Την ώρα που οι συζητήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη πολλαπλασιάζονται παγκοσμίως και τα πάνελ γεμίζουν με προειδοποιήσεις για αλγορίθμους που «απειλούν» τους νέους, σήμερα, σε μία από τις κεντρικές ομιλίες του SNF Nostos στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, η κουβέντα κινήθηκε σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Αντί να εστιάσει σε όσα μπορεί να πάνε στραβά, ανέδειξε το πώς η AI μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα, προστατεύοντας τους εφήβους από τη βία και τους κινδύνους του Διαδικτύου, χωρίς να υπονομεύεται η ανθρώπινη παρέμβαση.
«Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί σίγουρα να μας βοηθήσει να ψάξουμε εκατομμύρια προφίλ στο Ιντερνετ, αλλά δεν μπορεί να καταλάβει τις λεπτομέρειες και το τι πραγματικά συμβαίνει στη ζωή ενός παιδιού», ανέφερε η Τζίλιαν Πίτερσον, εγκληματολογική ψυχολόγος και διευθύντρια του ερευνητικού κέντρου The Violence Prevention Project Research Center, στη χθεσινή συζήτηση με τίτλο «Τεχνητή νοημοσύνη και ασφάλεια των νέων».
Οπως εξήγησε, η AI είναι εξαιρετικά χρήσιμη στο να εντοπίζει ύποπτα «καμπανάκια» μέσα από δισεκατομμύρια αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία μαρτυρούν αν ένα παιδί δέχεται ή εκδηλώνει βίαιες συμπεριφορές. «Ωστόσο, η τελική αξιολόγηση πρέπει πάντα να γίνεται από ανθρώπους που μπορούν να κατανοήσουν το συναίσθημα του παιδιού, καθώς πίσω από μια ψηφιακή συνομιλία μπορεί συχνά να κρύβεται απλώς ένα εφηβικό αστείο ή μια υπερβολή της στιγμής, κάτι που ο αλγόριθμος αδυνατεί να ελέγξει», συνέχισε.

Δίπλα της στο πάνελ βρισκόταν ο Πίτερ Μασιάκος, διευθυντής Παιδιατρικού Τραύματος στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης και καθηγητής Χειρουργικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard. Τόνισε την ανεκτίμητη αξία της προσωπικής επαφής ανάμεσα στον γιατρό και τον ασθενή, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί, ούτε πρέπει να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα.
Αντίθετα, οι αλγόριθμοι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ένα είδος «ψηφιακού δασκάλου» για τους επαγγελματίες υγείας, βοηθώντας τους να αναπτύξουν την κατάλληλη γλώσσα και ευαισθησία για να προσεγγίζουν ζητήματα που αφορούν περισσότερο προσωπικά δεδομένα. Στο σημείο αυτό μοιράστηκε ένα περιστατικό από την κλινική του: «Ενας ειδικευόμενος χειρουργός επισκέφθηκε το ιατρείο μαζί με τον 8χρονο γιο του, ο οποίος θα εξεταζόταν για πιθανή κήλη. Στο πλαίσιο των ερωτήσεων που θεωρώ απαραίτητες ρώτησα τον πατέρα αν υπάρχει όπλο στο σπίτι.

Εκείνος απάντησε θετικά, και όταν στη συνέχεια ρώτησα αν το παιδί το γνωρίζει είπε: “Οχι, αλλά τώρα το έμαθε”». Οπως εξήγησε, στα νοσοκομεία συνηθίζεται να γίνονται τυπικές ερωτήσεις για το αλκοόλ, το κάπνισμα ή τη χρήση ζώνης ασφαλείας, αλλά παραλείπεται συχνά η ερώτηση για την ύπαρξη πυροβόλων όπλων — μια παράλειψη που, τουλάχιστον στις ΗΠΑ, μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη, καθώς η πρόσβαση σε όπλο μπορεί να οδηγήσει σε μοιραίες καταστάσεις, ειδικά σε περιόδους έντονου στρες ή ψυχολογικής κρίσης. «Σε αυτή την περίπτωση, η AI μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, βοηθώντας τους νέους γιατρούς να ξεπεράσουν την αμηχανία τους και να αποκτήσουν τη συνήθεια να θέτουν κρίσιμες ερωτήσεις με φυσικότητα, ενσυναίσθηση και την απαραίτητη προσοχή τόσο στους ασθενείς όσο και στα μέλη της οικογένειας», σημείωσε.
Στη συζήτηση συμμετείχε και η δρ Αλισον Μίσκιμεν, επιστημονική υπεύθυνη για την Ασφάλεια των Νέων στην OpenAI, με το έργο της να επικεντρώνεται στη μελέτη της παιδικής ψυχολογίας και στη δημιουργία εγγενών δικλίδων ασφαλείας στα τεχνολογικά συστήματα – μια προσέγγιση γνωστή ως Safety by Design.
Απαντώντας σε ερώτηση της συντονίστριας σχετικά με τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν όταν η τεχνολογία χρησιμοποιείται ως μέσο συντροφικότητας και ανάπτυξης σχέσεων, είπε ότι «καθώς είναι ένα νέο πεδίο έρευνας και δεν γνωρίζουμε ακριβώς πώς επηρεάζει την ψυχολογία των εφήβων το να αναπτύσσουν συναισθηματικούς δεσμούς συνομιλώντας με έναν αλγόριθμο, τα AI μοντέλα πρέπει να είναι σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε αν αντιληφθούν ότι ένα παιδί βρίσκεται σε έντονη ψυχολογική πίεση να μην επιχειρήσουν να διαχειριστούν την κρίση, αλλά να το συνδέσουν άμεσα με επίσημες γραμμές υποστήριξης».

