Φαρμακευτικές εταιρείες δίνουν μάχη με τον χρόνο για να λανσάρουν τα δικά τους φάρμακα απώλειας βάρους στην αγορά, όπου κυριαρχούν οι Eli Lilly και Novo Nordisk, εστιάζοντας στη βελτίωση της εμπειρίας των ασθενών που χρησιμοποιούν τέτοιου είδους σκευάσματα.
Σε πολλές περιπτώσεις άλλωστε, η τεράστια δημοτικότητα των νέων φαρμάκων για την απώλεια βάρους επισκιάζει τα μειονεκτήματά τους: την ανάγκη για ενέσεις σε εβδομαδιαία βάση, τις έντονες παρενέργειες του γαστρεντερικού συστήματος, καθώς και την απώλεια μυϊκής και οστικής μάζας. Σε αυτό το πλαίσιο διαμορφώνεται και η κούρσα των φαρμακοβιομηχανιών που επιδιώκουν να παρουσιάσουν καλύτερες επιλογές.
Η Eli Lilly, που παράγει τα Zepbound και Mounjaro, και η Novo Nordisk, που παράγει τα Ozempic και Wegovy, κυριαρχούν στην αγορά των επώνυμων φαρμάκων και αποκομίζουν ήδη δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, φαρμακευτικοί κολοσσοί όπως η Pfizer, η Roche, η Boehringer Ingelheim και η Amgen είναι μεταξύ των ανταγωνιστών που σχεδιάζουν να εισαγάγουν στην αγορά βελτιωμένα σκευάσματα.
Σύμφωνα με στελέχη εταιρειών και ερευνητές, η έμφαση στην «εντυπωσιακή απώλεια βάρους» (παραδείγματος χάριν το Zepbound υπόσχεται απώλεια 21%), δεν είναι πλέον αρκετή. Δεν έχει σημασία μόνο πόσο βάρος χάνει κάποιος, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο το χάνει. Εταιρείες παρουσίασαν πρόσφατα την πρόοδό τους στη νέα γενιά φαρμάκων στο συνέδριο της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας, με στόχο να απομακρυνθεί ο κίνδυνος επανάκτησης κιλών.
«Η μείωση του βάρους είναι μόνο η αρχή. Η ποιότητα της απώλειας βάρους είναι σημαντική», δήλωσε ο Τζέιμς Λιστ, επικεφαλής του αρμόδιου τμήματος της Pfizer.
Λιγότερες ενέσεις
Η Pfizer δοκιμάζει ένα φάρμακο GLP-1 που χορηγείται μία φορά τον μήνα, με στόχο να βελτιώσει την εμπειρία των ασθενών, μειώνοντας τον αριθμό των ενέσεων από τις 52 ετησίως που απαιτούν τα σημερινά φάρμακα, σε μόλις 13 (συμπεριλαμβανομένης της περιόδου σταδιακής αύξησης της δόσης). Αυτό θα μπορούσε να άρει ένα σημαντικό εμπόδιο για ασθενείς που θεωρούν δυσάρεστο να κάνουν τακτικά ένεση στην κοιλιά, τον μηρό ή το μπράτσο.
Η Pfizer σχεδιάζει να δοκιμάσει το φάρμακό της σε περισσότερες από 20 κλινικές μελέτες μέσα στο 2026, συμπεριλαμβανομένων δοκιμών που θα το συνδυάζουν με την αμυλίνη, μια φυσική ορμόνη, με στόχο την ενίσχυση της απώλειας βάρους και τη μείωση των παρενεργειών. Παρότι το φάρμακο θα εισέλθει σχετικά αργά στην αγορά, η εταιρεία εκτιμά ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης νέων προϊόντων που θα διαφοροποιούνται από τα υπάρχοντα.
«Η διαφοροποίηση πρέπει να έχει ουσιαστική κλινική αξία και να καλύπτει κάποιο κενό. Και πιστεύουμε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν πολλά κενά», δήλωσε ο Λιστ. Η Amgen δοκιμάζει επίσης ένα φάρμακο GLP-1 σε συνδυασμό με ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, το οποίο, όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να μειώσει τις ενέσεις σε μόλις τέσσερις έως έξι τον χρόνο.
«Η απώλεια βάρους είναι εξαιρετικά σημαντική, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να μπορεί κανείς να ζει μακροπρόθεσμα με αυτή τη συνθήκη και να βρίσκει εύκολους τρόπους να διατηρεί το βάρος του», δήλωσε η Σούζαν Σουίνι, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Amgen στο τμήμα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.
Ο «αστερίσκος»
Τα φάρμακα GLP-1 έχουν φέρει επανάσταση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μέσα σε λίγα μόλις χρόνια. Αρχικά αναπτύχθηκαν ως αγωγή για τον διαβήτη και μιμούνται μια φυσική ορμόνη του εντέρου που προκαλεί αίσθημα κορεσμού και μειώνει την όρεξη.
Παράλληλα, φαίνεται ότι προσφέρουν οφέλη σε ό,τι αφορά την καρδιαγγειακή υγεία, τις φλεγμονώδεις παθήσεις, ακόμη και τον καρκίνο. Ωστόσο, περίπου το 50% όσων ξεκινούν θεραπεία με GLP-1 τη διακόπτουν μέσα σε έναν χρόνο, αυξάνοντας τον κίνδυνο να επανακτήσουν το βάρους που έχασαν. Αυτό σχετίζεται εν μέρει με το κόστος, καθώς πολλές ασφαλιστικές εταιρείες εξακολουθούν να μην καλύπτουν τα φάρμακα.
Ομως το υψηλό ποσοστό διακοπής συνδέεται επίσης με την «ταλαιπωρία» των ενέσεων και τις σοβαρές παρενέργειες, όπως η ναυτία, η διάρροια και η δυσκοιλιότητα. Η Novo Nordisk και η Eli Lilly έχουν ήδη παρουσιάσει καθημερινά δισκία προκειμένου να κάνουν τη λήψη των φαρμάκων πιο εύκολη.
Περιορισμός των παρενεργειών
Για τη μείωση των παρενεργειών, οι εταιρείες πειραματίζονται με νέες στρατηγικές δοσολογίας, ξεκινώντας από χαμηλότερες δόσεις ώστε να περιορίζεται το σοκ που προκαλεί η ξαφνική μεταβολή στη χημεία του εντέρου. Σε αυτό το μέτωπο, ελπιδοφόρα ενδέχεται να αποδειχθεί η αμυλίνη, μια άλλη φυσική ορμόνη που παράγεται στο πάγκρεας.
Η Genentech, θυγατρική της Roche, είναι μία από τις πολλές εταιρείες – μαζί με την Eli Lilly και τη Novo Nordisk – που αναπτύσσουν φάρμακα απώλειας βάρους βασισμένα στην αμυλίνη, στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης των γαστρεντερικών παρενεργειών. Μέσα στη χρονιά, η Genentech αναμένεται να ξεκινήσει κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, εξετάζοντας έναν συνδυασμό αμυλίνης και GLP-1 σε ενέσιμη μορφή.
Η αμυλίνη δεν επιβραδύνει την κένωση του στομάχου όπως τα φάρμακα GLP-1, γεγονός που περιορίζει τη ναυτία, εξήγησε ο Μάνου Τσακραβάρθι, ανώτερος αντιπρόεδρος της Roche-Genentech. Η αποφυγή αυτής της επιβράδυνσης ενδέχεται να μετριάζει και άλλες γαστρεντερικές παρενέργειες. «Σου δημιουργεί αίσθημα κορεσμού και ικανοποίησης από το γεύμα. Δεν σου δημιουργεί αποστροφή προς το φαγητό», είπε.
«Είναι μια λεπτή αλλά πολύ σημαντική διαφορά». Θέλοντας να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στην αγορά, η Eli Lilly και η Novo Nordisk αναπτύσσουν επίσης φάρμακα με βάση την αμυλίνη. Η Novo Nordisk υπέβαλε τον Δεκέμβριο αίτηση στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ για έγκριση ενός φαρμάκου GLP-1 που συνδυάζει αμυλίνη και GLP-1.
Διατήρηση της μυϊκής μάζας
Η προστασία της μυϊκής μάζας, παράλληλα με τη στοχευμένη απώλεια λίπους, αποτελεί ακόμη μία βασική προτεραιότητα. Το ζήτημα αυτό αποτελεί σημαντική παράμετρο, ιδίως για τις μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς η απώλεια μυϊκής μάζας επιταχύνεται μετά την ηλικία των 60 ετών.
Η Boehringer Ingelheim παρουσίασε την Κυριακή αποτελέσματα κλινικής μελέτης φάσης 3, στην οποία οι ασθενείς που έλαβαν το πειραματικό της φάρμακο GLP-1 – το οποίο συνδυάζεται με γλυκαγόνη, μια φυσική ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο στο αίμα – έχασαν κατά μέσο όρο το 16,6% του σωματικού τους βάρους σε διάστημα 72 εβδομάδων. Από το βάρος που χάθηκε, μόλις το 10,8% δεν αφορούσε απώλεια λίπους. Η εξέλιξη είναι πολλά υποσχόμενη σε σύγκριση με τα σημερινά φάρμακα. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι «η απώλεια βάρους προήλθε κυρίως από τη μείωση της λιπώδους μάζας», ανέφερε η εταιρεία.
Ωστόσο, στο στάδιο της μεγαλύτερης δόσης, το 20% των ασθενών διέκοψε τη θεραπεία λόγω παρενεργειών. Η Νίρτζα Μπαλατσάντερ, αντιπρόεδρος κλινικής ανάπτυξης της Boehringer Ingelheim στις ΗΠΑ, εξήγησε ότι ένα από τα βασικά ευρήματα ήταν πως το 34% της απώλειας βάρους προερχόταν από το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή το λίπος που βρίσκεται στην κοιλιακή χώρα και μπορεί να βλάψει τα όργανα.
Επιπλέον, το λίπος στο ήπαρ επανήλθε σε φυσιολογικά επίπεδα σε έξι στους δέκα ασθενείς που έπασχαν από μεταβολική νόσο του ήπατος. Αυτού του είδους τα ευρήματα αξιολογούνται προσεκτικά καθώς η επόμενη γενιά φαρμάκων «πλησιάζει» στο στάδιο των εγκρίσεων από αρμόδιους φορείς. «Εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι πρόκειται για μια αγορά με χώρο για πολλούς παίκτες», δήλωσε η Μπαλατσάντερ.
Πηγή: Washington Post
