Λισσαβώνα: Με ταυτότητα και
γοητεία
Κείμενο: Αντώνης Κωνσταντόπουλος
Η Πορτογαλία βρίσκεται στην άκρη της Ευρώπης με τον Ατλαντικό
από τη μια και την Ισπανία από την άλλη να την περικυκλώνουν
ασφυκτικά. Η απόσταση από την υπόλοιπη Ευρώπη βοήθησε ώστε να
παραμείνουν σχεδόν αναλλοίωτα τα εθνικά της χαρακτηριστικά.
Συγχρόνως έμαθε, αρκετά νωρίς, να ζει με τους μετανάστες – πρώην
αποίκους της.
Η επιτυχημένη οικονομική πολιτική που ακολούθησε σε συνδυασμό με
τη σημαντική απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων και την ορθολογική
τους διαχείριση, είχαν ως αποτέλεσμα τη σαφή βελτίωση της
οικονομίας της. Η χώρα κατάφερε να «βγει» από τη φτώχεια που την
είχαν οδηγήσει η ανεξαρτητοποίηση των αποικιών και η δικτατορία του
Σαλαζάρ. Σήμερα και παρά τη γεωγραφική της «απομόνωση» συνεχίζει με
πολλή υπερηφάνεια και πάντως με μεγάλο πείσμα την εντυπωσιακή της
πορεία, χωρίς να χάνει την ταυτότητα και τη γοητεία της. Η
ιστορική, κοινωνική και οικονομική πορεία της χώρας είχε άμεσο
αντίκτυπο στη ζωή της Λισσαβώνας και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη
διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής αλλά και στη γενικότερη εικόνα
της.
Η γοητευτική πρωτεύουσα
Η Λισσαβώνα, πόλη με σημαντικό ναυτικό παρελθόν, βρίσκεται στη
βόρεια όχθη των εκβολών του Τάγου και σε απόσταση 17 χιλιομέτρων
από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Για να απολαύσετε το ταξίδι σας στην
πρωτεύουσα της Πορτογαλίας και να αφουγκρασθείτε τους ρυθμούς της
ξεκινήστε με κέφι για περπάτημα, περιπλάνηση και περιήγηση με τα
παλιά τραμ. Η Λισσαβώνα είναι μια νοικοκυρεμένη, οικεία και συνάμα
γοητευτική πρωτεύουσα με παλιά μεγαλόπρεπα κτίρια, ωραία προάστια
αλλά και γραφικές φτωχογειτονιές που σκαρφαλώνουν στους λόφους της.
Από το Μπάριο Αλτο ώς την Εστρέλα και την Αλ Φάμα, από τη Μπαΐσα
μέχρι το πολυτελές Λάπας αλλά και το νέο κομμάτι της πολύ μοντέρνας
περιοχής της ΕΧPΟ, το ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο.
Ανεβείτε στους λόφους και στο μαυριτανικό κάστρο του Αγίου
Γεωργίου με την πανοραμική θέα, περπατήστε στο ποτάμι και πιείτε
καφέ στις παλιές αποθήκες, που είναι κάτω από τη μεγάλη παλιά
γέφυρα (Πόντε 25 Αμπρίλ), και τώρα έχουν μετατραπεί σε καφέ αλλά
και σε μπαράκια ή εστιατόρια. Είναι οι «νέες ανακαλύψεις», οι νέες
γειτονιές της πόλης οι λεγόμενες Docas, όπως η Tabaco ή η
Alcantara, που ως άλλα «Ψυρρή και Γκάζι» μαζεύουν σήμερα μεγάλο
ποσοστό της cafe-bar-restaurant κίνησης.
Συνεχίστε τις βόλτες σας στο Μπέλεμ, αφού περάσετε πρώτα από το
επιβλητικό μοναστήρι του Αγίου Ιερώνυμου (έργο του 16ου αιώνα) και
κατευθυνθείτε προς τον πύργο του Μπέλεμ και το τεράστιο άγαλμα προς
τιμήν των θαλασσοπόρων. Ο πύργος του Μπέλεμ έχει χτισθεί με βάση
την αρχιτεκτονική μανουελίνο που είναι στην ουσία μια πορτογαλική
παραλλαγή του ύστερου γοτθικού ρυθμού. Υπήρξε η αφετηρία των
θαλασσοπόρων και έχει ακούσει τις προσευχές για επιτυχία του
εθνικού ήρωα – εξερευνητή Vasco da Gama πριν αρχίσει τα ταξίδια
του.
Και μια και είστε σε αυτήν τη γειτονιά επισκεφθείτε το Ναυτικό
Mουσείο ή το Μουσείο των βασιλικών αμαξών αλλά και το νεότερο
Πολυχώρο – Πολιτιστικό Κέντρο και Σπίτι του Design. Κάντε μια στάση
στο παλιό ζαχαροπλαστείο που βρίσκεται στο κεντρικό δρόμο μεταξύ
του Μουσείου των βασιλικών αμαξών και του μοναστηριού του Αγίου
Ιερώνυμου για να δοκιμάσετε τα φρεσκότατα παραδοσιακά πορτογαλέζικα
γλυκά pasteis de nata στην καλύτερη έκδοσή τους.
Η Λισσαβώνα δεν είναι φημισμένη για τα μουσεία της που, πάντως,
δεν είναι το μεγάλο της ατού. Δεν συγκρίνονται με τα μητροπολιτικά
μουσεία των μεγάλων πρωτευουσών, είναι όμως πιο κοντά στα ανθρώπινα
μέτρα και στην κλίμακα της Λισσαβώνας.
Το Εθνικό Μουσείο Αζουλέγου στο οποίο εκτίθενται τα
χαρακτηριστικά πορτογαλέζικα πλακάκια, το Εθνικό Αρχαιολογικό ή το
Εθνικό Μουσείο Αρχαίας Τέχνης αλλά και το μουσείο Γκιουλμπεκιάν
όπου στεγάζεται η περίφημη συλλογή του δωρητή (μην παραλείψετε να
πιείτε καφέ με θέα τον υπέροχο κήπο του πάρκου), παρουσιάζουν
ενδιαφέρον για τους επισκέπτες. Εμείς σταθήκαμε στο Γκιουλμπεκιάν
που αποτελεί, κατά τη γνώμη μας, υπόδειγμα μουσείου. Τα αντικείμενα
– έργα τέχνης της προσωπικής συλλογής του δωρητή εκτίθενται με
τρόπο που τα αναδεικνύει παρά τις εγγενείς δυσκολίες που υπήρχαν
μια και προέρχονται από πολλές χώρες, διαφορετικές περιόδους και
ανήκουν σε πολλές μορφές τέχνης. Το οίκημα που στεγάζει το μουσείο
είναι λιτό, με μικρές ανάσες από εσωτερικούς κήπους που ξεκουράζουν
τον επισκέπτη.
Μια πόλη ανθρώπινη…
Η Λισσαβώνα είναι σήμερα μια πρωτεύουσα λιγότερο κοσμοπολίτικη
αλλά περισσότερο ανθρώπινη, με φανερά τα σημάδια της μεγάλης
ναυτικής δύναμης και του αποικιακού παρελθόντος. Είναι η πόλη που
στα στενοσόκακα των παλιών γειτονιών της ακούγονται σχεδόν
σπαραχτικά τα «εθνικά» φάντος και που οι κάτοικοί της διακρίνονται
από μιαν ήρεμη και συγχρόνως μελαγχολική διάθεση. Εκεί στα στενά
της Αλ Φάμα, καθώς βολτάρεις τη νύχτα, έρχονται οι ήχοι των φάντος
από τα μικρά ταβερνάκια όπου οι Πορτογάλοι τα τραγουδούν «δίνοντας»
την ψυχή τους.
Το παλιό τραμ αγκομαχά στις ανηφοριές της πόλης γεμάτο τουρίστες
αλλά και κατοίκους της περιοχής. Μας σεργιανίζει σε γραφικές
γειτονιές γεμάτες κόσμο και ατμόσφαιρα, σε διαδρομές νοσταλγικές.
Το sight-seeing πάνω σε ράγες έχει μια οικεία και γλυκιά αίσθηση.
Είναι μια καλή εμπειρία παρά την ιδιαίτερα μικρή ταχύτητά του και
τις πολλές στάσεις.
Η γραφική γειτονιά Αλ Φάμα είναι η μόνη που ουσιαστικά διασώθηκε
από το μεγάλο σεισμό. Ο λευκός τρούλος της εκκλησίας του Sao
Vicente de Fora δεσπόζει πάνω από τις κεραμοσκεπές των σπιτιών, ενώ
οι «ναπολιτάνικες» μπουγάδες στα στενά της κρέμονται πάνω από το
κεφάλι σου. Στην Αλ Φάμα περάστε από το «μουσείο» του φάντο και
αγοράστε CD σύγχρονων ή παλαιότερων καλλιτεχνών με τη βοήθεια των
σωστά ενημερωμένων και με μουσική παιδεία πωλητών. Απέναντι από τον
σιδηροδρομικό σταθμό της Αλ Φάμα, στις πρώην αποθήκες δίπλα στο
ποτάμι, θα βρείτε το εστιατόριο Bica do Sapato με καλό φαγητό,
διακόσμηση με άποψη και το σημαντικότερο, εξαιρετική θέα στον
Τάγο.
Βόλτες που πρέπει να κάνετε
Το σημείο της πόλης που περισσότερο θυμίζει το χθεσινό και
εκφράζει το σημερινό μεγαλείο της πρωτεύουσας είναι η κεντρική
λεωφόρος της Ελευθερίας. Λεωφόρος με μεγάλα παρτέρια και σκιερούς
βοηθητικούς δρόμους αριστερά και δεξιά της, με ωραία κτίρια και
πολλά αγάλματα αλλά και με τα καλά μαγαζιά. Είναι ωραία να την
περπατήσει κανείς το πρωί ή να κάνει μια βραδινή βόλτα όταν όλα
γύρω είναι φωτισμένα.
Προς το τέλος του δρόμου βρίσκεται το Chiado με το γνωστό
Elevador de Santa Justa, ένα νεογοτθικό ασανσέρ 45 μέτρων που
ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1902 και επιτρέπει στους επισκέπτες
να έχουν μια πανοραμική άποψη της πόλης. Συνήθως υπάρχουν μεγάλες
ουρές από τουρίστες. Μπορείτε και να το αποφύγετε!
Στο κέντρο της πόλης βρίσκονται δύο ιστορικά καφενεία. Το
καφενείο Chiado και το «O Brasileira» παλιό καφέ-στέκι
διανοουμένων, όπως του εθνικού ποιητή Fernando Pesoa, το άγαλμα του
οποίου κοσμεί το πεζοδρόμιο. Αν και αρκούντως τουριστικά σήμερα,
αποτελούν μια ακόμη νοητή συνομιλία με το παρελθόν.
Σε μερικά σημεία της πόλης και κυρίως στο κέντρο υπάρχουν κτίρια
με καλυμμένες προσόψεις από τα azulejos (πλακάκια). Τα παλαιότερα
κτίρια με τα πανέμορφα αυτά azulejos που έντυναν τις προσόψεις τους
είναι λιγοστά εξαιτίας του καταστροφικού σεισμού του 1755 που άφησε
πίσω του ελάχιστα αλώβητα κτίρια και της κατοπινής κατεδάφισης
πολλών. Eτσι αξιόλογα πλακάκια με αυθεντικά σχέδια βρίσκεις σήμερα
σε προσόψεις ή στα εσωτερικά λιγοστών κτιρίων, στα μουσεία και στις
βιτρίνες των παλαιοπωλείων.
Αν, τώρα, θέλετε να δείτε τη μοντέρνα όψη της Λισσαβώνας
πηγαίνετε στην περιοχή της ΕΧPΟ όπου βρίσκεται το τεράστιο εμπορικό
κέντρο Vasco da Gama με τη γυάλινη οροφή. Επίσης υπάρχουν
εστιατόρια, χώροι περιπάτου, σιντριβάνια, τελεφερίκ και το πολύ
μοντέρνο Oceanario de Lisboa -ίσως το μεγαλύτερο της Ευρώπης- που
υπογράφει ο Peter Chermayeff. Το soundtrack που συνοδεύει την
ξενάγηση των επισκεπτών είναι σύνθεση από ήχους των ωκεανών
μιξαρισμένους με φωνές θαλασσίων πλασμάτων, ανέμους και παφλασμούς
κυμάτων.
Η πορτογαλική κουζίνα φημίζεται κυρίως για τα ψάρια, τα
οστρακοειδή και γενικώς τα θαλασσινά της. Στα ταβερνάκια που
βρίσκονται στις γειτονιές αλλά και στα καλά εστιατόρια, τα
θαλασσινά και τα ψάρια -με προεξάρχοντα τον πολυμαγειρεμένο
μπακαλιάρο- έχουν την τιμητική τους. Eνα καλό γεύμα συνοδευόμενο
από τα φημισμένα κρασιά του Πόρτο είναι προσιτό για τους τουρίστες
καθώς η Λισσαβώνα είναι μια από τις «φθηνές» πρωτεύουσες της
Ευρωπαϊκής Eνωσης.
Εκδρομές στα πέριξ
Αν συμφωνήσουμε ότι τα παραπάνω είναι τα βασικά χαρακτηριστικά
της πόλης, μην παραλείψετε στη συνέχεια τις μικρές αλλά πολύ
ενδιαφέρουσες και ευχάριστες εκδρομές στα περίχωρα (σχεδόν) της
Λισσαβώνας όπως στη Σίντρα, στο Κασκάις ή στο Εστορίλ, μικρές
κωμοπόλεις η μία δίπλα στην άλλη.
Στη Σίντρα, εκτός από τους καταπράσινους λόφους και τη μαγευτική
Φύση, θαυμάστε τα ωραιότατα εξοχικά αρχοντικά στις πλαγιές των
λόφων και ανεβείτε μέχρι την κορυφή του λόφου που βρίσκεται το
παλάτι (Παλάσιου ντα Πένα). Η θέα από ψηλά είναι μαγευτική καθώς η
θέση του παλατιού προσφέρει πανοραμική εικόνα της περιοχής. Το ίδιο
το κτίριο έχει ενδιαφέρον καθώς η ανάμεικτη αρχιτεκτονική του
αντανακλά τις οικιστικές απόψεις των ευγενών της εποχής.
Το Κασκάις, το πρώην γραφικό ψαροχώρι, έχει μετατραπεί σε μια
λουτρόπολη με ωραίες βίλες αλλά και πολυκατοικίες της σειράς, ωραία
ξενοδοχεία και πολλές ταβέρνες και εστιατόρια. Ανακαλύψαμε και σας
προτείνουμε ανεπιφύλακτα το εστιατόριο Entragua δίπλα στη θάλασσα
προς την πλευρά του ξενοδοχείου Atlantic Gardens. Επισκεφθείτε το
για καλό φαγητό. Οι απανταχού καλοφαγάδες θα ευχαριστηθούν για τη
μεγάλη ποικιλία που διαθέτει από φρεσκότατα ψάρια και θαλασσινά και
κυρίως για τη γευστικότατη «καταπλάνα», ένα νοστιμότατο πιάτο -για
δύο άτομα με πολλή όρεξη- με καβούρια, αστακό, καλαμάρια, μύδια και
άλλα θαλασσινά, μαγειρεμένα όλα μαζί με μια καταπληκτική άσπρη
σάλτσα. Συνοδεύεται με ρύζι. Αν σας αρέσουν τα κοκτέιλ δοκιμάστε το
βραζιλιάνικο καϊπιρίνια. Στο Εστορίλ οι παλιές βίλες περικυκλώθηκαν
από τα νέα κτίρια, οι κήποι τους στριμώχθηκαν για να χωρέσουν τους
νέους κατοίκους – παραθεριστές και η πόλη απλώθηκε κατά μήκος του
ωκεανού. Το καζίνο συνεχίζει να θυμίζει ότι οι παλιές λουτροπόλεις
μάζευαν και μαζεύουν πολλούς λάτρεις της θεάς Τύχης. Το τέλος του
ταξιδιού μάς βρίσκει ευτυχείς. Η Λισσαβώνα, όπως και όλη η
Πορτογαλία, ήταν γνήσια, γοητευτική, φιλική, ανθρώπινη και
«αφομοιώσιμη». Και η εντύπωσή μας αυτή έχει βάση καθώς το κέντρο
της ζωής εδώ ήταν, είναι και φαίνεται ότι θα εξακολουθήσει να είναι
η «ψυχή» των ανθρώπων της. Και οι Πορτογάλοι διαθέτουν ακόμα
περίσσευμα ψυχής.
ΚΟΣΤΟΣ
Ενα πενθήμερο στη Λισσαβώνα θα σας κοστίσει από 574 ευρώ. Στην
τιμή υπολογίζονται τα εισιτήριά σας (με Iberia, μέσω Μαδρίτης, μετ’
επιστροφής, με φόρους 274 ευρώ) και η διαμονή σας στο φθηνότερο από
τα προτεινόμενα ξενοδοχέια (Tivoli Lisboa, 300 ευρώ κατ’ άτομο, σε
δίκλινο δωμάτιο για 4 διανυκτερεύσεις).
ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΙΝΕΤΕ
•
Hotel Real Palacio (Rua Tomas Ribeiro 115) tel. (00351) 21
3199500
•
Hotel Sofitel Lisboa (Avenida Da Liberdade 123-25) tel.
(00351) 21 3429202
•
Hotel Tivoli Lisboa (Avenida Da Liberdade 185) tel. (00351)
21 3530181
•
Hotel Da Lapa (Rua do Pau de Bandeira 4) tel. (00351) 21
3950005
•
Hotel Four Seasons (Ritz) (Rua R. da Fonseca 88) tel.
(00351) 21 3832020
•
Hotel Le Meridien Lisboa (Rua Castilho 149) tel. (00351) 21
3830900
•
Hotel Real Parque (Avenida L. Bivar 67) tel. (00351) 21
3570101
•
Hotel Sheraton Lisboa (Rua L. Coelho 1) tel. (00351) 21
3575757
Για κρατήσεις που αφορούν τη διαμονή σας επισκεφθείτε τo:
ΠΟΥ ΝΑ ΦΑΤΕ
Λισσαβώνα:
• GAMBRINUS (ακριβό) tel. (00351) 21 3421466,
• BICA DO SAPATO (μοντέρνο με θέα στον ποταμό Τάγο),
• CAFÉ LANIDOR (στην Avenida Da Liberdade, κοντά στο
ξενοδοχείο Sofitel, στον πρώτο όροφο του καταστήματος),
• A TRAVESSA (πορτογαλέζικη κουζίνα. Το εστιατόριο στεγάζεται
σε ένα παλιό μοναστήρι),
• XL (πορτογαλέζικη κουζίνα κοντά στο Κοινοβούλιο),
• VIA GRACA (με υπέροχη θέα στην πόλη και πολύ καλή κάβα)
tel. (00351) 21 8870830,
• TAGIDE (παλιό παραδοσιακό εστιατόριο με πολύ καλή
κουζίνα).
Κασκάις:
• PORTO DE SANTA MARIA (πολύ ακριβό, για απαιτητικούς
γευσιγνώστες)
• PANORAMA (ακριβό, για καλοφαγάδες),
• FORTALEZA DO GUINCHO (γαλλική κουζίνα),
• BEIRA MAR (για φρέσκα ψάρια και μεγάλη ποικιλία
θαλασσινών),
• VISCONDE DA LUZ (για φρέσκα ψάρια και μεγάλη ποικιλία
θαλασσινών),
• το εστιατόριο και το bar του ξενοδοχείου ALBATROZ (για καλό
φαγητό και ποτό) tel. Rua F. Arouca 100 – (00351) 21 4832821.
ΤΙ ΝΑ ΦΑΤΕ
Η πορτογαλική κουζίνα φημίζεται κυρίως για τα ψάρια, τα
οστρακοειδή και γενικώς τα θαλασσινά της. Εξέχουσα θέση έχουν και
το ελαιόλαδο, το σκόρδο και τα διάφορα αρωματικά μπαχαρικά. Το
galdo verde είναι η τυπική σούπα της Λισσαβώνας με διάφορα
λαχανικά, ενώ το arcoda είναι σούπα από ψωμί και σκόρδο. Επίσης το
ρύζι με τα θαλασσινά είναι ένα από τα τυπικά πιάτα της χώρας. Ο
μπακαλιάρος, το εθνικό ψάρι, μαγειρεύεται με πάρα πολλούς
διαφορετικούς τρόπους. Το κατ’ εξοχήν ποτό της Πορτογαλίας είναι το
κρασί.
Είναι φημισμένες οι διάφορες ποικιλίες κρασιών του Πόρτο.
ΤΙ ΝΑ ΨΩΝΙΣΕΤΕ
Αξίζει να αγοράσετε δερμάτινα, είδη λαϊκής τέχνης, κεραμικά,
κρύσταλλα Atlantis, δαντέλες.
