστε πολύ μακριά από εκεί. Για την ώρα, κάθε επαφή με δικαστήρια σημαίνει φθορά, οικονομική και ψυχική, σε ατμόσφαιρα αβεβαιότητας, όχι μόνο για την περάτωση της διαδικασίας αλλά και για την αξιοπιστία της απόφασης.
Οσα συμβαίνουν κάτω επηρεάζονται καταλυτικά από όσα συμβαίνουν επάνω. Η κυβέρνηση κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ ως υπονομευτή της δημοκρατίας, ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί τον πρωθυπουργό για ορμπανισμό, εκκρεμεί ένα ειδικό δικαστήριο, μπορεί και δύο, διώκονται δημοσιογράφοι και εισαγγελείς για τη «σκευωρία» Novartis που ξεκίνησε ως «σκάνδαλο» με το ένα κόμμα να επιτίθεται στο άλλο για τα ίδια: χειραγώγηση της Δικαιοσύνης και των ΜΜΕ, ασέβεια στη διάκριση των εξουσιών, προσπάθεια εξόντωσης του αντιπάλου με βρώμικα μέσα, ροπή σε παρακρατικές μεθοδεύσεις.
Εκβίασε ή όχι η Θάνου τον Βγενόπουλο μέσω τρίτου; Η αρχειοθέτηση υπόθεσης σημαίνει αθώωση ή υπεκφυγή; Η Τουλουπάκη είναι η κρίνουσα που κρίνεται, θύτης ή θύμα; Είναι ερευνητική δημοσιογραφία η δημοσίευση καταθέσεων πριν δοθούν; Γιατί παραπέμπεται τόσα χρόνια μετά σε δίκη ο Κ. Φρουζής της Novartis; Εχει καταδικαστεί κάποιος από τους 4.000 γιατρούς που ελέγχονταν για δωροληψία; Γιατί το ελληνικό Δημόσιο δεν έχει διεκδικήσει αποζημίωση; Και υπήρξε κυβέρνηση επί των ημερών της οποίας να μην έγιναν καταγγελίες για λειτουργία παραδικαστικού κυκλώματος;
Το ότι μπορεί κανείς να μπερδευτεί τόσο πολύ αν δεν πάρει έτοιμες απαντήσεις από κάποιο κόμμα ή από το Τwitter, είναι σαφής ένδειξη δυσλειτουργίας της Δικαιοσύνης.
Το εύκολο είναι να μιλήσεις για την τοξικότητα που φέρνουν οι λασπομαχίες ή να φωνάξεις «όλα στο φως» και «μέχρι τέλους». Πιο δύσκολο είναι να αναρωτηθείς γιατί δεν διερευνώνται κατά προτεραιότητα, για να κλείσουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, υποθέσεις που κρατούν σε ομηρία δημόσια πρόσωπα ή επηρεάζουν την κοινωνική συνοχή. Και πιο επώδυνο ίσως είναι να αναζητήσεις τι συνδέει την εκκρεμοδικία στην υπόθεση Χέντερσον (για την οποία ενδιαφέρθηκε η Κάμαλα Χάρις και προθυμοποιήθηκε να την ενημερώσει, αφού ενημερωθεί από τον υπουργό Δικαιοσύνης, ο Κ. Μητσοτάκης) με την υπόθεση Θάνου και Παπαγγελόπουλου· ένα πολιτικό σύστημα εξουσίας, που ενδιαφέρεται βασικά για την επιβίωση και την αναπαραγωγή του, εργάζεται για να ελέγξει τη Δικαιοσύνη συντηρώντας τις αδυναμίες της: χαμηλή ταχύτητα, τεχνολογική υστέρηση, κακές εργασιακές συνθήκες για τους δικαστικούς, γραφειοκρατισμός, θρίαμβος της διακριτικής ευχέρειας, δηλαδή του υποκειμενισμού, έλλειψη λογοδοσίας, εποπτείας και αξιολόγησης, ευαλωτότητα σε πιέσεις.
Αν δεν πιστεύουμε ότι η δικαστική εξουσία πρέπει και μπορεί να είναι ανεξάρτητη και αποτελεσματική, αν δεν υπερασπιζόμαστε το ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, αν όλοι το ίδιο είναι, έτσι συμβαίνει εδώ και άντε να βρεις το δίκιο σου, θα εξοικειωθούμε σύντομα με το διάγγελμα κάθε Πούτιν που θα θέλει να διορθώσει με πόλεμο τα λάθη της Ιστορίας.
* Η κ. Αγγελική Σπανού είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας.
