Με τις ΗΠΑ να μποϊκοτάρουν διπλωματικά τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στο Πεκίνο, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία για να αναδείξει στο έπακρον τον ρόλο του… επίτιμου προσκεκλημένου στην έναρξη των Αγώνων. Στη σημειολογία και στα αποτελέσματα της επίσκεψής του διαφαίνεται ίσως για πρώτη φορά τόσο εμφανώς ο αντίπαλος πόλος μιας νέας ψυχροπολεμικής εποχής. Διότι, πέρα από την τριακονταετή συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου από την Κίνα και την έκφραση μιας κοινής βούλησης απεριόριστης συνεργασίας σε όλους τους τομείς, η συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ παρήγαγε επίσης ένα «μανιφέστο» αλληλοϋποστήριξης στην εξωτερική τους πολιτική.
Η Κίνα συντάχθηκε με τη Ρωσία στο αίτημά της για τερματισμό της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και για εγγυήσεις ασφαλείας από τη Δύση. Η Ρωσία εξέφρασε την υποστήριξή της στη θέση της Κίνας ότι η Ταϊβάν είναι ζωτικό μέρος της και αντιτάχθηκε σε οποιαδήποτε μορφή ανεξαρτησίας για το νησί. Επιπλέον, εκτίμησαν πως η σχέση τους είναι «ανώτερη από οποιαδήποτε ψυχροπολεμική συμμαχία» (δείχνοντας το ΝΑΤΟ) και τάχθηκαν εναντίον της δημιουργίας «χόμπι-κλαμπ, που το μόνο που κάνουν είναι να δημιουργούν νέες διαχωριστικές γραμμές στις διεθνείς σχέσεις». Ειδικά η υποστήριξη της Κίνας στα αιτήματα της Ρωσίας για την Ουκρανία σηματοδοτεί μία αλλαγή πλεύσης. Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι τα συμφέροντα των δύο ηγετών ταυτίζονται εναντίον των ΗΠΑ και κάποιοι σημειώνουν δηκτικά ότι στην κοινή τους ανακοίνωση οι δύο ηγέτες κατηγορούν το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες πως επεμβαίνουν στα εσωτερικά των άλλων χωρών, «δηλαδή γι’ αυτά που κάνουν οι ίδιοι στην Ουκρανία και στην Ταϊβάν».
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έδειξε να ανησυχεί, τόνισε ότι έχει τη δική της σχέση με την Κίνα και επέλεξε να εστιάσει την προσοχή στη Ρωσία. Παράλληλα, προέβαλε την ενότητα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας στο θέμα της Ουκρανίας. Χαρακτηριστικό είναι βίντεο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στο οποίο τονίζει ότι «οι εταίροι και σύμμαχοί μας μίλησαν. Είμαστε ενωμένοι». Πρώην Αμερικανοί διπλωμάτες θεωρούν ότι είναι η ενότητα του ΝΑΤΟ που αναγκάζει τον πρόεδρο Πούτιν να στραφεί στην υποστήριξη της Κίνας.
Το εύρος και η ρητορική της κοινής δήλωσης αιφνιδίασαν πάντως τους Αμερικανούς, που τη μελετούν προσεκτικά. Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Ντέιβιντ Ιγκνάτιους τόνισε ότι η ανακοίνωση δεν αυξάνει μόνο τους δεσμούς της Κίνας με τη Ρωσία, αλλά και το διακύβευμα της τρέχουσας κρίσης. Αντίστοιχα, ο Ντιμίτρι Τρέμιν του Carnegie Moscow Center εκτιμά ότι πρόκειται για σημαντική εξέλιξη σε μια ήδη στενή σχέση και επισημαίνει ότι «η σινορωσική Αντάντ ανεβαίνει επίπεδο και μετατρέπεται σε ένα κοινό μέτωπο απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις προς τη Ρωσία στην Ευρώπη και προς την Κίνα στην Ασία, και παγκοσμίως». Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι κατά πόσον, πέρα από τον βραχυπρόθεσμο οπορτουνισμό, αυτό το κείμενο των 5.400 λέξεων θα σηματοδοτήσει μια μακροπρόθεσμη συμμαχία Κίνας – Ρωσίας, με επιπτώσεις και για τον συσχετισμό των δυνάμεων παγκοσμίως.
