Oταν οι μη χειρουργικές θεραπευτικές επιλογές δεν καταφέρνουν να σας ανακουφίσουν από τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο, ο οποίος είναι αρκετά έντονος ώστε να μειώνει την καθημερινή σας λειτουργικότητα, ίσως είναι καιρός να σκεφθείτε την ολική αρθροπλαστική γόνατος. Αν όμως πλήττονται και τα δύο γόνατα –μια κατάσταση που είναι συχνή–, τι πρέπει να κάνετε; Επέμβαση και στα δύο γόνατα συγχρόνως ή δύο χειρουργικές επεμβάσεις σε διαφορετικούς χρόνους;
Εσείς και ο χειρουργός σας θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας αρκετούς παράγοντες. «Εάν το ένα γόνατο πονάει περισσότερο και δημιουργεί περισσότερους περιορισμούς από ό,τι το άλλο, συνήθως συνιστούμε να κάνετε πρώτα ολική αρθροπλαστική στο γόνατο με τα περισσότερα συμπτώματα», δηλώνει ο δρ Hayden N. Box, ορθοπαιδικός χειρουργός στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, που συνεργάζεται με το Χάρβαρντ.
Μετά την ανάρρωση, πολλά άτομα διαπιστώνουν ότι μόλις μπορέσουν να επιτύχουν μεγαλύτερη φόρτιση και καλύτερο εύρος κίνησης στο γόνατο που χειρουργήθηκε, το άλλο γόνατο αισθάνεται επίσης καλύτερα και επιλέγουν να καθυστερήσουν τη δεύτερη επέμβαση. Άλλοι, πάλι, αποφασίζουν να προχωρήσουν σύντομα στη δεύτερη αρθροπλαστική γόνατος.
Δύο εξίσου προβληματικά γόνατα
«Εάν κάποιος έχει σοβαρή αρθρίτιδα και στα δύο γόνατα, τα οποία εμφανίζουν παρόμοια συμπτώματα, τότε μπορούμε να συζητήσουμε για αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος», λέει ο δρ Box.
Οι δύο αρθροπλαστικές μπορούν να πραγματοποιηθούν σε μία επέμβαση, η οποία ονομάζεται ταυτόχρονη αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος. Συνήθως, όμως, πραγματοποιείται διπλή χειρουργική επέμβαση, κατά την οποία οι δύο ολικές αρθροπλαστικές γόνατος εκτελούνται σε διαφορετικές ημέρες, με διαφορά αρκετών μηνών.
Μπορεί να μπείτε στον πειρασμό να κάνετε και τις δύο επεμβάσεις την ίδια ημέρα για να τελειώνετε. Η προσέγγιση αυτή έχει πλεονεκτήματα, όπως το ότι θα υποβληθείτε σε ένα μόνο χειρουργείο και θα έχετε μία μόνο περίοδο ανάρρωσης. Ωστόσο, η επιλογή αυτή δεν είναι ιδανική για όλους (βλ. «Οι καλύτεροι υποψήφιοι για ταυτόχρονη αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος»).
Ταυτόχρονη αρθροπλαστική γόνατος
Η ταυτόχρονη αρθροπλαστική γόνατος αυξάνει το στρες για τον οργανισμό. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος για κάποια σημαντική επιπλοκή, όπως θρόμβο αίματος ή καρδιακή προσβολή, είναι ελαφρώς υψηλότερος όταν γίνεται αρθροπλαστική και στα δύο γόνατα σε ένα χειρουργείο. Ο συνολικός κίνδυνος παραμένει χαμηλός, αλλά η αύξηση είναι αρκετή ώστε να κάνει τους χειρουργούς να σταθμίζουν προσεκτικά την κατάσταση προτού προτείνουν αυτή την προσέγγιση.
Η ταυτόχρονη αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος μπορεί να πραγματοποιηθεί με δύο τρόπους. Η μία περίπτωση είναι ο ίδιος χειρουργός να χειρουργήσει πρώτα το ένα γόνατο και μετά το άλλο. Η άλλη περίπτωση είναι να εργαστούν δύο χειρουργοί συγχρόνως, ένας σε κάθε γόνατο. «Συνήθως η επέμβαση πραγματοποιείται από έναν χειρουργό, το οποίο σημαίνει ότι το χειρουργείο θα διαρκέσει περισσότερο», αναφέρει ο δρ Box. Η μεγαλύτερη διάρκεια της αναισθησίας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών.
«Η ανάρρωση από την ταυτόχρονη αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος είναι πιο δύσκολη και περισσότερο απαιτητική σωματικά, ιδίως στην αρχή», προσθέτει ο δρ Box. Οι ασθενείς συνήθως χρειάζεται να μείνουν για ένα σύντομο διάστημα σε κέντρο αποκατάστασης, αντί να πάνε απευθείας σπίτι τους μετά την επέμβαση. «Καθώς δεν διαθέτουν ούτε ένα γερό πόδι για να στηριχθούν, οι ασθενείς συνήθως δυσκολεύονται περισσότερο να κινηθούν μέσα στο σπίτι τους», εξηγεί. Μπορεί να χρειαστούν τρεις έως έξι μήνες για να αισθανθούν μια βασική ανάρρωση και έως ένα έτος για πλήρη ανάρρωση.
Σταδιακή επέμβαση
Τα περισσότερα άτομα των οποίων και τα δύο γόνατα εμφανίζουν παρόμοια συμπτώματα κάνουν σε διαφορετικό χρόνο τις δύο αρθροπλαστικές. Αυτό είναι λιγότερο στρεσογόνο για το σώμα. Μετά την αρθροπλαστική στο ένα γόνατο, συνήθως επιστρέφουν στο σπίτι τους την ίδια ημέρα ή την επομένη, χωρίς να χρειάζεται να μείνουν σε κέντρο αποκατάστασης. Η φυσικοθεραπεία ξεκινά με κατ’ οίκον επισκέψεις ενός φυσικοθεραπευτή και συνεχίζεται με επισκέψεις του ασθενούς σε κέντρο φυσικοθεραπείας.
«Δεν υπάρχει κάποιος απαράβατος κανόνας σχετικά με το πότε πρέπει να γίνει η δεύτερη επέμβαση», αναφέρει ο δρ Box. Γενικά συνιστάται να περιμένετε τουλάχιστον δύο μήνες.
«Στους τρεις μήνες, η ανάρρωση έχει κατά βάση ολοκληρωθεί και ο ασθενής μπορεί να κάνει τα περισσότερα πράγματα από αυτά που επιθυμεί», δηλώνει. Η δύναμη και ο συντονισμός στο χειρουργημένο πόδι έχουν επιστρέψει. Η ύπαρξη ενός δυνατού και σταθερού ποδιού κάνει πιο εύκολη την ανάρρωση από τη δεύτερη επέμβαση.
Πώς θα πετύχετε τα καλύτερα αποτελέσματα
Είτε κάνετε και τις δύο αρθροπλαστικές μαζί είτε ξεχωριστά, η επιτυχία εξαρτάται από το κατά πόσο θα ακολουθήσετε πιστά τις οδηγίες για την ανάρρωση. Όταν περάσει όλο αυτό, μπορείτε να αναμένετε ότι θα επιστρέψετε στις συνήθεις καθημερινές σας δραστηριότητες. Και με τους δύο τύπους επέμβασης, οι βελτιώσεις είναι παρόμοιες.
Οι καλύτεροι υποψήφιοι για ταυτόχρονη αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική γόνατος
Η ταυτόχρονη επέμβαση και στα δύο γόνατα φυλάσσεται συνήθως για άτομα τα οποία:
-Είναι κάτω των 75 ετών.
-Είναι γενικά υγιή, χωρίς μείζονα καρδιοπάθεια ή πνευμονοπάθεια.
-Έχουν καλή υποστήριξη στο σπίτι από την οικογένεια ή άλλους φροντιστές για να βοηθηθούν στη διάρκεια της ανάρρωσης.
Άλλο ένα ζήτημα που παίζει ρόλο είναι οι επαγγελματικές συνθήκες του ασθενούς. Ορισμένα άτομα που πληρούν τα παραπάνω κριτήρια επιλέγουν την ταυτόχρονη αρθροπλαστική και στα δύο γόνατα, επειδή έχουν περιορισμένο μόνο χρονικό διάστημα κατά το οποίο μπορούν ή θέλουν να λείψουν από την εργασία τους για την ανάρρωση.
Σημείωση: Στόχος του περιοδικού Harvard Health Letter είναι να διερμηνεύει ιατρικές πληροφορίες για τον γενικό αναγνώστη με έγκαιρο και ακριβή τρόπο. Το περιεχόμενό του δεν προορίζεται να παρέχει προσωπική ιατρική συμβουλή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται απευθείας από γιατρό.
