Ποια είναι τα σχέδια της πολιτείας για το χιονοδρομικό κέντρο
Παρνασσού; Πόσο θα επεκταθεί μέσα στην καρδιά του Εθνικού Δρυμού;
Γιατί το υπουργείο Περιβάλλοντος σπεύδει να «λύσει» το θέμα με
τροπολογία, πριν από τη θέσπιση του νέου πλαισίου προστασίας του
Παρνασσού, το οποίο έχει σχεδόν ολοκληρωθεί;
Μια από τις πολλές τροπολογίες που συνοδεύουν σχέδιο νόμου του
υπουργείου Περιβάλλοντος για την ενσωμάτωση δύο Κοινοτικών Οδηγιών
(και το οποίο βρίσκεται αυτές τις ημέρες στη Βουλή για ψήφιση)
έφερε ξαφνικά στην επιφάνεια δύο αλληλοσυνδεόμενα ζητήματα: το θέμα
της αδειοδότησης του χιονοδρομικού κέντρου Παρνασσού και της
προστασίας ολόκληρου του Παρνασσού. Οι αναγνώσεις που μπορούν να
γίνουν στο θέμα αυτό είναι επίσης δύο: η πολιτεία λύνει ένα
εκκρεμές ζήτημα ετών (την αδειοδότηση του κέντρου), δίνοντάς του
παράλληλα τη δυνατότητα να εκσυγχρονιστεί. Η πολιτεία «περνά από το
παράθυρο» την επέκταση του χιονοδρομικού κέντρου μέσα στον πυρήνα
του Εθνικού Δρυμού, μια επέκταση που θα έχει ως αποτέλεσμα την
καταστροφή τμήματος μιας προστατευόμενης περιοχής. Οι δύο
αναγνώσεις δεν είναι απαραίτητα αλληλοσυγκρουόμενες.
Το ιστορικό
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Παρνασσός
ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1938. Η ιστορία των χιονοδρομικών
κέντρων ξεκινά το 1967, όταν ασφαλτοστρώθηκε ο πρώτος δρόμος και
παραχωρήθηκαν σε γαλλική εταιρεία οι πρώτες εκτάσεις στην περιοχή
Φτερόλακκας για τη διευκόλυνση των σκιέρ. Το 1974 στη θέση
Γεροντόβραχος λειτούργησε το πρώτο χιονοδρομικό κέντρο, από τον
Αθηναϊκό Ομιλο Φίλων του Σκι (ΑΟΦΣ). Ακολούθησαν τα δύο
χιονοδρομικά στη Φτερόλακκα (1976) και στα Κελάρια (1981). Η
πολιτεία επιχείρησε τρεις φορές να παραχωρήσει την κυριότητα της
δασικής έκτασης (στην οποία βρίσκονται τα χιονοδρομικά) στον ΕΟΤ,
το 1976, το 1988 και το 2003, όμως και οι τρεις απόπειρες
ακυρώθηκαν ή ανεστάλησαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας (το 1977,
το 2007 και το 2008).
Εν τω μεταξύ, η πολιτεία άρχισε να ασχολείται με την προστασία
του Παρνασσού. Μεγάλο μέρος του όρους, συμπεριλαμβανομένου του
πυρήνα του Εθνικού Δρυμού, εντάχθηκε στις περιοχές Natura 2000.
Παράλληλα συντάχθηκε από το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ και ολοκληρώθηκε το 2003 η
πρώτη ειδική περιβαλλοντική μελέτη, που θα υποστήριζε την ανακήρυξή
του σε εθνικό πάρκο και ίδρυσε φορέα διαχείρισης. Τα χρόνια
πέρασαν, η διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς τράβηξε σε μάκρος,
αλλά το εθνικό πάρκο δεν θεσπίστηκε. Τον Φεβρουάριο του 2011 το υπ.
Περιβάλλοντος επέβαλε αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών και
εργασιών για ένα έτος, για να μη βρεθεί προ τετελεσμένων εν όψει
της θέσπισης του νέου πλαισίου προστασίας του Παρνασσού. Τον
Οκτώβριο η απόφαση τροποποιήθηκε, εξαιρώντας τις οικοδομικές
εργασίες και διατηρώντας την αναστολή έκδοσης νέων αδειών μέχρι τον
Φεβρουάριο του 2012.
Και φθάνουμε στην προηγούμενη εβδομάδα. Με τροπολογία που
κατατέθηκε στη Βουλή, το ΥΠΕΚΑ παραχωρεί τη χρήση (όχι πια την
κυριότητα, λόγω της νομολογίας του ΣτΕ) δημόσιας έκτασης 11.100
στρεμμάτων του χιονοδρομικού κέντρου Παρνασσού στην Εταιρεία
Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.). Ταυτόχρονα επιτρέπει, κατά
παρέκκλιση της νομοθεσίας, όπως αναφέρεται στην τροπολογία, την
πραγματοποίηση εργασιών συντήρησης, επισκευής και επέκτασης των
εγκαταστάσεων του χιονοδρομικού, αλλά και τη βελτίωση των έργων
υποδομής που συνδέονται με την εξυπηρέτηση των εγκαταστάσεων (λ.χ.
δρόμοι, πάρκινγκ).
Αμεση ήταν η αντίδραση των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Σε
επιστολή του, το WWF κάλεσε τους βουλευτές να μην επιτρέψουν την
επέκταση του χιονοδρομικού, μέχρι την ολοκλήρωση του πλαισίου
προστασίας ολόκληρου του Παρνασσού. Επισήμανε ότι η τροπολογία έχει
μια ασαφή πρόβλεψη περί «παρέκκλισης από τη νομοθεσία», ενώ δεν
διευκρινίζονται τα περί επέκτασης των εγκαταστάσεων.
Η κ. Δάφνη Μαυρογιώργου, από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος
και Πολιτισμού κάνει τη δική της εκτίμηση. «Η τροπολογία κατατέθηκε
όχι για να λύσει το ιδιοκτησιακό του χιονοδρομικού και να
νομιμοποιήσει τη λειτουργία του, αφού σήμερα εξαιτίας της
εκκρεμότητας δεν έχει εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους. Αλλά
για να εγκρίνει την επέκταση μέσα στην καρδιά του Εθνικού Δρυμού:
ψηλότερα προς τη βουνοκορφή του Φτερόλακκα, ώστε να έχει χιόνι για
μεγαλύτερο διάστημα και χαμηλότερα προς τα ρέματα, ώστε να αντλεί
νερό και να παράγει τεχνητό χιόνι. Εμείς δεν αντιτιθέμεθα να
«νομιμοποιηθεί» και να εκσυγχρονιστεί το υφιστάμενο χιονοδρομικό.
Ομως είμαστε κάθετα αντίθετοι στην επέκτασή του, γιατί ο μέχρι
σήμερα τρόπος λειτουργίας του δείχνει ότι δεν έχει σεβαστεί τον
πυρήνα του Εθνικού Δρυμού, ένα εξαιρετικά σημαντικό
οικοσύστημα».
Η απάντηση που δίνει το υπουργείο Περιβάλλοντος
Ποια είναι η απάντηση του υπουργείου Περιβάλλοντος; «Κατ’ αρχήν
πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η μεταβίβαση δεν αφορά την κυριότητα
της έκτασης, αλλά τη χρήση και διαχείρισή της», λέει στην «Κ» ο ΓΓ.
Περιβάλλοντος, κ. Αρης Αλεξόπουλος. «Σχεδόν όλα τα χιονοδρομικά
κέντρα στη χώρα, μεταξύ των οποίων και ο Παρνασσός, λειτουργούν
χωρίς άδεια. Δεν μπορούν να ανανεώσουν τον εξοπλισμό τους, να
κάνουν επενδύσεις. Ο λόγος που λειτουργούν παράνομα είναι ότι
βρίσκονται μέσα σε δάση. Πρόκειται για έναν φαρισαϊσμό.
Για τον λόγο αυτό ετοιμάσαμε και μια νομοθετική ρύθμιση, η οποία
θα απαλείψει αυτή τη στρέβλωση για όλα τα χιονοδρομικά κέντρα (σ.σ.
η ρύθμιση για τη «νομιμοποίηση» όλων των χιονοδρομικών και
ορειβατικών καταφυγίων σε δάση, δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις
κατατέθηκε προχθές στη Βουλή)».
Οσον αφορά την έκταση της παραχώρησης και τις δυνατότητες
επέκτασης, η απάντηση του κ. Αλεξόπουλου αποκαλύπτει τις προθέσεις
της πολιτείας. «Επέκταση δεν γίνεται με την παρούσα τροπολογία. Η
έκταση των 11.100 στρεμμάτων είναι αυτή που καταλαμβάνει σήμερα το
χιονοδρομικό». Για ποιο λόγο τότε, όμως, η πολιτεία σπεύδει να
«νομιμοποιήσει» το χιονοδρομικό, πριν ολοκληρωθεί το συνολικό
πλαίσιο προστασίας του βουνού; Γιατί η επισκευή και ο
εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων του χιονοδρομικού εντάχθηκε στο
ΕΣΠΑ 2007-2013… χωρίς το χιονοδρομικό να έχει νόμιμη άδεια! «Το
έργο αφορά τη βελτίωση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων και έχει
προϋπολογισμό 17 εκατ. ευρώ», αναφέρει ο κ. Αλεξόπουλος.
Είναι όμως μόνο αυτό; Οπως διαπιστώνουν οι περιβαλλοντικές
οργανώσεις, ο πυρήνας του Εθνικού Δρυμού έχει στα σχέδια του
υπουργείου (στο διάταγμα προστασίας του βουνού) μετατοπιστεί,
προκειμένου η παραχωρούμενη έκταση του χιονοδρομικού να μην
βρίσκεται πλέον στον πυρήνα του δρυμού, αλλά στην περιμετρική του
ζώνη, όπου θα επιτρέπονται πολλές δραστηριότητες. «Το πρόβλημα του
Παρνασσού δεν είναι το χιονοδρομικό, αλλά η τουριστική και
οικιστική ανάπτυξη», εκτιμά ο κ. Αλεξόπουλος, συμπληρώνοντας: «Πώς
γέμισε το δάσος με βίλες; Ολη η κριτική γίνεται για την αλπική ζώνη
του Παρνασσού, δηλαδή για το τίποτα, και στο υπόλοιπο κάνουμε τα
στραβά μάτια». Σημειώνεται ότι για την παράνομη δόμηση στον
Παρνασσό εκκρεμεί από πέρυσι εισαγγελική έρευνα.
