Τα περσινά, ενδέκατα γενέθλιά της η Βασιλιάνα ζήτησε να τα κάνει σε ένα εστιατόριο με ιαπωνικές γεύσεις. Μαθητές της ΣΤ΄ Δημοτικού μαζεύτηκαν γύρω από ένα τραπέζι και -απουσία παιδικού μενού- δοκίμασαν ρολά με γαρίδα, νιγκίρι με σολομό, νουντλς με θαλασσινά, μοιράστηκαν πιάτα και γεύσεις που μέχρι πριν από λίγα χρόνια απευθύνονταν «αυστηρά» σε ενήλικες.
«Δοκίμασα -για πρώτη φορά- ωμό ψάρι πριν από τρία τέσσερα χρόνια σε μια παραγγελία που είχε κάνει ο μπαμπάς μου στο σπίτι και από τότε έγινε το αγαπημένο μου φαγητό. Μου αρέσουν οι ξινές και καυτερές γεύσεις, όπως και η υφή που έχει το σούσι», περιγράφει λεπτομερώς η Βασιλιάνα.
Στο ίδιο σπίτι, η μικρότερη αδερφή της, η Αφροδίτη, δοκίμασε σούσι μόλις στα πέντε. «Μου αρέσει η γεύση», λέει απλά. «Η γαρίδα και το ρύζι».
Ο Μάριος Παρίσης, πατέρας των δύο κοριτσιών (κι ενός ακόμη αγοριού εννέα ετών), εκτιμά ότι η προτίμηση που δείχνουν τα παιδιά του σε αυτές τις «εξωτικές» γεύσεις συνδέεται τόσο με την οικογενειακή συνήθεια όσο και με τα ερεθίσματα που δέχονται από την ποπ κουλτούρα – τη μουσική, τα άνιμε, τις τηλεοπτικές σειρές. «Τα εξιτάρει όλος αυτός ο κόσμος», εξηγεί στην «Κ», προσθέτοντας ότι ενθαρρύνει και τα τρία παιδιά του να εμπλουτίζουν τις γευστικές επιλογές τους.
«Είναι ευχάριστο ότι δεν περιορίζονται σε ένα έτοιμο γεύμα με μπέργκερ, τηγανητές πατάτες ή κοτομπουκιές. Είναι προτιμότερο να μπορούν να δοκιμάζουν διαφορετικές γεύσεις και να παίρνουν θρεπτικά στοιχεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να τους αρέσουν όλα. Το σημαντικό για εμένα είναι να έχουν επιλογές».
Γαρίδες τεμπούρα, ενταμάμε και σασίμι στο παιδικό τραπέζι
Στα εστιατόρια, η εικόνα των παιδιών που τρώνε (ή προσπαθούν να φάνε) με τσόπστικς είναι όλο και πιο συχνή. Ο Θάνος Γαλάτης, ιδιοκτήτης εστιατορίου με ιαπωνικές γεύσεις στη Νέα Σμύρνη, βλέπει παιδιά να παραγγέλνουν σούσι χωρίς δισταγμό και να μοιράζονται τα ίδια πιάτα με τους γονείς τους.
«Την τελευταία πενταετία, παρατηρούμε μια σαφή αύξηση στις μικρότερες ηλικίες. Παιδιά, πέντε και έξι ετών, δοκιμάζουν από ρολά με σολομό και τυρί κρέμα μέχρι γαρίδες τεμπούρα, ενταμάμε, ακόμη και σασίμι», σημειώνει. Ταυτόχρονα, περιγράφει και μια αντίστροφη εικόνα: «Βλέπουμε εφήβους 14 και 15 ετών να φέρνουν οι ίδιοι τους γονείς τους για να τους συστήσουν το σούσι».
Δεν βλέπουμε γκριμάτσες αμηχανίας. Πολλά από τα πιάτα μας, άλλωστε, τους είναι ήδη οικεία, αφού περιλαμβάνουν ρύζι, γαρίδες, λαχανικά.
Το στερεότυπο που θέλει τα παιδιά να δυσπιστούν απέναντι σε καθετί άγνωστο μπροστά στο σούσι καταρρέει, λέει ο κ. Γαλάτης. «Δεν βλέπουμε γκριμάτσες αμηχανίας. Πολλά από τα πιάτα μας, άλλωστε, τους είναι ήδη οικεία, αφού περιλαμβάνουν ρύζι, γαρίδες, λαχανικά. Μπορεί να προτιμήσουν και νουντλς με κοτόπουλο ή μπάο. Επομένως, δεν χρειάστηκε να φτιάξουμε ειδικό μενού για παιδιά», ξεκαθαρίζει.
Τα παιδιά ενισχύουν την εικόνα που περιγράφει ο Θάνος Γαλάτης. Ο Λαέρτης, 11 ετών, θυμάται ότι ήθελε να δοκιμάσει σούσι προτού ακόμη επισκεφθεί γιαπωνέζικο, επηρεασμένος από κάποιες ιαπωνικές σειρές που παρακολουθεί. «Η αγαπημένη μου σειρά είναι το “Jujutsu Kaisen” και αυτή μαζί με κάποιες άλλες που παρακολουθώ με έκανε να θέλω να δοκιμάσω. Προτιμώ σούσι με σολομό. Δεν είμαι ο μόνος, αρέσει σε αρκετούς συμμαθητές μου», μας λέει, τονίζοντας πως από τη διατροφή του δεν απορρίπτει το μπέργκερ, τις κοτομπουκιές ή το σουβλάκι. «Το σούσι δεν αντικαθιστά τα υπόλοιπα φαγητά, απλώς προστίθεται και είναι λίγο πιο ψηλά από τα άλλα», διευκρινίζει.
Η ποικιλία ως εξέλιξη
Δεν είναι όμως, όλα τα παιδιά ίδια, ούτε όλες οι οικογένειες. Η Αννα Ζωγράφου, μητέρα δύο παιδιών 10 και 13 ετών, περιγράφει μια πιο σύνθετη εικόνα. Η ίδια με τον σύζυγό της γνώρισαν διεθνείς κουζίνες όταν σπούδαζαν στο εξωτερικό και διατήρησαν αυτή την επαφή όταν γύρισαν στην Ελλάδα. Τα παιδιά τους δοκίμασαν σούσι τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με διαφορετική ανταπόκριση.
«Η κόρη μου δείχνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον όσο περνάει ο καιρός. Την εξιτάρει να δοκιμάζει γεύσεις τις οποίες θεωρεί πιο εξωτικές. Ο γιος μου είναι πιο επιφυλακτικός, δεν τον πιέζω. Δεν είναι όλα τα φαγητά για όλους», σημειώνει και περιγράφει τη λύση που κάποιες φορές προκρίνεται στην οικογένεια. «Μερικές φορές πηγαίνουμε με την κόρη μου να φάμε οι δυο μας στο ιαπωνικό εστιατόριο και ο γιος μου μένει στο σπίτι με τον μπαμπά του για να παραγγείλει το φαγητό που προτιμά. Ετσι, είμαστε όλοι ευχαριστημένοι».
Είναι θετικό για ένα παιδί προσχολικής ή και πρώτης σχολικής ηλικίας να θέλει να ανοίξει τους ορίζοντές του σε νέες γεύσεις.
Η παιδοδιαιτολόγος Ελένη Κουή επιβεβαιώνει πως τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα παιδιά αποκτούν μεγαλύτερη εξοικείωση με μη κλασικές παιδικές γεύσεις, καταναλώνοντας με ευχαρίστηση γεύματα που προέρχονται από διεθνείς κουζίνες, όπως η ασιατική.
«Αυτό έχει να κάνει με τις διατροφικές συνήθειες των γονέων, αλλά κυρίως με το γεγονός πως σήμερα περισσότερες οικογένειες ταξιδεύουν με τα παιδιά τους και εκτίθενται σε διαφορετικές γεύσεις», τονίζει στην «Κ» προσθέτοντας πως είναι θετικό για ένα παιδί προσχολικής ή και πρώτης σχολικής ηλικίας να θέλει να ανοίξει τους ορίζοντές του σε νέες γεύσεις. «Αυτό είναι ζητούμενο – και για αυτό δεν θα πρέπει να το εμποδίζουμε. Δεν θέλουμε παιδιά με μονοφαγικές τάσεις, με μικρή γκάμα τροφίμων προς κατανάλωση, διότι αυτό μας δυσκολεύει να καλύψουμε τις διατροφικές τους ανάγκες».
Η ποικιλία στις γεύσεις είναι μέρος της εξέλιξης και ανάπτυξης των παιδιών, εξηγεί η παιδοδιαιτολόγος, τονίζοντας πως το σημαντικό είναι να εξασφαλίζεται η διατροφική ισορροπία σε εβδομαδιαία βάση, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες σε βασικά θρεπτικά συστατικά όπως σίδηρος, ασβέστιο, πρωτεΐνη.
Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς
Η ίδια πάντως προειδοποιεί ότι χρειάζεται προσοχή στη συχνότητα και την ποσότητα κατανάλωσης γευμάτων που περιλαμβάνουν ωμό ψάρι, καθώς οι συνοδευτικές σάλτσες (όπως η σόγια) διαθέτουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι.
«Οι επίσημες οδηγίες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση αλατιού δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5 γραμμάρια ημερησίως για τα παιδιά της προσχολικής και της πρώτης σχολικής ηλικίας», εξηγεί η κ. Κουή και εφιστά την προσοχή στην κατανάλωση ωμού ψαριού από παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. «Σε αυτή την ηλικία το πεπτικό και ανοσοποιητικό τους σύστημα βρίσκεται σε στάδιο ωρίμανσης και ενδέχεται να είναι πιο ευαίσθητο σε μία τέτοια τροφή. Οποιοδήποτε άλλο σούσι, όπως το τηγανητό θαλασσινό -τεμπούρα- ή σούσι με λαχανικά είναι ασφαλές».
Απευθυνόμενη προς τους γονείς, η Ελένη Κουή προτρέπει να δώσουν την ευκαιρία στα παιδιά τους να κάνουν ένα άνοιγμα σε νέες γεύσεις, αβίαστα και χωρίς άγχος.
«Δεν βάζουμε ταμπέλες σε καλά ή απαγορευμένα τρόφιμα. Καθένα έχει τη σωστή θέση και συχνότητα κατανάλωσης για κάθε παιδί ξεχωριστά. Η διατροφή εκτός από την ανάγκη για θρέψη καλύπτει και την ανάγκη της απόλαυσης και της κοινωνικότητας. Ολα αυτά είναι εξίσου σημαντικά σε κάθε ηλικία», καταλήγει.
