Πυργί, Χίος
Σαν υπαίθριο μουσείο χαρακτικής και ζωγραφικής μοιάζει το Πυργί, ένα από τα μαστιχοχώρια της νότιας πλευράς του νησιού. Περπατώντας στα στενά δρομάκια του διατηρητέου μεσαιωνικού οικισμού, θα δείτε τις εξωτερικές προσόψεις των σπιτιών διακοσμημένες με τα περίφημα ξυστά, μια τεχνική που δεν συναντάται πουθενά αλλού στην Ελλάδα. Θα δείτε κυρίως γεωμετρικά μοτίβα (ορθογώνια, μισοφέγγαρα και ρόμβους) αλλά και θέματα από τη φύση, όπως λουλούδια και πουλιά, σε μια μοναδική αρμονία και συμμετρία.
Αυτή η μορφή λαϊκής τέχνης περνάει από γενιά σε γενιά και μέχρι σήμερα υπάρχουν στο χωριό τεχνίτες που την ασκούν, αξιοποιώντας ως πρώτη ύλη την άμμο, το μαύρο τσιμέντο και τον ασβέστη. Στην κεντρική πλατεία, ιδανικό σημείο για να κάνετε μια στάση για καφέ, ξυστά κοσμούν τις προσόψεις όλων των κτιρίων. Τα μοτίβα αποτυπώνονται όμως και σε μικρότερες επιφάνειες: μπαίνουν σε μπλούζες, κούπες και πίνακες, δημιουργώντας όμορφα σουβενίρ, που πωλούνται στα καταστήματα του Πυργίου.
Κοκκάρι, Σάμος
Απέχει μόλις 10 χιλιόμετρα από την πόλη της Σάμου (Κάτω Βαθύ), αλλά διατηρεί όλα εκείνα τα στοιχεία που αναζητούμε στις καλοκαιρινές διακοπές: ωραία θάλασσα, γραφική ατμόσφαιρα και ζεστή φιλοξενία. Παρόλο που έχει εξελιχθεί σε δημοφιλή τουριστικό προορισμό, το Κοκκάρι διατηρεί την κλασική εικόνα ενός αιγαιοπελαγίτικου οικισμού: στενά δρομάκια, πέτρινα σπίτια, αυλές με λουλούδια και ένα λιμάνι που εξακολουθεί να θυμίζει την παλιά αλιευτική του ταυτότητα. Περπατήστε στα σοκάκια, καθίστε για φαγητό στις ψαροταβέρνες δίπλα στο κύμα και βέβαια κολυμπήστε στην παραλία του χωριού με το ψιλό βοτσαλάκι.
Το Κοκκάρι είναι χτισμένο πάνω σε μικρή χερσόνησο· από τη μία πλευρά είναι το μικρό λιμάνι με τις ταβέρνες και τα καφενεία, από την άλλη απλώνεται η μεγάλη βοτσαλωτή παραλία. Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται και οι παραλίες Τσαμαδού, Λεμονάκια και Τσαμπού. Από το Κοκκάρι ξεκινά επίσης μια εύκολη κυκλική πεζοπορική διαδρομή μήκους περίπου 9 χιλιομέτρων. Κινείται σε δασικούς δρόμους, μέσα σε πευκοδάσος, και αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να γνωρίσετε την πλούσια φύση της περιοχής, είτε με τα πόδια είτε με mountain bike (για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε το samoshikes.gr).
Αγιάσος, Λέσβος
Δεν είναι μόνο η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική κληρονομιά και το ξεχωριστό γλωσσικό της ιδίωμα, η μακραίωνη μουσική παράδοση και τα καφενεία της. Στους πρόποδες του όρους Όλυμπος, η Αγιάσος περιβάλλεται από οργιαστική βλάστηση –κερασιές, καρυδιές, καστανιές, πεύκα και πλατάνια– και τοπία μοναδικής φυσικής ομορφιάς. Χαρακτηρισμένη ως παραδοσιακός οικισμός, απαιτεί να αφήσετε το αυτοκίνητο και να περιηγηθείτε στα στενά δρομάκια της, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο όλα καταλήγουν στον ναό της Παναγίας της Αγιάσου.
Λίγο πιο πάνω από την εκκλησία βρίσκεται η κεντρική πλατεία και ακόμα βορειότερα είναι το Σταυρί – ονομάστηκε έτσι από τη διασταύρωση στην οποία χώριζαν οι δρόμοι των ντόπιων όταν πήγαιναν στα χωράφια. Θα δείτε πινακίδες με ρήσεις στην τοπική διάλεκτο, αλλά στο μεταξύ θα έχετε ακούσει ήδη τους ντόπιους να τη μιλάνε – τη χρησιμοποιούν μικροί και μεγάλοι. Στο Σταυρί λειτουργεί και παραδοσιακό καφενείο για ούζο συνοδεία νόστιμων μεζέδων.
Πριν φύγετε από την Αγιάσο, αξίζει να κάνετε μια στάση στο Αναγνωστήριο, το σημαντικό πολιτιστικό κέντρο του χωριού που λειτουργεί από το 1894. Ονομαστή είναι η βιβλιοθήκη του Αναγνωστηρίου, που αριθμεί 25.000 τόμους, αλλά και τα μαθήματα παραδοσιακών χορών και σαντουριού που προσφέρει στους ντόπιους. Η Αγιάσος έχει, εξάλλου, μεγάλη μουσική παράδοση και είναι πολλοί οι θρυλικοί Λέσβιοι μουσικοί που κατάγονταν από εδώ.
Χριστός Ραχών, Ικαρία
Στα ορεινά της Ικαρίας, ο Χριστός Ραχών είναι από τα μεγαλύτερα και πιο ξακουστά χωριά του νησιού. Αρχικά απέκτησε φήμη λόγω των ιδιαίτερων συνηθειών των ντόπιων: τα μαγαζιά του παρέμεναν κλειστά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας και άνοιγαν κυρίως το βράδυ. Επίσης, εδώ ήταν που λειτουργούσε κάποτε μπακάλικο χωρίς άνθρωπο: έμπαινες, διάλεγες τι ήθελες να πάρεις και άφηνες τα χρήματα πάνω στον πάγκο.
Μπορεί η αύξηση της τουριστικής κίνησης τα τελευταία χρόνια να άλλαξε λίγο αυτές τις συνήθειες, αλλά ακόμα και σήμερα, μόλις διασχίσετε το κεντρικό σοκάκι και φτάσετε στην πλατεία με τα πλατάνια και τις μουριές, θα νιώσετε τη χαλαρή ατμόσφαιρα. Ο Χριστός Ραχών φημίζεται και για έναν ακόμα λόγο: εδώ, κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου γίνεται το πιο γνωστό πανηγύρι του χωριού με ικαριώτικη μουσική και χορό που κρατάει μέχρι το πρωί. Σερβίρεται ρασκό (κατσίκι ελευθέρας βοσκής) και ντόπιο κρασί. Πολλοί είναι εκείνοι που πλέον προτιμούν άλλα, μικρότερα πανηγύρια τα οποία συγκεντρώνουν αντίστοιχα λιγότερο κόσμο, παρ’ όλα αυτά η εμπειρία στον Χριστό παραμένει ξεχωριστή.
