Τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά από πιθανή επιδημία χανταϊού (hantavirus), ασθένειας που μεταδίδεται στον άνθρωπο από τρωκτικά, σε κρουαζιερόπλοιο που έπλεε στον Ατλαντικό Ωκεανό, όπως ανακοίνωσε χθες ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, έχει ήδη επιβεβαιωθεί ένα κρούσμα του ιού, ενώ ακόμη πέντε ύποπτα κρούσματα βρίσκονται υπό διερεύνηση.
Οι θάνατοι αναφέρθηκαν στο κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius», το οποίο ταξίδευε από την Αργεντινή προς το Πράσινο Ακρωτήρι.
Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, οι ιοί του γένους χανταϊού υπάρχουν εδώ και αιώνες, με επιδημίες να έχουν καταγραφεί σε Ασία και Ευρώπη. Στο Ανατολικό Ημισφαίριο έχουν συνδεθεί με αιμορραγικό πυρετό και νεφρική ανεπάρκεια.
Η νόσος προσέλκυσε την προσοχή πέρυσι, μετά τον θάνατο της συζύγου του ηθοποιού Τζιν Χάκμαν, Μπέτσι Αρακάουα, από λοίμωξη που προκλήθηκε από χανταΐό, στο Νέο Μεξικό.
Τι είναι ο χανταϊός
Ο ιός χανταβίρους είναι ένας τύπος ιού που μεταφέρεται από τρωκτικά και μεταδίδεται κυρίως στον άνθρωπο μέσω της εισπνοής αερομεταφερόμενων σωματιδίων που προέρχονται από αποξηραμένα περιττώματα τρωκτικών.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), οι μολύνσεις συμβαίνουν συνήθως όταν ο ιός μεταφέρεται μέσω του αέρα από τα ούρα, τα περιττώματα ή το σάλιο ενός τρωκτικού.
Αν και σπανίως, μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω δαγκωμάτων ή γρατσουνιών από τρωκτικά.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Μια λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και να καταστεί απειλητική για τη ζωή. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μπορεί να ξεκινήσει με συμπτώματα όπως πυρετός, ρίγη, μυϊκοί πόνοι και, ενδεχομένως, πονοκέφαλος.
«Στα αρχικά στάδια της νόσου, μπορεί πραγματικά να μην είναι δυνατό να διακρίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ του χανταϊού και της γρίπης», εξηγεί η δρ Σόνια Μπαρτολόμε του Ιατρικού Κέντρου UT Southwestern στο Ντάλας.
Τα συμπτώματα του πνευμονικού συνδρόμου (HPS) εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την επαφή με μολυσμένο τρωκτικό. Καθώς η λοίμωξη εξελίσσεται, οι ασθενείς ενδέχεται να αισθανθούν σφίξιμο στο στήθος, καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό.
Το άλλο σύνδρομο που προκαλείται από τον χανταϊό –αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS)– συνήθως αναπτύσσεται εντός μίας ή δύο εβδομάδων μετά την έκθεση.
Τα ποσοστά θνησιμότητας ποικίλλουν ανάλογα με τον χανταϊό που προκαλεί τη νόσο. Σύμφωνα με τα CDC, το ποσοστό θνησιμότητας στο πνευμονικό σύνδρομο ανέρχεται σε περίπου 38%, ενώ για τον αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο κυμαίνεται από 1% έως 15% των ασθενών.
Πόσα τα κρούσματα παγκοσμίως;
Σύμφωνα με έκθεση των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας, κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 150.000 περιπτώσεις HFRS παγκοσμίως, κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία. Πάνω από το ήμισυ των κρουσμάτων εμφανίζεται συνήθως στην Κίνα.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι από το 1993, όταν ξεκίνησε η παρακολούθηση του χανταϊού, έως το 2023, επιβεβαιώθηκαν 890 κρούσματα στη χώρα.
Ωστόσο, ο ιός Seoul, ένα από τα κύρια στελέχη του χανταϊού που μεταφέρεται από τους αρουραίους της Νορβηγίας (γνωστούς και ως καφέ αρουραίους), απαντάται παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τις λοιμώξεις από τον χανταϊό.
Το CDC συνιστά υποστηρικτική φροντίδα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει οξυγονοθεραπεία, μηχανική αναπνοή, αντιϊικά φάρμακα, ακόμη και αιμοκάθαρση.
Οι ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα ενδέχεται να χρειαστεί να νοσηλευτούν σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ορισμένοι ενδέχεται να χρειαστεί να διασωληνωθούν.
Συνιστάται επίσης αποφυγή επαφής με τρωκτικά στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας, προκειμένου να μειωθεί η έκθεση στον ιό, καθώς και σφράγιση των σημείων εισόδου σε υπόγεια ή σοφίτες από όπου τα τρωκτικά ενδέχεται να εισέλθουν στα σπίτια.
Πολλά «άγνωστα»
Οπως σημειώνει η Μισέλ Χάρκινς, πνευμονολόγος στο Κέντρο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού, παρά τα χρόνια έρευνας, πολλά ερωτήματα, όπως το γιατί η νόσος εκδηλώνεται ήπια σε ορισμένους ανθρώπους και πολύ σοβαρή σε άλλους, καθώς και το πώς αναπτύσσονται τα αντισώματα, παραμένουν αναπάντητα.
Η ίδια και άλλοι ερευνητές παρακολουθούν ασθενείς για μεγάλα χρονικά διαστήματα, με την ελπίδα να βρουν μια θεραπεία.
«Υπάρχουν πολλά μυστήρια», είπε, επισημαίνοντας ότι το μόνο που γνωρίζουν οι ερευνητές είναι ότι η έκθεση σε τρωκτικά αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.
Πηγή: BBC, Associated Press
