Γ. Πανούση
Ενας νεανικός ενθουσιασμός, αυτός του φωτογράφου Γιάννη Πανούση,
να γνωρίσει τη θάλασσα, τους ανθρώπους της και τους καρπούς της για
να τους κρατήσει ζωντανούς μέσα από την εικόνα, ήταν η αφορμή για
μια ιδιαίτερη έκθεση που έχει εγκαίνια τη Δευτέρα στο Ιδρυμα
Ευγενίδου. Τόπος οι ελληνικές θάλασσες. Ανάμεσα σε γη και ουρανό.
Με έμπνευση φίλους ψαράδες του φωτογράφου που με αγάπη τον μύησαν
στα θαλασσινά μυστικά. Εκεί μας πηγαίνει η «Σιγή ιχθύος… κραυγή
αλιέως», έκθεση που συνοδεύουν τριάντα ποιήματα επώνυμων και
ανώνυμων ποιητών.
«Αρκεί η φωνή του. Είχε το χρώμα της θάλασσας άμα χτυπάει στους
βράχους, το στήθος του, σαν ανοιχτή σπηλιά, αγκάλιαζε όλους τους
καιρούς, έπινε τους βοριάδες, τις κάψες, τ’ ατάραχα νερά του Μάη»
γράφει ο Νίκος Κάλας δίνοντας φωνή στις φωτογραφίες του Πανούση. Κι
απ’ τα θαλάσσια μυστήρια μυούμαστε και στα ουράνια όπως τότε πριν
από τη δημιουργία του κόσμου. Τότε που κατά τον ποιητή Γ.
Καραβασίλη «Το κύμα άγγιξε την πιο ψηλή κορφή της γης/ετίναξε τα
ψάρια στα ουράνια./Τα χρώματα τους κολυμπούσαν μες στα σύννεφα/Τ’
αστραφτερά τους λέπια τύφλωναν τον ήλιο/Ηταν η εποχή που, θάλασσα
και ουρανός/Δε μάντευαν το χωρισμό τους/Οταν, σκοτάδι-φως δοκίμαζαν
ακόμα τη σιωπή».
Μια περιπλάνηση στην έκθεση η οποία θα διαρκέσει έως τις 8
Ιανουαρίου χαρίζει εικόνες οικείες αλλά και παράξενες, μυστηριακές.
Πάντως είναι εύγλωττη, αρκεί ο επισκέπτης να ξέρει να διαβάζει τη
φωτογραφία. Ψαράδες και ψάρια: δύο κόσμοι που ανταμώνουν πάνω στα
ξεπλυμένα από την άλμη σανίδια ενός πλεούμενου, τη στιγμή που ο
ένας ξεψυχά και ο άλλος πανηγυρίζει για τη θαλασσινή σοδειά του. Ο
θρίαμβος του ισχυρού πάνω στον αδύναμο. Η απόλαυση της υπεροχής, η
ικανοποίηση του ένστικτου της επιβίωσης. Ή όπως σημειώνει ο ίδιος ο
Γιάννης Πανούσης για τη μελέτη και έμπνευσή του: «Είναι αλήθεια ότι
για τους ανθρώπους τα ψάρια σιωπούν γιατί οι περισσότεροι δεν τα
γνώρισαν μέσα στο φυσικό περιβάλλον τους. Ο ζωτικός χώρος τους, η
θάλασσα, είναι γεμάτος ήχους γενεσιουργούς, άγριους και απαλούς,
τρικυμίσματα και φλοίσβους. Εχουν αντίληψη του ήχου, του χώρου, της
θαλασσινής πανίδας, της μόλυνσης που τους παρέχεται άφθονη από τον
πολιτισμένο άνθρωπο, όμως δεν έχουν να μοιραστούν τίποτε μαζί του.
Δεν έχουν κάτι να του πουν, όπως κι αυτός δεν έχει διάθεση να τα
αφουγκραστεί αφού δεν έχουν αρθρωμένο λόγο». Η έκθεση του Γιάννη
Πανούση σίγουρα μας δίνει την ευκαιρία να καταλάβουμε καλύτερα τους
δύο αυτούς κόσμους. Τον δικό μας κι έναν άλλο άγνωστο.
•
«Σιγή ιχθύος… κραυγή αλιέως».
Ωρα έναρξης εγκαινίων, 28/11, 7 μ.μ.
Λεωφ. Συγγρού 387, Π. Φάληρο
