Ενα δύσκολο τρίο

1' 42" χρόνος ανάγνωσης

Δεν εξασθενούν οι ριπές μίσους κατά των επιστημόνων που τάσσονται ανοιχτά υπέρ των εμβολίων COVID-19 και της λήψης μέτρων. Ενας στους τρεις, σύμφωνα με έρευνα του περιοδικού Nature, υπέστη σωματική ή λεκτική βία, απειλήθηκε, σύρθηκε στα δικαστήρια, διασύρθηκε στο Διαδίκτυο και αρκετοί αποσύρθηκαν στη σιωπή, αφήνοντας πεδίο ελεύθερο σε συνωμοσιολόγους και ψευδοεπιστήμονες. Και όσο σβήνουν οι έγκυρες φωνές τόσο πλαταίνουν οι σκοτεινές γωνιές του κόσμου. Η πανδημία έφερε τις κοινωνίες πιο κοντά στην επιστήμη, αλλά ταυτόχρονα αναζωπύρωσε τις μέχρι παροξυσμού αντιδράσεις ενάντια στις καινοτόμες βιοϊατρικές ανακαλύψεις.

Σε μεγάλο βαθμό φταίνε ο ανθρώπινος αρχέγονος φόβος μπροστά στο άγνωστο, η άγνοια, η θρησκοληψία, ο διαδεδομένος λαϊκισμός που τάσσεται υπέρ ενός υποτιθέμενου ενάρετου απλού λαού και κατά μιας υποτιθέμενης διεφθαρμένης ακαδημαϊκής ελίτ και προτείνει την αντιγνώση των θεωριών συνωμοσίας. Ομως όχι μόνο. Για πρώτη φορά οι επιστημονικές εξελίξεις επηρέασαν τόσο καθοριστικά τις πολιτικές αποφάσεις των κυβερνήσεων, αναδείχθηκαν σε πρωταγωνιστή των πλανητικών ειδήσεων, σε ρυθμιστικό παράγοντα της καθημερινής μας ζωής. Οι επιστήμονες ανέλαβαν την κοινωνική ευθύνη της ενημέρωσης, έγιναν συμμέτοχοι στη μετάδοση κακών νέων και δυσάρεστων αποφάσεων –και στόχος πυρών. Δημιουργήθηκε ένα πλέγμα αλληλεξάρτησης μεταξύ πολιτικής και επιστήμης· η πολιτική άρχισε να ασκείται με βάση τα επιστημονικά δεδομένα και οι επιστημονικές προτεραιότητες να διαμορφώνονται με βάση την πολιτική αναγκαιότητα. Μια αμφίδρομη σχέση που κόστισε στη μεν πολιτική ένα μέρος από τα κεκτημένα της, στη δε επιστήμη την εμπιστοσύνη τμήματος της τρίτης συνιστώσας, του κοινού, που δεν είδε ορθολογικά την πολιτικοποίηση της επιστήμης, την αναπόφευκτη συνέπεια της δημόσιας έκθεσης της γνώσης. Και έχασε τον μίτο της Αριάδνης. Ισως για έναν επιπλέον λόγο. Ολα συνέβησαν μέσα στον νέο κόσμο της επικοινωνίας που έχτισαν τα κοινωνικά δίκτυα, όπου την κοινή γνώμη διαμορφώνουν όχι τα αντικειμενικά γεγονότα αλλά τα συναισθήματα και οι προσωπικές πεποιθήσεις και προκαταλήψεις, όπου η παραπληροφόρηση νικά τις επιστημονικές αποδείξεις.

Η σχέση των τριών, πολιτικής, επιστήμης, κοινωνίας, έχει για άλλη μια φορά διαταραχθεί. Αλλά δεν έχει διαρραγεί· είναι αδιανόητη η απεξάρτηση των κοινωνιών από την έγκυρη επιστημονική γνώση. Η αβεβαιότητα έχει εγκατασταθεί στη ζωή μας και η αναμονή του απροσδόκητου έχει προαχθεί σε προϋπόθεση επιβίωσης.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT