ασφάλειας
Με την αύξηση των διαδηλώσεων και ταραχών στο Ιράν, παράλληλα
αυξάνονται οι επιθέσεις στις διαδικτυακές υποδομές στη χώρα. Οι
υποστηρικτές των μεταρρυθμίσεων έχουν στοχεύσει ιστοσελίδες όπως
αυτή του προέδρου Αχμαντινετζάντ, ενώ οι αρχές συνεχίζουν να
εμποδίζουν την πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα του web, blogs αλλά και
δίκτυα κινητής τηλεφωνίας στη χώρα.
«Υπάρχει μεγάλη κινητικότητα στο Ιράν, οργανώνονται και
πραγματοποιούνται επιθέσεις με στόχο ιστοσελίδες αντιπάλων του
Μουσαβί, την ιστοσελίδα του Αχμαντινετζάντ αλλά και άλλες
κυβερνητικές ιστοσελίδες, ως ένδειξη διαμαρτυρίας», ανέφερε ο
Σάιρους Φάριβαρ, δημοσιογράφος που συμμετέχει σε πρόσφατο συνέδριο
για τον διαδικτυακό πόλεμο στην Εσθονία. «Αυτού του είδους οι
επιθέσεις είναι μια μικρή έκδοση άλλων τύπων επιθέσεων που
πραγματοποιούνται σε όλο τον κόσμο εδώ και πολλά χρόνια».
Η περίπτωση της Εσθονίας
Οι διαδικτυακές υποδομές της Εσθονίας δέχθηκαν σφοδρές επιθέσεις
από το εξωτερικό το 2007, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι
προερχόταν από τη Ρωσία. Μετά από αυτή την εμπειρία, η Εσθονία
συνέστησε ειδικό σώμα διαδικτυακής άμυνας, με σκοπό την ενίσχυση
της αποτρεπτικής ικανότητας του ΝΑΤΟ σε αυτές τις επιθέσεις.
«Ένας αριθμός κυβερνητικών ιστοσελίδων, αλλά και τραπεζών και
μέσων ενημέρωσης, τέθηκαν εκτός λειτουργίας μετά από επιθέσεις
τεράστιων όγκων δεδομένων που στάλθηκαν από το εξωτερικό κατά τη
διάρκεια μερικών εβδομάδων».
Ο πρόεδρος της Εσθονίας, Τόμας Χέντρικ Ίλβες, μετά από την
πρόσφατη κατ’ ιδίαν συνάντηση για θέματα κυβερνό-πολέμου με τον
Αμερικανό πρόεδρο, Μπαράκ Ομπάμα, δήλωσε ότι οι επιθέσεις εναντίον
της Εσθονίας, τελικά ήταν και ο λόγος που το NATO αποφάσισε να
ενισχύσει την ηλεκτρονική του άμυνα, με επίκεντρο μάλιστα την
πρωτεύουσα της χώρας, Ταλίν.
Ένα από τα ζητήματα που απασχολεί τους ειδικούς, είναι ο ορισμός
της έννοιας «κυβερνό-πόλεμος». «Μετά τις επιθέσεις στην Εσθονία,
υπήρξε έντονη ρητορική που έκανε λόγο για ψηφιακό Περλ Χάρμπορ, ή
ψηφιακή 11η Σεπτεμβρίου και άλλες τέτοιες υπερβολικές εκφράσεις»,
εξηγεί ο Φάριβαρ. «Η περιγραφή τέτοιων θεμάτων απαιτεί μεγάλη
προσοχή, γιατί η έννοια «πόλεμος», έχει πολύ συγκεκριμένο ορισμό σε
πολιτικό και νομικό πλαίσιο».
Οι επιθέσεις στην Εσθονία το 2007 εξαπολύθηκαν μέσω ενός botnet,
δηλαδή ενός τεράστιου δικτύου υπολογιστών που, μέσω κακόβουλου
λογισμικού που έχει εγκατασταθεί εν αγνοία του χρήστη τους, υπακούν
στις εντολές κάποιου τρίτου. Η αντιμετώπιση μιας επίθεσης από
botnet αφορά την αποστολή πολύ μεγάλου αριθμού δεδομένων προς έναν
υπολογιστή, ο οποίος, μη μπορώντας να χειριστεί τον όγκο της
πληροφορίας, καταρρέει, ένα φαινόμενο γνωστό και ως DoS – Denial of
Service.
Έλεγχος στην πρόσβαση
Παράλληλα με το ζήτημα των διαδικτυακών επιθέσεων και ίσως ακόμη
σημαντικότερο, είναι το θέμα της ελευθερίας πρόσβασης της
πληροφορίας στο Διαδίκτυο, ένα μέσο που ούτως ή άλλως, δύσκολα
περιορίζεται. Το Ιράν συγκαταλέγεται στις χώρες που ελέγχουν το
Ίντερνετ εντός των συνόρων. Το 2006 μάλιστα, η κυβέρνηση επιχείρησε
να καταστήσει παράνομη οποιαδήποτε σύνδεση μεγαλύτερη από 128 kbps,
ωστόσο βρήκε σθεναρή αντίσταση τόσο από επιχειρηματίες αλλά και
μέλη του ιρανικού κοινοβουλίου.
Το 2007, το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο ελέγχου του
Ίντερνετ μέσα σε 59 μόλις λεπτά. Οι υποστηρικτές του θεώρησαν ότι
με αυτό τον τρόπο προστατεύονται οι ανήλικοι, ενώ σε δύο χρόνια ο
αριθμός των ιστοσελίδων στις οποίες απαγορεύτηκε η πρόσβαση έφτασε
τις 2.600. Πολλές από τις ιστοσελίδες που κόπηκαν πάντως, ελάχιστη
σχέση είχαν με την προστασία των ανηλίκων. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα, η υπηρεσία Blogger, με την απαγόρευση πρόσβασης στα
χιλιάδες blog της υπηρεσίας επειδή ένα από αυτά διένειμε πειρατικά
ποδοσφαιρικούς αγώνες.
Μεγαλύτερο θόρυβο είχε προκαλέσει ωστόσο η απόφαση των τουρκικών
αρχών να απογορεύσουν την πρόσβαση στο YouTube, μετά τη δημοσίευση
βίντεο προσβλητικών στο πρόσωπο του Κεμάλ Ατατούρκ. Αυτή η απόφαση
της Τουρκίας δεν άλλαξε ακόμη και όταν οι ιθύνοντες της Google
πρότειναν να μη προβάλλεται μόνο το συγκεκριμένο υλικό στους
Τούρκους χρήστες.
Περιστατικά και στην Ευρώπη
Φαινόμενα ελέγχου του Ίντερνετ παρατηρούνται ακόμη και στην
καρδιά της Ευρώπης, στη Γερμανία, όπου πρόσφατα ψηφίστηκε
νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία δημιουργείται μια μαύρη λίστα
ιστοσελίδων ακραίου πορνογραφικού περιεχομένου. Η αντίδραση υπήρξε
έντονη και εκδηλώθηκε με διαδικτυακή διαμαρτυρία, η οποία
χρειαζόταν 50.000 υπογραφές εντός έξι εβδομάδων προκειμένου να
διαβαστεί στο γερμανικό κοινοβούλιο, αριθμός που συμπληρώθηκε σε
τρεις μόλις ημέρες, ενώ στο τέλος των έξι εβδομάδων είχε φτάσει τις
130.000 υπογραφές.
Αντί της χρήσης τεχνολογίας απαγόρευσης της πρόσβασης, η
διαδικτυακή κοινότητα πρότεινε τη στόχευση των προσβλητικών sites.
Μετά από διαβουλεύσεις και τη συνεργασία των αρχών με τους
ακτιβιστές, η νομοθεσία αποσύρθηκε. Πλέον, όταν ο χρήστης φτάσει σε
μια τέτοια ιστοσελίδα, βλέπει μια κυβερνητική προειδοποίηση, μπορεί
ωστόσο να προχωρήσει εφόσον το επιθυμεί.
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η απαγόρευση στην πρόσβαση σε αυτές
τις ιστοσελίδες δεν λύνει απαραίτητα το πρόβλημα. Όπως επεσήμανε ο
Φάριβαρ, «αυτό που κάνουμε είναι απλά να μην το προβάλουμε στη δική
μας οθόνη, που φυσικά δε συνεπάγεται την εξαφάνιση της παιδικής
πορνογραφίας ή της εκμετάλλευσης των παιδιών στο Διαδίκτυο».
www.kathimerini.gr
με πληροφορίες BBC, Guardian
