Συμπληρώματα δεϋδροεπιανδροστερόνης (DHEA) –μιας ορμόνης που φυσιολογικά έχει φθίνουσες τιμές με την ηλικία– προωθούνται ως ένα μέσο για την τόνωση της ενέργειας, τη βελτίωση της διάθεσης και την ενίσχυση της σωματικής και σεξουαλικής υγείας. Αυτοί οι ισχυρισμοί για μια «πηγή νεότητας» μπορεί να είναι ελκυστικοί. Όμως πόσο αποτελεσματικά είναι τα «μαγικά φίλτρα» DHEA; Και είναι ασφαλή για χρήση;
Περισσότερα για την DHEA
Η DHEA παράγεται φυσικά, κυρίως από τα επινεφρίδια, τα οποία βρίσκονται ακριβώς πάνω από τους νεφρούς. Μικρές ποσότητες DHEA παράγονται επίσης από τις ωοθήκες, τους όρχεις και πιθανώς τον εγκέφαλο.
Η DHEA παίζει έναν ρόλο στην παραγωγή ορμονών του φύλου, όπως τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη. Το επίπεδο της DHEA κορυφώνεται στη δεκαετία των 20 ετών και σταδιακά μειώνεται καθώς μεγαλώνετε. Η μείωση της DHEA με την ηλικία έχει συσχετιστεί με μείωση στη γνωστική λειτουργία, στη διάθεση και στη διάρκεια της ζωής.
DHEA για τη γήρανση: Αλήθεια ή φαντασία;
Η συνθετική (ανθρώπινης κατασκευής) DHEA είναι διαθέσιμη σε διάφορες μορφές, όπως σε δισκία, κάψουλες, σκόνες, κρέμες και τζελ. Λόγω της σύνδεσής της με τη γήρανση, πολλοί άνθρωποι ελπίζουν ότι, εάν λάβουν ένα συμπλήρωμα DHEA, αυτό θα βοηθήσει στην αντιστάθμιση των μεταβολών που σχετίζονται με την ηλικία. Τι δείχνει όμως η έρευνα;
Σε περιορισμένες, μικρές μελέτες, τα λαμβανόμενα από το στόμα συμπληρώματα DHEA, καθώς και τοπική DHEA που εφαρμόζεται στο δέρμα, έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει την ενυδάτωση του δέρματος, βελτιώνει την παραγωγή κολλαγόνου από το δέρμα και επιβραδύνει τη σχετιζόμενη με την ηλικία λέπτυνση του δέρματος.
Παρακάτω δείτε πληροφορίες για άλλες πλευρές των συμπληρωμάτων DHEA και την υγεία.
Σωματική δύναμη. Μια μετα-ανάλυση διαπίστωσε ότι τα συμπληρώματα DHEA αύξησαν τη λεία μυϊκή μάζα και μείωσαν το σωματικό λίπος. Όμως δεν είναι σαφές το κατά πόσον αυτές οι μεταβολές στη σύσταση του σώματος βελτιώνουν τη σωματική δύναμη. Η Natural Medicines Comprehensive Database αναφέρει ότι η λήψη DHEA δεν έχει επιφέρει αύξηση της δύναμης στους περισσότερους ενήλικες.
Κατάθλιψη. Ορισμένα προκαταρκτικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η DHEA ενδέχεται να έχει ευεργετική δράση σε συμπτώματα κατάθλιψης, αλλά τα τεκμήρια δεν θεωρούνται υψηλής ποιότητας. Η DHEA δεν αποτελεί μια θεραπεία πρώτης γραμμής για την κατάθλιψη.
Συμπτώματα εμμηνόπαυσης. Ορισμένα στοιχεία υποστηρίζουν ότι η DHEA μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της λέπτυνσης του ιστού του κόλπου (κολπική ατροφία). Κολπικά σκευάσματα που περιέχουν DHEA, τα οποία διατίθενται με συνταγή, είναι δυνατό να βοηθήσουν στη μείωση του πόνου κατά τη σεξουαλική πράξη σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Η DHEA δεν έχει δείξει σταθερά δεδομένα οφέλους για άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις και η κολπική ξηρότητα.
Σεξουαλική λειτουργία. Ορισμένες φορές, η DHEA προωθείται για την ενίσχυση της σεξουαλικής λειτουργίας, ιδίως σε άτομα που εμφανίζουν χαμηλή σεξουαλική επιθυμία λόγω ηλικίας ή έλλειψης ορμονικής ισορροπίας. Η έρευνα παρουσιάζει ανάμεικτα αποτελέσματα, καθώς μερικές μελέτες εντοπίζουν μικρή βελτίωση σε αρκετούς τομείς της σεξουαλικής λειτουργίας, όπως στην ερωτική επιθυμία, τη διέγερση, τη λίπανση, τον πόνο, τον οργασμό και τη συχνότητα της σεξουαλικής δραστηριότητας. Ωστόσο, άλλες μελέτες δείχνουν μηδενικό αποτέλεσμα. Απαιτείται περισσότερη έρευνα προκειμένου να διερευνηθούν οι δράσεις της λήψης συμπληρωμάτων DHEA για τη σεξουαλική λειτουργία.
Κίνδυνοι και ανεπιθύμητες ενέργειες της DHEA
Η DHEA σε γενικές γραμμές θεωρείται ασφαλής για χρήση μέχρι δύο έτη, σε δοσολογίες μέχρι 50 χιλιοστόγραμμα (mg) ημερησίως. Στις ήπιες παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνονται η ακμή, στομαχική αδιαθεσία και μεταβολές της διάθεσης. Ωστόσο, η DHEA δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται από:
• Eγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες.
• Ατομα με ηπατικά προβλήματα.
• Γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS).
Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι υψηλότερες δόσεις ή μεγαλύτερης διάρκειας λήψη της DHEA μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών, όπως στους ακόλουθους τομείς.
Ορμονοεξαρτώμενες παθήσεις. Η DHEA μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο των οιστρογόνων και να επιδεινώσει ορμονοεξαρτώμενες παθήσεις, όπως ο καρκίνος του μαστού ή των ωοθηκών και η ενδομητρίωση.
Προβληματισμοί όσον αφορά τον διαβήτη. Η DHEA μπορεί να επηρεάσει τη δράση της ινσουλίνης. Εάν πάσχετε από διαβήτη, θα πρέπει να παρακολουθείτε στενά το επίπεδο σακχάρου στο αίμα σας.
Καρδιακή υγεία. Η DHEA ενδέχεται να μειώσει την καρδιοπροστατευτική HDL χοληστερόλη.
Διαταραχές διάθεσης. Η DHEA μπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση, παρορμητικότητα και ευερεθιστότητα σε άτομα με διαταραχές διάθεσης.
Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων. Η DHEA ενδέχεται να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα, μεταξύ των οποίων αντιπηκτικά, ορμονοθεραπείες, ορισμένες αντικαρκινικές θεραπείες και αντικαταθλιπτικά.
Τι θα πρέπει να κάνετε
Να είστε επιφυλακτικοί με τα συμπληρώματα DHEA. Όπως όλα τα συμπληρώματα, τα προϊόντα DHEA δεν διέπονται από τους κανονισμούς του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ εξίσου αυστηρά όπως τα φάρμακα. Κατά συνέπεια, η ποιότητα, το περιεχόμενο και η ασφάλεια των συμπληρωμάτων μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις.
Το καλύτερο είναι να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν λάβετε ένα συμπλήρωμα DHEA (ή οποιοδήποτε άλλο), προκειμένου να μάθετε εάν πρόκειται να επηρεάσει τα φάρμακά σας. Επίσης, καλό είναι να ξέρετε την άποψη του γιατρού σας για το κατά πόσο το συμπλήρωμα θα σας βοηθήσει πραγματικά.
Εάν τελικά αποφασίσετε να λάβετε ένα συμπλήρωμα, προσπαθήστε να ελέγξετε την προέλευσή του. Αναζητήστε σφραγίδες πιστοποίησης από ανεξάρτητους τρίτους φορείς, όπως η U.S. Pharmacopeia (www.health.harvard.edu/qusup) και το πρόγραμμα του οργανισμού NSF International Certified for Sport (www.health.harvard.edu/ nsf/cps).
Στόχος του περιοδικού Harvard Health Letter είναι να διερμηνεύει ιατρικές πληροφορίες για τον γενικό αναγνώστη με έγκαιρο και ακριβή τρόπο. Το περιεχόμενό του δεν προορίζεται να παρέχει προσωπική ιατρική συμβουλή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται απευθείας από γιατρό.
