Γευγελή
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Σχεδόν δέκα χρόνια από την πρωτοβουλία της Ελλάδας
να (συγ) χρηματοδοτήσει την κατασκευή στη Γευγελή της FYROM σταθμό
βιολογικού καθαρισμού των αστικών λυμάτων της πόλης, ώστε να
προστατεύσει τα νερά του Αξιού από την «εισαγόμενη ρύπανση», το
έργο δεν έχει ξεκινήσει.
Μολονότι «λεφτά υπήρχαν» -στ’ αλήθεια- η ανεξήγητη αδυναμία της
ελληνικής πλευράς να ορίσει τεχνικό σύμβουλο, αλλά και των γειτόνων
να συνεισφέρουν οικονομικά, τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια, είχαν ως
αποτέλεσμα να κυλήσει μια δεκαετία στασιμότητας, διάστημα στο οποίο
οι υδάτινοι όγκοι του Αξιού μετέφεραν στην Ελλάδα, εκτός των άλλων
επικίνδυνων ουσιών, και τα βοθρολύματα της Γευγελής.
Εως το 2014 το έργο
Μόλις πρόσφατα με πρωτοβουλία του υφυπουργού Εξωτερικών κ.
Δημήτρη Δόλη δρομολογήθηκε η διαδικασία για την πρόσληψη μέσω
διαγωνισμού τεχνικού συμβούλου, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί
εντός του Μαΐου και στη συνέχεια θα διεξαχθεί άλλος διαγωνισμός για
τον ανάδοχο του έργου. Εάν όλα εξελιχθούν ομαλά, εκφράζεται η
αισιοδοξία ότι έως τα τέλη του 2014 το έργο θα έχει
ολοκληρωθεί.
Η κατασκευή του σταθμού βιολογικού καθαρισμού στη Γευγελή υπήρξε
από τις προτεραιότητες της Αθήνας στο πλαίσιο της οικονομικής
στήριξης της FYROM αμέσως μετά τον τερματισμό της ένοπλης
σύγκρουσης, το 2001, μεταξύ Αλβανών και Σλαβομακεδόνων και το
οικονομικό χάος που προκλήθηκε στη χώρα. Ο λόγος ήταν απλός και
ουσιαστικός: η προστασία του κάμπου της Κεντρικής Μακεδονίας από τη
μεταφερόμενη ρύπανση.
Ο Αξιός στη διαδρομή του από τις δυτικές επαρχίες της ΠΓΔΜ
-Γκόστιβαρ, κ. λπ. – επιβαρύνεται με χιλιάδες τόνους αστικών
λυμάτων μεγάλων πόλεων, όπως τα Σκόπια και το Βέλες, που
διοχετεύονται χωρίς καμία επεξεργασία στην κοίτη του.
Προτού όμως διαβεί τα σύνορα με την Ελλάδα «φορτώνεται» και με
εκείνα της Γευγελής, μιας κωμόπολης δεκαεπτά χιλιάδων κατοίκων, για
να «εμπλουτιστούν» τα νερά του από τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούν
χωρίς φειδώ οι δικοί μας αγρότες και να φτάσουν με υψηλούς δείκτες
ρύπανσης στο προστατευόμενο (και) από τη σύμβαση Ραμσάρ περίφημο
Δέλτα και εν συνεχεία στον Θερμαϊκό Κόλπο επηρεάζοντας το
οικοσύστημά του.
Αυτά έχοντας κατά νουν η ελληνική πλευρά συμφώνησε το 2001 στην
ενίσχυση με ένα ποσό γύρω στα 2.000.000 ευρώ από το Εθνικό Σχέδιο
Οικονομικής Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΣΒ) της κατασκευής
βιολογικού σταθμού στη Γευγελή, ώστε να περιοριστεί κάπως το
πρόβλημα. Ενα χρόνο μετά κατέθεσε σε άτοκο λογαριασμό τράπεζας των
Σκοπίων το ποσό των 2.000.000 ευρώ περίπου, αλλά το πρότζεκτ ήταν
μεγάλο και η άλλη πλευρά αδυνατούσε να συνεισφέρει λόγω κρίσης.
Αναζητήθηκε λοιπόν συγχρηματοδότης και αυτός βρέθηκε, το 2007,
στους Ελβετούς που συμμετέχουν με το ποσό των 7.000.000 ευρώ για να
ανέλθει το προϋπολογιζόμενο κόστος κατασκευής, μαζί με το 1.000.000
που αποφάσισε να διαθέσει ο δήμος Γευγελής, στα 10.000.000 ευρώ.
Και ενώ τα χρήματα βρέθηκαν, το θέμα «κόλλησε» στην ανεξήγητη
αδυναμία από δικής μας πλευράς, ορισμού τεχνικού συμβούλου, η οποία
έφερε μερικά χρόνια πίσω το έργο.
Τώρα εκφράζονται ελπίδες ότι η κατασκευή του βιολογικού σταθμού
θα αρχίσει στο άμεσο μέλλον και η υποβάθμιση της χλωρίδας στον
μακεδονικό κάμπο θα περιοριστεί κάπως. Εκτός και αν εμφανιστούν
καινούργια εμπόδια λόγω της αποδιοργάνωσης των υπηρεσιών του
ελληνικού κράτους.
Αν η μεταφορά επικίνδυνων ρύπων από την ΠΓΔΜ είναι σήμερα ένας
πονοκέφαλος για το περιβάλλον και την οικονομία του κάμπου της
Θεσσαλονίκης, το πρόβλημα αναμένεται να λάβει καταστροφικές
διαστάσεις εάν και όταν τα Σκόπια υλοποιήσουν το μεγαλεπήβολο
σχέδιό τους για κατασκευή κατά μήκος του Αξιού δεκαέξι
υδροηλεκτρικών και αρδευτικών φραγμάτων, εξέλιξη που θα σημάνει
εκτροπή τεράστιων ποσοτήτων νερού που σήμερα φτάνουν στην
Ελλάδα.
