Περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες έχουν περάσει από την πρώτη φορά που ο Ευάγγελος Γερολιόλιος ανέβηκε στην κορυφή του Ολύμπου. Σήμερα, ως δήμαρχος Δίου-Ολύμπου, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας προσπάθειας που θα μπορούσε να αλλάξει το καθεστώς προστασίας, αλλά και τη διεθνή προβολή του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας.
Οπως γράφει ο Guardian, η ελληνική υποψηφιότητα για την ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO εξετάζεται στην 48η σύνοδο της αρμόδιας Επιτροπής, η οποία πραγματοποιείται στο Busan της Νότιας Κορέας και ολοκληρώνεται στις 29 Ιουλίου.
Η Ελλάδα είχε προτείνει για πρώτη φορά την ένταξη του βουνού το 2014, επικαλούμενη τον μοναδικό συνδυασμό πολιτιστικής, μυθολογικής και περιβαλλοντικής αξίας. Η τελική έκβαση της προσπάθειας, πάντως, παραμένει αβέβαιη, καθώς οι συμβουλευτικοί οργανισμοί ICOMOS και IUCN φέρονται να έχουν ζητήσει συμπληρωματικά στοιχεία από την ελληνική πλευρά.
Δεν αποκλείεται, επομένως, η υποψηφιότητα να παραπεμφθεί εκ νέου στην Ελλάδα, παρατείνοντας μια διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη για περισσότερο από μία δεκαετία.
Από τον «θρόνο του Δία» στους 500.000 επισκέπτες
Ο Oλυμπος, τον οποίο ο Oμηρος περιέγραφε ως την «κατοικία των αθανάτων», υψώνεται στα 2.918 μέτρα και αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της ελληνικής μυθολογίας διεθνώς.
Παράλληλα, διαθέτει ένα ιδιαίτερα πλούσιο φυσικό περιβάλλον, με δάση, αλπικά λιβάδια, φαράγγια, χαράδρες και πηγές, σε μικρή απόσταση από τις ακτές της Πιερίας. Το Λιτόχωρο, η πλησιέστερη πόλη, βρίσκεται μόλις περίπου πέντε χιλιόμετρα από τη θάλασσα.
Το 1938, η περιοχή ανακηρύχθηκε ο πρώτος εθνικός δρυμός της Ελλάδας, ενώ το 1981 εντάχθηκε από την UNESCO στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας. Το 2021 ενισχύθηκε περαιτέρω το καθεστώς προστασίας της, με την ανακήρυξή της σε εθνικό πάρκο.
Η ένταξη στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς θα προσέθετε ακόμη ένα επίπεδο διεθνούς αναγνώρισης και προστασίας. Θα μπορούσε επίσης να εξασφαλίσει τεχνική υποστήριξη, εξειδικευμένες συμβουλές και χρηματοδοτική βοήθεια για έργα συντήρησης και προστασίας.
Το αίτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η επισκεψιμότητα του Ολύμπου αυξάνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Guardian, περίπου 500.000 άνθρωποι επισκέφθηκαν το βουνό το προηγούμενο έτος, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω.
Πρόσθετη ώθηση εκτιμάται ότι θα δώσει το ανανεωμένο διεθνές ενδιαφέρον για την ελληνική αρχαιότητα μετά την κυκλοφορία της ταινίας «Η Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία είναι εμπνευσμένη από το ομηρικό έπος και γυρίστηκε εν μέρει στην Ελλάδα.
Η τουριστική ανάπτυξη φέρνει και κινδύνους
Η αύξηση του τουρισμού δημιουργεί οικονομικές ευκαιρίες για το Λιτόχωρο, την Πιερία και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται γύρω από τον Όλυμπο. Ταυτόχρονα, όμως, εντείνει τις πιέσεις στις υποδομές και στο φυσικό οικοσύστημα.
«Είναι θέμα ισορροπίας. Η φέρουσα ικανότητα του Ολύμπου έχει φτάσει στα όριά της», επισημαίνει ο Ευάγγελος Γερολιόλιος, σημειώνοντας ότι μια πιθανή ένταξη στην UNESCO θα συνεπάγεται μεγαλύτερη ευθύνη για την προστασία του περιβάλλοντος.
Οι αρμόδιοι του εθνικού πάρκου εκτιμούν ότι η σοβαρότερη απειλή είναι οι δασικές πυρκαγιές, οι οποίες γίνονται συχνότερες και εντονότερες εξαιτίας της κλιματικής κρίσης.
Πρόσθετη χρηματοδότηση θα μπορούσε να κατευθυνθεί στην ενίσχυση της πυροπροστασίας, στον καθαρισμό των μονοπατιών, στην κατασκευή καταφυγίων και στην αναβάθμιση δρόμων και γεφυρών. Παρεμβάσεις κρίσιμες όχι μόνο για τους επισκέπτες, αλλά και για τη διατήρηση του οικοσυστήματος.
Στον φάκελο της ελληνικής υποψηφιότητας περιλαμβάνεται επίσης η θρησκευτική σημασία της περιοχής. Μεταξύ άλλων αναφέρεται ένα υπαίθριο ιερό σε χαμηλότερη κορυφή του βουνού, το οποίο συνδέεται με τελετές και θυσίες προς τιμήν του Δία, καθώς και η παρουσία βυζαντινών μοναστηριών και ορθόδοξων παρεκκλησιών.
Από τα 21 ελληνικά μνημεία που βρίσκονται ήδη στον κατάλογο της UNESCO, μόλις δύο έχουν χαρακτηριστεί ταυτόχρονα ως πολιτιστικά και φυσικά. Η ένταξη του Ολύμπου σε αυτή την κατηγορία θα ενίσχυε σημαντικά τη διεθνή θέση του, αλλά θα έφερνε μαζί της και αυστηρότερες απαιτήσεις διαχείρισης.
Είτε η υποψηφιότητα εγκριθεί τώρα είτε επιστρέψει στην Ελλάδα για συμπληρωματική επεξεργασία, οι τοπικοί φορείς προειδοποιούν ότι τα μέτρα προστασίας δεν μπορούν να περιμένουν. Η αναγνώριση από την UNESCO αποτελεί τον στόχο. Η προστασία του βουνού, όμως, είναι ήδη επείγουσα ανάγκη.
Πηγή: moneyreview.gr
