Βαδίζαμε αργά απολαμβάνοντας τη βόλτα χωρίς τους επιτακτικούς ρυθμούς της πρωτεύουσας. Γιατί να βιαστούμε άλλωστε; Ημασταν στο μικρό κλειστό κύκλωμα μαγείας που φτιάχνουν τα στενά της Χώρας στην Πάτμο. Ομόκεντροι παράλληλοι που ξεκινούν από το μοναστήρι και απλώνονται προς τα κάτω σε όλον τον οικισμό.
Η παρέα μου ήταν ο ιστορικός Κώστας Σταματόπουλος, που ξέρει το νησί σαν την παλάμη του. Βρεθήκαμε εκεί για την τελετή απονομής του βραβείου που κέρδισε από την Europa Nostra η αποκατάσταση τριών παραδοσιακών μύλων. Με την ευκαιρία αυτή η Ελληνική Εταιρεία και η Εταιρεία Πατμιακού Πολιτισμού διοργάνωσαν και μια εκδήλωση για την ανάδειξη των τοπικών μονοπατιών και την υποδειγματική αποκατάσταση της οικίας Σταύρακα, δίπλα στο Μοναστήρι.
Κάθε τόσο ο ιστορικός σταματούσε να μου δείξει κάποιο αρχιτεκτονικό στοιχείο στον οικισμό, κυρίως όμως για να μου μιλήσει για τους ξένους ιδιοκτήτες των σπιτιών της Χώρας. Επώνυμοι και ανώνυμοι, συναντημένοι στον σφυγμό της ομορφιάς. Ανθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, κοσμοπολίτες που επέλεξαν την Πάτμο ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα μέρη, συνιστούν μια δική τους κοινότητα. Και αν κάποιος γνωρίζει ονομαστικά τα μέλη της, τότε συνειδητοποιεί την τεράστια δύναμη που μπορεί να έχει η χώρα μας. Ξένοι που έχουν πολιτογραφηθεί ψυχολογικά Ελληνες, που αγαπούν την πατρίδα μας σαν να είναι δικιά τους, που έχουν περάσει μερικές από τις ομορφότερες στιγμές της ζωής τους στο Αιγαίο και που θα ήταν εντέλει διατεθειμένοι να γίνουν και οι καλύτεροί μας πρεσβευτές.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ιδέα για την αποκατάσταση των μύλων ανήκε στον Ελβετό τραπεζίτη και ιστιοπλόο Σαρλ Πικτέ που τις τελευταίες δεκαετίες αφιερώνει ένα μέρος των διακοπών του στο νησί της Αποκάλυψης. Με δικό του αγώνα και με Ελληνες συμπαραστάτες –οικονομικά και οργανωτικά– προχώρησε τελικά το έργο της αποκατάστασης που έκανε όλους τους Πάτμιους υπερήφανους.
