Κι αν η πιο αποτελεσματική αντιγηραντική συνταγή δεν κρύβεται σε μια κρέμα, αλλά σε μια βαλίτσα; Όχι ότι χρειαζόμαστε περισσότερες δικαιολογίες για να κλείσουμε το επόμενο ταξίδι μας, αλλά να που αποκτήσαμε ακόμα μια. Έρευνες δείχνουν ότι τα ταξίδια δεν μας αναζωογονούν απλώς, αλλά μας βοηθούν να παραμείνουμε νέοι. Διεπιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου Edith Cowan της Αυστραλίας, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Journal of Travel Research, υποστηρίζει ότι τα ταξίδια μπορούν να αποτελέσουν σύμμαχο στην επιβράδυνση της γήρανσης και τη βελτίωση της υγείας μας.
«Η γήρανση, ως διαδικασία, είναι μη αναστρέψιμη», διευκρινίζει η ερευνήτρια και υποψήφια διδάκτορας Φάνγκλι Χιου. «Δεν μπορεί να σταματήσει, μπορεί όμως να επιβραδυνθεί». Φυσικά, δεν προσφέρουν όλα τα ταξίδια τα ίδια οφέλη. Η Χιου και οι συνεργάτες της δεν αναφέρονται σε ταξίδια που προκαλούν εξάντληση, άγχος ή που ενέχουν κινδύνους για την υγεία. Προφανώς, ούτε σε αποδράσεις τύπου hit and run, που περιορίζονται στη φωτογράφιση viral προορισμών για μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όταν όμως ένα ταξίδι είναι ασφαλές, περιλαμβάνει κίνηση, επαφή με νέους τόπους και ανθρώπους, καθώς και ουσιαστικές εμπειρίες, μπορεί να καλλιεργήσει θετικά συναισθήματα, ενισχύοντας τη σωματική και ψυχική ευεξία και συμβάλλοντας σε μια πιο υγιή διαδικασία γήρανσης.
Οι ερευνητές του EDU δεν είναι οι μόνοι που έχουν μελετήσει τα οφέλη των ταξιδιών. Ο κοινωνικός ψυχολόγος Άνταμ Γκαλίνσκι, καθηγητής στο Columbia Business School, που έχει πραγματοποιήσει πολλές έρευνες για τη σχέση μεταξύ ταξιδιών και γνωστικής λειτουργίας, έχει διαπιστώσει μεταξύ άλλων ότι τα ταξίδια που μας φέρνουν σε επαφή με διαφορετικούς τόπους, ανθρώπους και πολιτισμούς, ενισχύουν τη δημιουργικότητα. «Οι εμπειρίες που αποκτά κανείς στο εξωτερικό ενισχύουν τη γνωστική ευελιξία, ενώ παράλληλα καλλιεργούν βαθύτερους και πιο συνθετικούς τρόπους σκέψης», αναφέρει. «Τα μεγαλύτερα οφέλη προκύπτουν όταν ταξιδεύουμε σε έναν τόπο πολύ διαφορετικό από το συνηθισμένο μας περιβάλλον», εξηγεί και ο ψυχίατρος, πρώην πρόεδρος της Ιταλικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, Ενρίκο Τζανάλντα. «Το να φεύγει κανείς από το σπίτι του, σημαίνει ότι δοκιμάζει τον εαυτό του, αφήνει τη ρουτίνα και τις συνήθεις σχέσεις για να έρθει σε επαφή με άλλες συνήθειες και ανθρώπους. Αυτό δεν μας εμπλουτίζει μόνο ως ανθρώπους, αλλά μας βοηθά να κάνουμε ένα είδος “επαναφοράς’’ στη ζωή μας, να τη δούμε με διαφορετικό τρόπο και να κατανοήσουμε πώς αλλού αντιμετωπίζονται ζητήματα που μπορεί να έχουμε διαχειριστεί κι εμείς, δίνοντάς μας ιδέες για αλλαγές και αυξάνοντας την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων».
Ενίσχυση του ανοσοποιητικού, αύξηση του μεταβολισμού
Τα ταξίδια, λοιπόν, μας κάνουν πιο δημιουργικούς και πιο ανθεκτικούς. Αλλάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε και αντιδρούμε. Επιδρούν, ωστόσο, και με έναν βαθύτερο τρόπο στον οργανισμό μας, χαρίζοντας μακροπρόθεσμα οφέλη στην υγεία μας. Μελετώντας τον τουρισμό μέσα από τη θεωρία της εντροπίας, η Χιου και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι οι θετικές ταξιδιωτικές εμπειρίες, βοηθώντας τον οργανισμό μας να διατηρεί την ισορροπία και την ανθεκτικότητά του, ενδέχεται να επιβραδύνουν και ορισμένες εκδηλώσεις της γήρανσης. Σύμφωνα με την έρευνα με τίτλο «Η αρχή της αύξησης της εντροπίας: Μια νέα θεώρηση για το πώς ο τουρισμός επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία», η έκθεση σε νέα περιβάλλοντα και η συμμετοχή σε δραστηριότητες μπορούν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα, να αυξήσουν τη μεταβολική δραστηριότητα και να βελτιώσουν την ικανότητα ανάκαμψης από το στρες. «Το σύστημα αυτοάμυνας του οργανισμού γίνεται πιο ανθεκτικό. Ενδέχεται να απελευθερώνονται ορμόνες που ευνοούν την επιδιόρθωση και την αναγέννηση των ιστών, ενισχύοντας παράλληλα τη λειτουργία του συστήματος αυτοΐασης», εξηγεί η Χιου στο Science Daily.
Ίσως, λοιπόν, η πιο απλή συνταγή για νεανικότητα και λάμψη να είναι ένα ταξιδάκι πού και πού. Όπως και με τις καλλυντικά προϊόντα περιποίησης, δεν χρειάζονται υπερβολές. Δεν είναι απαραίτητο να πάμε πολύ μακριά ούτε να λείψουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυστριακοί ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας, Ιατρικής Πληροφορικής και Τεχνολογίας έχουν συμπεράνει ότι ακόμη και οι σύντομες διακοπές μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα στρες, με τα οφέλη να διατηρούνται για αρκετές εβδομάδες μετά την επιστροφή. Το θέμα είναι να δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία ενός ταξιδιού, όσο κοντινό ή σύντομο κι αν είναι. «Το να μην καταφέρνει κανείς να πάρει μια περίοδο για να αποσυνδεθεί από την καθημερινότητα δεν είναι υγιές», επισημαίνει και ο Τζανάλντα. «Για τη σωματική ευεξία και την ψυχική ισορροπία είναι απαραίτητο να μπορεί κανείς να απομακρύνεται από τις ευθύνες και την εργασία. Ωστόσο, αυτό που έχει μεγαλύτερη αξία είναι το ίδιο το ταξίδι, καθώς οι διακοπές στο σπίτι δεν προσφέρουν την ίδια αποσύνδεση από τη ρουτίνα ούτε τα πλήρη οφέλη της ταξιδιωτικής εμπειρίας».
