Την ικανότητα να αισθάνεται αλλά και να πιάνει αντικείμενα ανέκτησε ένας άνδρας με τετραπληγία, χάρη σε ένα πρωτοποριακό εγκεφαλικό εμφύτευμα που παρακάμπτει τη βλάβη του νωτιαίου μυελού.
Ο Κιθ Τόμας ήταν 42 χρόνων όταν έσπασε τον αυχένα του μετά από ένα τραγικό ατύχημα σε πισίνα, τον Ιούλιο του 2020. Εχασε τις αισθήσεις του και, όταν συνήλθε, είδε ένα ελικόπτερο στον κήπο του που τον μετέφερε εσπευσμένα στο νοσοκομείο. «Την επόμενη κιόλας στιγμή δεν μπορούσα να κουνηθώ», θυμάται.
Τον επόμενο Οκτώβριο, συμμετείχε σε μια κλινική δοκιμή διάρκειας τριών ετών αυτού που οι ερευνητές ονόμασαν «διπλή νευρική παράκαμψη». Η μέθοδος χρησιμοποιεί εμφυτεύματα στον εγκέφαλο του Τόμας που ανιχνεύουν πότε θέλει να κινήσει τα χέρια του και στη συνέχεια στέλνουν το σήμα στα χέρια και τα δάχτυλά του, πυροδοτώντας την κίνηση.
Ταυτόχρονα, αισθητήρες πίεσης στο χέρι, στα δάχτυλα και στον αντίχειρά του ανιχνεύουν την επαφή με αντικείμενα και στέλνουν σήματα πίσω στον εγκέφαλό του ώστε να προσομοιώσουν την αίσθηση της αφής. Κάπως έτσι, ολοκληρώνεται ο επιθυμητός κύκλος, με τον εγκέφαλο να ζητά την κίνηση, να την επιτυγχάνει και αισθάνεται το αποτέλεσμα.
Σε δοκιμές, το σύστημα επέτρεψε στον Τόμας να χειριστεί ακόμη και ευαίσθητα αντικείμενα, όπως κελύφη αυγών, ενώ κατάφερε να νιώσει το χέρι της αδελφής του και το τρίχωμα του σκύλου του.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η τεχνολογία φαίνεται να έχει επαναφέρει εν μέρει το νευρικό σύστημα του 48χρονου, βοηθώντας στην αποκατάσταση ορισμένων λειτουργιών των χεριών και αισθήσεων που φαίνεται να εξακολουθούν να λειτουργούν ακόμη και όταν το σύστημα είναι απενεργοποιημένο.
«Για μένα αυτή είναι μια απίστευτη στιγμή», δήλωσε ο καθηγητής Τσαντ Μπουτόν, η ομάδα του οποίου ανέπτυξε την τεχνολογία στα Ινστιτούτα Ιατρικής Ερευνας Φάινστιν, τον ερευνητικό βραχίονα του φορέα υγειονομικής περίθαλψης της Νέας Υόρκης Northwell Health.
«Εδώ και χρόνια, θέλαμε να ασχοληθούμε ουσιαστικά με την αποκατάσταση της κίνησης και της αίσθησης της αφής και να τις συνδυάσουμε, ενώ επιθυμούσαμε επίσης να επιτύχουμε μακροχρόνια αποτελέσματα», πρόσθεσε ο Μπουτόν. «Πιστεύω ότι θα συνεχίσουμε να βλέπουμε πρόοδο και πως η τεχνολογία αυτή θα μπορεί να εφαρμοστεί σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που την έχουν πραγματικά ανάγκη».
Σε άρθρο τους στο περιοδικό Nature Medicine, οι ερευνητές περιγράφουν την πρόοδο του Τόμας μετά από 35 εβδομάδες εκπαίδευσης με το σύστημα. Η δύναμη στο δεξί του χέρι αυξήθηκε κατά 86%, ενώ στο αριστερό κατά 62%. Ενώ στην αρχή της δοκιμής δεν μπορούσε να σηκώσει τα χέρια του από το αμαξίδιό του, τώρα μπορεί να σκουπίσει το πρόσωπό του χωρίς βοήθεια, ανέφεραν οι ερευνητές.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια τεχνική που ονομάζεται «φλοιώδης κατοπτρισμός» (cortical mirroring), για να βελτιώσουν την αίσθηση της αφής του. Μετά από 25 εβδομάδες θεραπείας που εστίαζε στον δεξιό καρπό του, ο Τόμας ανέκτησε την αίσθηση της αφής σε μια περιοχή παράλυτη από το ατύχημά του.
«Σε πρόσφατο έλεγχο διαπιστώθηκε ότι αυτά τα οφέλη εξακολουθούσαν να υπάρχουν έπειτα από περισσότερα από δύο χρόνια», δήλωσε ο Μπουτόν. «Αυτό είναι απίστευτα ενθαρρυντικό».
Αν και τα ευρήματα προσφέρουν ελπίδα στα εκατομμύρια των ανθρώπων με τραυματισμό του νωτιαίου μυελού, οι ειδικοί επισημαίνουν πως δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό η τεχνολογία αυτή μπορεί να αποκαταστήσει τη λειτουργία και την αίσθηση στα παράλυτα άκρα, ενώ απαιτούνται κλινικές δοκιμές με μεγαλύτερο αριθμό ασθενών για να διαπιστωθεί πόσο αποτελεσματική είναι για ασθενείς με διαφορετικό προφίλ τραυματισμών.
Πηγή: Guardian, Smithsonian Magazine
