Ο χρόνιος πόνος καθιστά την καθημερινότητα πιο δύσκολη, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά. Ορίζεται ως πόνος που διαρκεί για περισσότερο από τρεις μήνες και συνήθως αφορά τους μυς, τα οστά, τις αρθρώσεις ή γειτονικούς ιστούς.
Όμως αυτή η συνηθισμένη κατάσταση, η οποία προσβάλλει τουλάχιστον το 25% των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί να καταπονεί και την καρδιά σας. Νέα έρευνα υποστηρίζει την ύπαρξη μιας διασύνδεσης μεταξύ πόνου και υψηλής αρτηριακής πίεσης (υπέρτασης), η οποία μπορεί να προκαλείται εν μέρει από κατάθλιψη.
Νέα στοιχεία
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιανουαρίου 2026 του επιστημονικού περιοδικού Hypertension, περιλάμβανε δεδομένα υγείας πάνω από 200.000 ενηλίκων (μέσος όρος ηλικίας 54 έτη) οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για περίπου 14 χρόνια. Συγκριτικά με όσους δεν ανέφεραν πόνο, εκείνοι με χρόνιο, εκτεταμένο πόνο είχαν 75% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν υπέρταση, ενώ εκείνοι με βραχυχρόνιο πόνο είχαν 10% μεγαλύτερο κίνδυνο. Επρόκειτο για μια μελέτη παρατήρησης και δεν είναι δυνατό να αποδείξει ότι ο πόνος ήταν η πραγματική αιτία της υπέρτασης.
Ωστόσο, «Ο χρόνιος πόνος και η κατάθλιψη συχνά συνυπάρχουν, και αμφότερες οι παθήσεις συνδέονται με αποκρίσεις στο στρες σε επίπεδο φυσιολογίας, οι οποίες μπορεί να συμβάλουν σε άνοδο της αρτηριακής πίεσης», λέει η δρ Danielle Sarno, επίκουρη καθηγήτρια Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο χρόνιος πόνος είναι ένας ακόμη λόγος που οι ενήλικες θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο ρουτίνας τόσο για κατάθλιψη όσο και για υπέρταση.
Φάρμακα για τον χρόνιο πόνο
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να είναι αποτελεσματικά για τον χρόνιο πόνο, αλλά είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι τα από του στόματος αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη είναι δυνατό να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση και ότι έχουν κι άλλες παρενέργειες. Για την αρθρίτιδα, τοπικά αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως το τζελ δικλοφενάκης που εφαρμόζεται απευθείας στην άρθρωση, συχνά είναι αποτελεσματικά με λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες συγκριτικά με τα χάπια. Άλλα φάρμακα όπως η γκαμπαπεντίνη και η πρεγκαμπαλίνη έχουν μικρότερο αντίκτυπο στην αρτηριακή πίεση και είναι αποτελεσματικά στον πόνο που συνδέεται με νευροπάθεια.
Αντικαταθλιπτικά φάρμακα όπως η αμιτριπτυλίνη ή η δουλοξετίνη μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητικά για άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη και χρόνιο πόνο παράλληλα.
Μη φαρμακευτικές μέθοδοι για την αντιμετώπιση του πόνου
Ακόμη κι όταν τα φάρμακα ανακουφίζουν από τον χρόνιο πόνο, μπορεί να προκαλούν μη ανεκτές ανεπιθύμητες ενέργειες ή να αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών, ιδίως όταν χορηγούνται μακροχρόνια.
Οι μη φαρμακευτικές θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες. «Η άσκηση είναι μία από τις θεραπείες που αποδεικνύονται οι πιο σταθερά ωφέλιμες. Για πολλά άτομα είναι βοηθητικό να συνεργάζονται με έναν φυσικοθεραπευτή, ο οποίος μπορεί να τα καθοδηγεί με ασφάλεια για να αυξήσουν τη δύναμη, την κινητικότητα και την αυτοπεποίθησή τους και να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα άσκησης που μπορούν να κάνουν στο σπίτι», λέει η δρ Sarno. Άλλες χρήσιμες αλλαγές του τρόπου ζωής περιλαμβάνουν μια υγιεινή διατροφή, την προτεραιοποίηση του αναζωογονητικού ύπνου, τη διαχείριση του στρες, την αποφυγή επιβλαβών ουσιών όπως ο καπνός και το αλκοόλ, και την καλλιέργεια θετικών κοινωνικών δεσμών, προσθέτει.
Ψυχολογικές προσεγγίσεις
Είδη ψυχοθεραπείας που αντιμετωπίζουν τις αρνητικές σκέψεις και αντιλήψεις του πόνου επίσης έχουν αποδεδειγμένο όφελος. Μια επιλογή είναι η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για τον χρόνιο πόνο, η οποία σας διδάσκει πώς να επαναπροσδιορίσετε τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις σας στον πόνο. Αυτό βοηθά στο να αμβλυνθεί η ψυχική δυσφορία και να βελτιωθεί η λειτουργικότητα, ιδίως σε όσους έχουν κατάθλιψη ή άλλες διαταραχές της διάθεσης.
Μια άλλη επιλογή είναι η μείωση του στρες που στηρίζεται στην ενσυνειδητότητα, ένα δομημένο πρόγραμμα για τεχνικές διαλογισμού και ενσυνειδητότητας οκτώ εβδομάδων, το οποίο βοηθά στη μείωση του στρες και των συναισθηματικών αντιδράσεων που σχετίζονται με τον πόνο. Αυτή η προσέγγιση δίνει τη δυνατότητα στο άτομο να αναλάβει έναν πιο ενεργό ρόλο στη φροντίδα του εαυτού του και έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την ένταση του πόνου και το επίπεδο ψυχικής δυσφορίας.
Ολοένα και περισσότερα δεδομένα επίσης υποστηρίζουν τη θεραπεία επανεπεξεργασίας του πόνου, η οποία εστιάζεται στο πώς ο εγκέφαλός σας ερμηνεύει τα σήματα του πόνου και βοηθά στη μείωση των αποκρίσεων στον πόνο που βασίζονται στον φόβο, λέει η δρ Sarno. Αυτή η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητική για άτομα με παθήσεις αλγοπλαστικού (nociplastic) πόνου (όπως η ινομυαλγία) που προκύπτουν από αλλαγές στην επεξεργασία των σημάτων πόνου.
Άλλες δυνητικά βοηθητικές τεχνικές περιλαμβάνουν τη γιόγκα, τον βελονισμό, τη μάλαξη και την οστεοπαθητική χειρωνακτική θεραπεία (μια «διά χειρός» θεραπεία που εφαρμόζουν οι οστεοπαθητικοί θεραπευτές).
Μια πολυδιάστατη προσέγγιση
Η δημιουργία ενός εξατομικευμένου σχεδίου που να συνδυάζει αρκετά είδη μη φαρμακευτικών θεραπειών (μαζί με φάρμακα, εάν είναι απαραίτητο) αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης του πόνου, λέει η δρ Sarno. Στις ΗΠΑ μπορεί κανείς να βρει πόρους και εκπαιδευτικές διαδικτυακές συνεδρίες μέσω του διαδικτυακού προγράμματος «Λειτουργικής Ολοκληρωμένης Αποκατάστασης» (Functional Integrative Restoration – FINER), το οποίο έχει δημιουργήσει η δρ Jennifer Kurz, επίκουρη καθηγήτρια Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, σε συνεργασία με τη δρα Sarno.
Σημείωση: Στόχος του περιοδικού Harvard Health Letter είναι να διερμηνεύει ιατρικές πληροφορίες για τον γενικό αναγνώστη με έγκαιρο και ακριβή τρόπο. Το περιεχόμενό του δεν προορίζεται να παρέχει προσωπική ιατρική συμβουλή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται απευθείας από γιατρό.
