Στην Ελλάδα, δύο τμήματα δημοτικού στο Αρσάκειο Ψυχικού και
Εκάλης διαθέτουν πλέον πόμολα και κουπαστές από αντιμικροβιακό
χαλκό. Είμαστε ακόμη στην αρχή, αλλά η διάδοση χρήσης σε όλον τον
κόσμο του αντιμικροβιακού χαλκού Cu+ είναι μια μέθοδος για την
καταπολέμηση της εξάπλωσης των λοιμώξεων. Η εφαρμογή του σε
δημόσιους χώρους όπως σχολεία, νοσοκομεία και σταθμούς κερδίζει
έδαφος, και η ιδέα για την αποτελεσματικότητα του υλικού κατά της
εξάπλωσης των ασθενειών περνάει και στην ποπ κουλτούρα, όπως φάνηκε
και από την κινηματογραφική ταινία «Contagion» του Στίβεν
Σόντερμπεργκ.
Αρχιτεκτονική
Εκτός από την πρακτική εφαρμογή του χαλκού, μεγάλο θέμα είναι η
χρήση του ως στοιχείο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης. Στα πρόσφατα
βραβεία της Ευρωπαϊκής Αρχιτεκτονικής Χαλκού παρουσιάστηκαν
ρηξικέλευθες προτάσεις για την επιλογή του όχι μόνο ως επικάλυψη
στέγης ή μόνωσης, αλλά και ως στοιχείο με ιδιαίτερη
ανταποδοτικότητα σε θέματα αισθητικής και συντήρησης. Στέγες από
χαλκό υπάρχουν στη Δύση εδώ και αιώνες και η αντοχή τους στον χρόνο
είναι ένα ασύγκριτο πλεονέκτημα. Στην Ελλάδα, η περιορισμένη χρήση
του χαλκού στην αρχιτεκτονική σύνθεση έχει να κάνει όχι μόνο με
οικονομικούς και κλιματολογικούς, αλλά και πολιτισμικούς λόγους. Αν
και υπάρχουν πολλά κτίρια με εμφανή χαλκό, η διάδοσή του είναι
εντυπωσιακά μικρή σε σχέση με άλλες χώρες. Η δραστηριοποίηση του
Ελληνικού Ινστιτούτου Χαλκού (μη κερδοσκοπικός οργανισμός, μέλος
του European Copper Institute) συμβάλλει στον συντονισμό και στη
διαχείριση πόρων για την προώθηση του χαλκού. Στην Αθήνα, από τα
πρόσφατα παραδείγματα είναι ο σταθμός των Πετραλώνων ή το κτίριο
της Generali στο Μαρούσι (αρχ. Α. Κούρκουλας, Μ. Κοκκίνου) ή ακόμη
το ΤΕΕ Λαυρίου και πολλές ιδιωτικές κατασκευές. Τρούλοι εκκλησιών
θα είχαν μεγάλο πλεονέκτημα έναντι της κεραμοσκεπής που συνήθως
επιλέγεται ως σύνθεση της νεοβυζαντινής «τούρτας».
«Οι πανεπιστημιακές σχολές αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα ακολουθούν
(τον τελευταίο αιώνα τουλάχιστον) μια παράδοση, η οποία είναι
εχθρική προς κάθε είδους επενδύσεις στις όψεις και, επίσης, θέλει
τις στέγες επίπεδες και βατές (δώματα), όχι επενδεδυμένες», απαντά
ο αρχιτέκτων Σταύρος Μαρτίνος. «Ο χαλκός δεν είναι υλικό δομικό,
είναι υλικό επένδυσης. Ισως και υλικό για την κατασκευή σωλήνων, οι
οποίοι σπανίως φαίνονται. Επιπλέον, παράγεται βιομηχανικά,
ελληνικές εταιρείες που να παράγουν χαλκό επενδύσεων είναι
περιορισμένες (σε αντίθεση, π.χ. με τσιμεντοβιομηχανίες) και αυτό
συνήθως τον κάνει μη οικονομικό ή περιορίζει τις επιλογές
εφαρμογών. Το υλικό είναι όμορφο, όμως είναι ανοίκειο στην
εκπαίδευση τουλάχιστον τριών γενιών αρχιτεκτόνων οι οποίοι έχουν
σπουδάσει στην Ελλάδα. Τελευταία (και εννοώ τα τελευταία 5 χρόνια)
το πράγμα σιγά σιγά έχει αρχίσει να αλλάζει», καταλήγει ο κ. Στ.
Μαρτίνος.
Καθώς στην Ελλάδα θριαμβεύει πάντα η πεπατημένη και η μίμηση,
είναι εύλογο να επέλθει κόπωση. Νέοι αρχιτέκτονες αναζητούν τρόπους
ανανέωσης του αστικού εξοπλισμού και της εικόνας των πόλεων. Δεν θα
μπορούσα να φανταστώ αισθητικά αρτιότερη επιλογή για επικλινείς ή
κυματιστές στέγες δημόσιων ή ιδιωτικών κτιρίων από τις διάφορες
εφαρμογές του χαλκού, που μακροπρόθεσμα «επιστρέφει» τα λεφτά του.
Η φυσική του οξείδωση και η αντοχή του στον χρόνο δημιουργούν τη
ζητούμενη ποικιλία στο skyline των πόλεων, και όταν δει κανείς από
ψηλά τις ελληνικές πόλεις, αντιλαμβάνεται ότι το ζήτημα δεν είναι
δευτερεύον.
– www.copper.org.gr
