Η αυτόνομη οδήγηση έχει ανοίξει μια συζήτηση που ξεπερνά την τεχνολογία, καθώς από τη στιγμή που ο οδηγός παύει να είναι απαραίτητος το αυτοκίνητο μπορεί να επαναπροσδιοριστεί από την αρχή. Η θέση οδήγησης, το καπό, η φορά των καθισμάτων, ακόμα και η σχέση του οχήματος με τον δρόμο και την πόλη αποκτούν νέο νόημα. Σε αυτό το σημείο παρεμβαίνει το Mera, ένα concept όχημα που θα μπορούσε να ειπωθεί ότι αντιμετωπίζει τη μετακίνηση ως τρόπο αφήγησης.
Το project εκπονήθηκε από τον Γιώργο Λυχριδά, φοιτητή του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, υπό την επίβλεψη του Dr Παναγιώτη Κυράτση.
Πρόκειται για μια μελέτη που πατά στον χώρο του automotive design και ως «αφετηρία» έχει τη Θεσσαλονίκη. Η πέτρα, τα βυζαντινά τείχη, τα παραδοσιακά δρομάκια, ο ρυθμός της πόλης, η συνήθεια της στάσης για καφέ και η κοινωνικότητα του δημόσιου χώρου μετατρέπονται σε στοιχεία που επηρεάζουν τη μορφή, τη λειτουργία και την ατμόσφαιρα του οχήματος.
Πάνω σε αυτόν τον καμβά έχει υιοθετηθεί η σκανδιναβική σχεδιαστική σκέψη, που, εκ του αποτελέσματος, έχει αναδείξει την καθαρότητα, τη λειτουργική απλότητα και τη διαφάνεια, μέσα από την αυστηρή οργάνωση των όγκων. Το Mera, από τη μία πλευρά, φέρει τη μνήμη μιας πόλης με έντονο ιστορικό αποτύπωμα. Από την άλλη, υιοθετεί μια πιο ψύχραιμη, μινιμαλιστική γλώσσα, με καθαρές επιφάνειες και σαφήνεια στη φόρμα. Το αποτέλεσμα είναι ένα όχημα που μοιάζει να έχει σχεδιαστεί περισσότερο ως μικρός κινούμενος χώρος παρά ως συμβατικό μέσο μεταφοράς.
Ο αυτόνομος χαρακτήρας του Mera δίνει στον σχεδιασμό την απαραίτητη ελευθερία. Χωρίς παραδοσιακή θέση οδήγησης και χωρίς την ανάγκη ενός εμπρός τμήματος που θα φιλοξενεί θερμικό κινητήρα, η αρχιτεκτονική του αναπτύσσεται γύρω από τους επιβάτες. Οι τέσσερις θέσεις είναι τοποθετημένες αντικριστά, ενισχύοντας την επικοινωνία και τη συνύπαρξη. Η μετακίνηση μετατρέπεται σε χρόνο κοινής εμπειρίας, ενώ η κεντρική αναδιπλούμενη οθόνη μπορεί να παρέχει πληροφορίες για την πόλη και τις περιοχές από τις οποίες περνά το όχημα.
Οι γυάλινες επιφάνειες συντελούν στην απρόσκοπτη ορατότητα προς κάθε κατεύθυνση, φέρνοντας το εξωτερικό περιβάλλον μέσα στην καμπίνα. Ιδιαίτερο στοιχείο αποτελεί η μπροστινή κατακόρυφη γυάλινη επιφάνεια, η οποία μετακινείται προς τα εμπρός και δημιουργεί ένα σκιασμένο σημείο στάσης. Εκεί το Mera αποκτά τον πιο χαρακτηριστικό του ρόλο. Γίνεται χώρος παρατήρησης, μικρή αστική βεράντα, σημείο παύσης μέσα στη διαδρομή. Η ύπαρξη μηχανής καφέ στο εσωτερικό ενισχύει αυτή την ιδέα, συνδέοντας άμεσα το όχημα με μία από τις πιο αναγνωρίσιμες καθημερινές τελετουργίες της Θεσσαλονίκης.
Εξωτερικά, η σχεδίαση του Mera ακολουθεί την ίδια λογική. Οι έντονες ακμές, οι κάθετες και διαγώνιες επιφάνειες και η στιβαρή παρουσία του αμαξώματος παραπέμπουν αφαιρετικά στα τείχη της πόλης. Οι ανοιχτόχρωμες ξύλινες λεπτομέρειες γύρω από τους τροχούς και κατά μήκος των πλευρικών επιφανειών προσθέτουν μια αίσθηση χειροποίητης ποιότητας, ενώ τα πίσω φωτιστικά σώματα αντλούν έμπνευση από τη μορφολογία του Λευκού Πύργου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ίδια η διαδικασία που ακολουθήθηκε. Η μελέτη ξεκίνησε από έρευνα, εννοιολογικούς χάρτες και πίνακες οπτικής κατεύθυνσης, τα λεγόμενα moodboards, πέρασε από διαδικαστικά σκίτσα και σκίτσα ανάπτυξης ιδεών, εξελίχθηκε μέσα από επεξηγηματικά σχέδια και σκίτσα επικοινωνίας και ολοκληρώθηκε με τρισδιάστατη μοντελοποίηση και φωτορεαλιστικές απεικονίσεις. Η πορεία αυτή δείχνει μια συγκροτημένη προσέγγιση, που η αισθητική επιλογή συνδέεται με λειτουργία, χρήση και περιβάλλον.
Το Mera έχει αξία ακριβώς επειδή μετακινεί τη συζήτηση από το «πώς θα κινούνται τα οχήματα του μέλλοντος» στο «πώς θα βιώνουμε τον χρόνο μέσα σε αυτά». Αν η αυτόνομη οδήγηση απαλλάσσει τον άνθρωπο από την ανάγκη ελέγχου, τότε ο σχεδιασμός οφείλει να απαντήσει τι μπαίνει στη θέση της. Στην περίπτωση του Mera, η απάντηση είναι η πόλη, η θέα, η παρέα, η παύση, ο καφές, η μνήμη. Ενα concept που μεταφέρει ανθρώπους, αλλά κυρίως μεταφέρει έναν τρόπο να κοιτάς την πόλη όσο κινείσαι σε αυτή.
