Στο κέντρο του βροχερού Λονδίνου, γύρω στις 5 το απόγευμα, τα «δημόσια σπίτια» (public houses ή pubs) γεμίζουν με κόσμο που θέλει να αποφορτιστεί από την κούραση της ημέρας. Σε ένα άτυπο τελετουργικό μετά τη δουλειά, είτε φορώντας κοστούμι είτε κάτι πιο ανεπίσημο, οι Λονδρέζοι πηγαίνουν να απολαύσουν μια δροσιστική πίντα μπίρας (ισοδυναμεί με 568 ml στη Μεγάλη Βρετανία και με 473 ml στις ΗΠΑ) στη χαρακτηριστική, ζεστή ατμόσφαιρα της παμπ.
Οι παμπ είναι από τα πιο εμβληματικά σύμβολα της βρετανικής κουλτούρας – κάτι ανάμεσα σε ταβέρνα και μπαρ, καθώς δεν προσφέρουν απαραιτήτως φαγητό και σχεδόν ποτέ δεν έχουν μουσική, αλλά σερβίρουν πάντοτε μπίρα. Στην επαρχία λειτουργούν σαν τα «καφενεία του χωριού», αποτελούν χώρους όχι μόνο διασκέδασης, αλλά και κοινωνικοποίησης. Στο Λονδίνο θα τις βρείτε σε κάθε γειτονιά, ενώ στο κέντρο της πόλης σχεδόν σε κάθε τετράγωνο.
Σύμφωνα με την Telegraph, οι παμπ διανύουν περίοδο κρίσης λόγω της αύξησης του φόρου στο αλκοόλ, με πολλές να κινδυνεύουν να κλείσουν. Ταξιδέψαμε μέχρι το Λονδίνο για να θυμηθούμε τη γοητεία τους και να ανακαλύψουμε τις πιο ενδιαφέρουσες στο κέντρο της βρετανικής πρωτεύουσας.
Κάτι κλασικό, κάτι νέο
Ξεκινήσαμε την μπαρότσαρκα ή «παμπ κρολ», όπως τη λένε οι Άγγλοι, από μία από τις πιο παλιές παμπ της πόλης: τη Ye Olde Mitre, χτισμένη το 1546, έναν χρόνο πριν από τον θάνατο του Ερρίκου Η΄. Μπορεί να μη βρίσκεται στο πολυσύχναστο Σόχο, όμως αξίζει τη διαδρομή έως το Φάρινγκτον με τη γραμμή του μετρό «Ελίζαμπεθ», καθώς μοιάζει να σε μεταφέρει αιώνες πίσω.
Φτάνοντας, θα συναντήσετε μια καμάρα που οδηγεί σε ένα στενό δρομάκι με τούβλινους τοίχους, πριν φτάσετε στον μικρό, σχεδόν μυστικό εξωτερικό χώρο της. Το μπροστινό τμήμα της παμπ χρονολογείται στον 18ο αιώνα, ενώ το παλαιότερο βρίσκεται στο πίσω μέρος. Μπαίνοντας μέσα, στη δεξιά γωνία υπάρχει μια διακριτική προθήκη: αν κοιτάξετε προσεκτικά, θα διακρίνετε έναν παλαιό κορμό κερασιάς που έχει ενσωματωθεί στον τοίχο της πρόσοψης. Ο θρύλος λέει πως η βασίλισσα Ελισάβετ Α΄ επισκεπτόταν την παμπ και χόρευε γύρω από αυτό το δέντρο.
Σήμερα, η Ye Olde Mitre λειτουργεί μέχρι τις 11 το βράδυ καθημερινά, γεμίζοντας από Λονδρέζους που σταματούν για μια μπίρα μετά τη δουλειά, ενώ τα Σαββατοκύριακα κλείνει γύρω στις 6 το απόγευμα. Πέρα από την ιστορία της, φημίζεται και για τις ιδιαίτερες μπίρες που εναλλάσσονται στο μενού της. Την εβδομάδα που την επισκέφθηκα, σέρβιρε μια μαύρη με νότες λευκής σοκολάτας και βατόμουρου.
Η επόμενη στάση δεν ήταν άλλη από την πιο διάσημη και τρέντι παμπ του Σόχο αυτή τη στιγμή, τη The Devonshire. Διακοσμημένη εξωτερικά με μια εντυπωσιακή εικαστική εγκατάσταση που θυμίζει αιωρούμενο δέντρο πάνω από την πρόσοψή της, έχει έντονη ενέργεια και τη γλυκιά φασαρία της βρετανικής νεολαίας. Στο ισόγειο λειτουργεί ως κλασική παμπ με εκλεκτές μπίρες και παραδοσιακά σνακ, ενώ ο επάνω όροφος φιλοξενεί εστιατόριο με ψητά σε ξυλόφουρνο και σύγχρονα βρετανικά πιάτα, αναγνωρισμένη από τον οδηγό Μichelin και φέτος στην κορυφή της λίστας Estrella Damm Top 50 Gastropubs.
Μια προσωπική αγαπημένη επιλογή είναι η παμπ The Cross Keys, λίγα βήματα πιο πέρα. Μπαίνοντας, νιώθεις πως βρίσκεσαι σε μουσείο ή κατάστημα με αντίκες – χάλκινα μουσικά όργανα, τηγάνια, βαλσαμωμένα ψάρια, σκίτσα και φωτογραφίες γεμίζουν κάθε εκατοστό του τοίχου.
Τοποθετημένη σε κάδρο πάνω από την μπάρα, μαζί με αποκόμματα εφημερίδων που αφηγούνται την ιστορία της, βρίσκεται μια χαρτοπετσέτα υπογεγραμμένη από τον Έλβις Πρίσλεϊ. Παραδίπλα, κρέμονται υπογεγραμμένα πορτρέτα της θρυλικής τετράδας των Μπιτλς. «Μου έχουν πει ότι όλα είναι αυθεντικά, τι να πω;», λέει ο μπάρμαν με τη χαρακτηριστική Σκάους (από το Λίβερπουλ) προφορά του.
Δύο παμπ με το ίδιο όνομα
Η τελευταία παμπ στη λίστα μου ήταν η Coach & Horses. Δεν είχα ξαναπάει, αλλά η έρευνά μου έδειχνε πως είχε πολλά να πει. Βάζω, λοιπόν, το όνομα στον χάρτη του κινητού και φτάνω μπροστά σε μια παμπ. Ναι μεν λεγόταν Coach & Horses, αλλά σίγουρα δεν ήταν αυτή που έψαχνα. Κοιτάζω καλύτερα τη διεύθυνση και διαπιστώνω πως μόλις δέκα λεπτά με τα πόδια παρακάτω υπάρχει άλλη μία παμπ με το ίδιο όνομα.
Αποφάσισα να εντάξω και τις δύο σε αυτή τη λίστα, πρώτον, γιατί εκείνη που βρέθηκε τυχαία στον δρόμο μου είχε κάτι το γνήσιο και λιτό, μια αυθεντικότητα που δεν συναντάς εύκολα, και, σύμφωνα με απόκομμα εφημερίδας στον τοίχο της, σερβίρει την καλύτερη μαύρη μπίρα στο Ηνωμένο Βασίλειο· και δεύτερον, ως μικρή προειδοποίηση: Στο Λονδίνο πολλές παμπ μπορεί να έχουν το ίδιο όνομα. Αλλά ίσως αυτή η σύμπτωση να είναι που γεννά ιστορίες.
Πηγαίνοντας, λοιπόν, στη «σωστή» Coach & Horses, συνάντησα μια πολύ γλυκιά ατμόσφαιρα – πιο ήπια και φιλική από τις υπόλοιπες, ίσως επειδή όλο το προσωπικό ήταν γυναίκες ή γιατί είχε λίγο λιγότερο κόσμο από τη συνονόματή της. Στον εσωτερικό χώρο, όπως και σε άλλες παμπ της περιοχής, το πάτωμα ήταν στρωμένο με φθαρμένη μοκέτα και τα τραπεζάκια κολλούσαν ακόμη από τη χυμένη μπίρα. Ο χώρος είχε δύο ξύλινα διαχωριστικά, που φαινόταν να έχουν περισσότερο συμβολικό παρά πρακτικό ρόλο. «Τα παλιά χρόνια, αυτά διαχώριζαν δωμάτια για διαφορετικές κοινωνικές τάξεις ή φύλα», μου εξήγησε η μπαργούμαν.
Τον προηγούμενο αιώνα, η παμπ υπήρξε στέκι του Τζέφρι Μπέρναρντ, θρυλικής μορφής της δημοσιογραφικής και μποέμ σκηνής του Σόχο. Η θυελλώδης παρουσία του ενέπνευσε μάλιστα το θεατρικό έργο Jeffrey Bernard Is Unwell, που παρουσιάστηκε μέσα στον Μάρτιο τιμητικά στην ίδια την παμπ όπου διαδραματίστηκε η πραγματική του ιστορία.
Ye Olde Mitre (1 Ely Court, Ely Place, EC1N 6SJ)
The Devonshire (17 Denman Street, W1D 7HW)
The Cross Keys (31 Endell Street, WC2H 9EB)
Coach & Horses 1 (42 Wellington Street, Covent Garden, WC2E 7BD)
Coach & Horses 2 (29 Greek Street, Soho, W1D 5DH)
