Αν πιστεύετε ότι οι νέες Κατευθυντήριες Οδηγίες Διατροφής για Αμερικανούς, που δημοσιεύθηκαν τον Ιανουάριο του 2026, δημιουργούν σύγχυση, δεν είστε οι μόνοι. Κάποιες από τις συστάσεις μοιάζουν να ανατρέπουν καθιερωμένες συμβουλές (στην κυριολεξία τις ανατρέπουν, καθώς οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες παρουσιάζουν μια νέα, αντεστραμμένη διατροφική πυραμίδα).
Παρόλο που οι επαγγελματίες διατροφολόγοι και οι κοινότητες που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία χάρηκαν με ορισμένες από τις αλλαγές –για παράδειγμα, τη νέα έμφαση που δίνεται στην αποφυγή των υπερεπεξεργασμένων τροφών και των πρόσθετων σακχάρων, καθώς και τη συνολική υποστήριξη προς την κατανάλωση «πραγματικού φαγητού»–, πολλοί ήταν επίσης αυτοί που ανησύχησαν. Ορισμένες από τις κατευθυντήριες οδηγίες μοιάζουν να αγνοούν καθιερωμένα επιστημονικά δεδομένα ετών, καθώς και τις βασικές συστάσεις της Συμβουλευτικής Επιτροπής για τις Κατευθυντήριες Οδηγίες Διατροφής (DGAC), ενός σώματος ανεξάρτητων διατροφολόγων.
Τι πρέπει, λοιπόν, να κρατήσετε από τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες; Ας δούμε τις απόψεις δύο ειδικών που συμμετείχαν στην DGAC: της Deirdre Tobias και της Teresa Fung – και οι δύο είναι επίκουρες καθηγήτριες διατροφολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ.
E Ποιες είναι οι σημαντικότερες αλλαγές σε σχέση με τις προηγούμενες κατευθυντήριες οδηγίες;
A Οι κυριότερες αλλαγές σχετίζονται με τις συστάσεις σχετικά με την καθημερινή πρόσληψη πρωτεΐνης. Οι συστάσεις αυτές προωθούν έντονα τις ζωικές πηγές, όπως το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά, τα θαλασσινά, τα αυγά και το τυρί. Η πυραμίδα προάγει επίσης τα γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά (τρεις μερίδες ημερησίως) και προσθέτει τα ζωικά λίπη, όπως το βούτυρο και το μοσχαρίσιο λίπος, στην κατηγορία των «υγιεινών λιπών».
Οι κατευθυντήριες οδηγίες διατηρούν την καθιερωμένη σύσταση για περιορισμό του κορεσμένου λίπους στο 10% των θερμίδων το πολύ – ωστόσο, η αφθονία των ζωικών προϊόντων στην πυραμίδα έρχεται σε αντίθεση με αυτή τη σύσταση, επισημαίνει η Tobias. «Θέτει τους καταναλωτές σε κίνδυνο να υπερβούν αυτό το όριο», εξηγεί, «και το κορεσμένο λίπος είναι ένας καλά τεκμηριωμένος παράγοντας κινδύνου για καρδιοπάθεια».
Πολλές από τις κατευθυντήριες οδηγίες δεν διαφέρουν πολύ από τις προηγούμενες συστάσεις ή από τις συμβουλές της DGAC, σχολιάζει η Tobias. Για παράδειγμα, τα φρούτα και τα λαχανικά καταλαμβάνουν εξέχουσα θέση στην πυραμίδα και οι οδηγίες συνιστούν να προτιμώνται τα δημητριακά ολικής άλεσης. «Τα ημερήσια όρια για το νάτριο και το κορεσμένο λίπος διατηρούνται και η έμφαση στις πλήρεις τροφές παραμένει – αυτό ήταν το βασικό πλαίσιο σχετικά με το τι συνιστά υγιεινή διατροφή σε αρκετές εκδόσεις των κατευθυντήριων οδηγιών».
E Πρέπει να αυξήσουμε πολύ την πρόσληψη πρωτεΐνης;
A Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν έντονα να δίνεται «προτεραιότητα στην πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα», με στόχο την κατανάλωση 1,2 έως 1,6 γραμμαρίων πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως. Πρόκειται για ποσότητα έως και διπλάσια από την ελάχιστη Συνιστώμενη Ημερήσια Πρόσληψη. Παρόλο που μια ενίσχυση της πρωτεΐνης μπορεί να είναι χρήσιμη σε ορισμένα άτομα, όπως οι ηλικιωμένοι, οι αθλητές και τα άτομα που λαμβάνουν φάρμακα για απώλεια βάρους, «οι περισσότεροι Αμερικανοί ήδη λαμβάνουν αρκετή πρωτεΐνη», σχολιάζει η Fung. (Επιπλέον, η πλούσια σε κόκκινο κρέας διατροφή έχει συνδεθεί από καιρό με υψηλότερο κίνδυνο για καρδιοπάθεια, καρκίνο του παχέος εντέρου και διαβήτη.) Η Fung υποστηρίζει ότι θα ήταν προτιμότερο να μεταφέρετε μέρος των πρωτεϊνών από το δείπνο στο πρωινό γεύμα, τότε που χρειάζεστε καύσιμα για την ημέρα (σε αντίθεση με αυτό που κάνουν πολλοί Αμερικανοί, οι οποίοι τρώνε το μεγαλύτερο πρωτεϊνικό γεύμα τους το βράδυ).
Πολλές από τις νέες οδηγίες δεν διαφέρουν από προηγούμενες συστάσεις. Παράδειγμα: φρούτα και λαχανικά έχουν εξέχουσα θέση στην πυραμίδα.
Δώστε προτεραιότητα σε μια ποικιλία πρωτεϊνικών πηγών, προσθέτει η Fung, καθώς μπορείτε να καλύψετε όλες σας τις ανάγκες σε πρωτεΐνη με φυτικές τροφές – ιδίως τα φασόλια και τα όσπρια. «Πραγματικά δεν υπάρχει ανάγκη να αυξήσετε την πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης», εξηγεί. Επιλέγοντας φυτικές πηγές πρωτεΐνης, διασφαλίζετε επίσης ότι θα λάβετε τις ίνες, το φυλλικό οξύ και τις φυτικές θρεπτικές ουσίες που συχνά είναι ανεπαρκείς στην αμερικανική διατροφή.
E Χρειαζόμαστε πράγματι τρία ποτήρια γάλα με πλήρη λιπαρά ημερησίως;
A Είναι θέμα προτίμησης, απαντά η Fung. «Υπάρχουν αρκετά άτομα που έχουν κάποια δυσανεξία στη λακτόζη και άλλα που απλώς δεν τους αρέσουν τα γαλακτοκομικά». Επιπλέον, προσθέτει, «κάθε θρεπτική ουσία που υπάρχει στα γαλακτοκομικά μπορεί να ληφθεί από άλλη πηγή». Για παράδειγμα, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα φασόλια και το τόφου είναι καλές πηγές ασβεστίου, όπως και τα ενισχυμένα φυτικά γάλατα και οι χυμοί πορτοκαλιού (που συχνά περιέχουν επίσης πρόσθετη βιταμίνη D).
Ένα άλλο ζήτημα είναι το εξής: η κατανάλωση μιας τέτοιας ποσότητας γάλακτος με πλήρη λιπαρά προσθέτει σημαντική ποσότητα κορεσμένου λίπους στη διατροφή (περίπου 5 γραμμάρια ανά ποτήρι των 227 γραμμαρίων, ποσότητα που πλησιάζει το ημερήσιο όριο των 22 γραμμαρίων ημερησίως για μια δίαιτα 2.000 θερμίδων).
E Είναι το μοσχαρίσιο λίπος και το βούτυρο πραγματικά «υγιεινά λιπαρά»;
A Η προώθηση αυτών των εξαιρετικά κορεσμένων λιπών ως «υγιεινών» είναι άλλη μία αντίφαση των νέων οδηγιών, παρατηρεί η Tobias. Εκτεταμένες έρευνες δείχνουν ότι η «μείωση του κορεσμένου λίπους και η αντικατάσταση αυτών των θερμίδων με πολυακόρεστα και μονοακόρεστα λίπη σχετίζεται σταθερά με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο». (Τα φυτικά έλαια είναι καλές πηγές αυτών των υγιεινών λιπών.)
E Τι σημαίνει ακριβώς η φράση «περιορίστε τα αλκοολούχα ποτά»;
A Η νέα οδηγία αντικαθιστά τα προηγούμενα συγκεκριμένα όρια για το αλκοόλ με τη γενική συμβουλή «πίνετε λιγότερο», κάτι το οποίο δεν βρίσκει πολύ καλή εφαρμογή, επισημαίνει η Tobias. Το προηγούμενο όριο είναι μάλλον πιο κατανοητό: όχι πάνω από δύο ποτά ημερησίως για τους άνδρες και όχι πάνω από ένα για τις γυναίκες. «Είναι εξαιρετικά σαφές από τα υπάρχοντα δεδομένα ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο για καρδιοπάθεια, καρκίνο ή θάνατο οποιασδήποτε αιτιολογίας».
Σημείωση: Στόχος του περιοδικού Harvard Health Letter είναι να διερμηνεύει ιατρικές πληροφορίες για τον γενικό αναγνώστη με έγκαιρο και ακριβή τρόπο. Το περιεχόμενό του δεν προορίζεται να παρέχει προσωπική ιατρική συμβουλή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται απευθείας από γιατρό.
