Γνωρίζοντας τη χλωρίδα του τόπου μας

Πόσοι αλήθεια από όσους βγήκαν να… πιάσουν τον Μάη,

γνωρίζουν τον βοτανικό πλούτο που εξακολουθεί να μας

περιτριγυρίζει; Ο γειτονικός Υμηττός, για παράδειγμα, αποτελεί ένα

είδος «παραδείσου» για τους βοτανολόγους, χάρις στην πλούσια

χλωρίδα του. Πρόσφατα, μάλιστα, διοργανώθηκε εκδρομή στον

αποκαλούμενο και «τρελό» από το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας.

Στο όρος Σαϊτά

Οι εκδρομές, καθώς και σεμινάρια όπως πρόσφατο για το «φαρμακείο

της Φύσης», εντάσσονται στο πλαίσιο της περαιτέρω γνωριμίας του

Μουσείου με το κοινό και της ενίσχυσης της λειτουργίας του. Οι δύο

επόμενες εκδρομές έχουν προγραμματιστεί για την Κυριακή 13 Μαΐου

στο όρος Σαϊτά στην πεδιάδα του Φενεού στην ορεινή Κορινθία, και

για τις 27 Μαΐου στο κτήμα Σπάροζα στην Παιανία, το οποίο δεν είναι

ανοιχτό στο κοινό (κόστος 30 ευρώ και 20 ευρώ αντίστοιχα, δηλώσεις

συμμετοχής 210-8015870, εσωτ. 515, κ. Κωνσταντίνα Διακάκη, Τρίτη –

Παρασκευή 9 π. μ. – 3 μ. μ., kdiakaki@gnhm. gr). Εκτός από

προορισμό της επόμενης εκδρομής, η χλωρίδα του όρους Σαϊτά αποτελεί

και αντικείμενο του διδακτορικού του υπευθύνου του Βοτανικού

Τμήματος του Μουσείου, περιβαλλοντολόγου κ. Διονύση Μέρμυγκα.

«Διαθέτει ιδιαίτερα πλούσια χλωρίδα με πολλά σπάνια φυτά, ανάμεσα

στα οποία και δύο που για πολλά χρόνια θεωρούνταν εξαφανισμένα: ο

Αδωνις της Κυλλήνης (Adonis cyllenea) και η Βιβερστεϊνία η

ορφανίδειος (Biebersteinia orphanidis)» εξηγεί ο ίδιος στην

«Κ».

Το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, που ξεκίνησε το 1964

αρχικά ως «Βοτανικό Μουσείο», διαθέτει τη μεγαλύτερη βοτανική

συλλογή στη χώρα. Αριθμεί περισσότερα από 6.000 είδη και 100.000

δείγματα, ενώ είναι η μόνη βοτανική συλλογή στη χώρα που έχει

αρχειοθετηθεί στο σύνολό της ψηφιακά. Το πλούσιο αρχείο του

Μουσείου ανανεώνεται ετησίως με ρυθμό περίπου 600 δειγμάτων φυτών.

Πολύτιμη στον εμπλουτισμό της συλλογής του υπήρξε η συνεισφορά της

80χρονης σήμερα κ. Ελλης Σταματιάδου, η οποία «έχει συνεισφέρει

περίπου 25.000 δείγματα. Ερασιτέχνις βοτανολόγος, από προσωπικό

ενδιαφέρον, ανέβαινε σε πλαγιές και συνέλεγε μόνη της δείγματα»

εξηγεί ο κ. Μέρμυγκας. Ενα είδος δίανθου και μια βερόνικα έχουν

ονομαστεί Dianthus stamatiadae και Veronica stamatiadae αντίστοιχα,

προς τιμήν της.

Ενδημικά φυτά

Ο πλούτος της χλωρίδας απαντάται σε φυτά που βρίσκονται κοντά

μας ή και γύρω μας, όπως η Κεφαλληνιακή Ελάτη, μεγάλο μέρος της

οποίας κάηκε στην πυρκαγιά της Πάρνηθας το 2007 αλλά απαντάται και

στα βουνά της Πελοποννήσου, της Στερεάς και της Εύβοιας. Αλλο

ενδημικό είδος αποτελεί «το τσάι Χελμού που βρίσκουμε στα βουνά της

Β. Πελοποννήσου και το τσάι του Ταΰγετου που το βρίσκουμε στον

Ταΰγετο και στον Πάρνωνα. Επίσης, το δίκταμο και ο κρητικός έβενος

αποτελούν μερικά από τα πιο γνωστά ενδημικά είδη, και τα βρίσκουμε

μόνο στην Κρήτη» συνεχίζει ο κ. Μέρμυγκας. Ενδημικό είναι το είδος

που απαντάται σε μια περιορισμένη περιοχή και πουθενά αλλού. Τα

είδη που ανήκουν στην κατηγορία των ενδημικών λειτουργούν ως φορείς

πληροφορίας για το παρελθόν και τους ιδιαίτερους οικολογικούς

παράγοντες της περιοχής όπου φύονται.

Εκτεταμένο υπήρξε το ενδιαφέρον του κοινού για το σεμινάριο

βοτανολογίας με θέμα «το φαρμακείο της Φύσης». Οπως, ο Αη Γιάννης,

που είναι σπασμολυτικό, αντιφλεγμονώδες και έχει

ηρεμιστική-χαλαρωτική δράση. Το σπάρτο από το έγχυμα των ανθέων του

ενδείκνυται για τη χολολιθίαση και τις παθήσεις του συκωτιού.

Στο σεμινάριο υπήρξαν αρκετοί που ενδιαφέρθηκαν για την

καλλιέργεια βοτάνων. Μερικά από τα ελληνικά αυτοφυή φυτά που

παρουσιάστηκαν ήταν το δενδρολίβανο, το μελισσόχορτο, η ρίγανη, το

δίκταμο, το τσάι του βουνού, το φασκόμηλο, το θυμάρι, το θρούμπι, η

μέντα, ο δυόσμος, το φλισκούνι, η λεβάντα, η δάφνη, το χαμομήλι, η

κάππαρη, το σπάρτο, ο μάραθος, το υπερικό (βαλσαμόχορτο), η

τσουκνίδα και η γλυστρίδα.