Το πρωί της 20ής Μαΐου 1941, στον ουρανό της Κρήτης εμφανίστηκαν τα πρώτα γερμανικά αεροπλάνα, από τα οποία άρχισαν να πέφτουν Γερμανοί αλεξιπτωτιστές. Ήταν τα πρώτα στιγμιότυπα μιας μεγάλης σύγκρουσης στο μοναδικό τμήμα του ελληνικού εδάφους που παρέμενε ακόμα ελεύθερο: της Μάχης της Κρήτης.
Ογδόντα πέντε χρόνια μετά, η Καθημερινή επιστρέφει σε εκείνες τις έντεκα ημέρες του Μαΐου 1941 και τις ξαναζωντανεύει βήμα προς βήμα: από τις πρώτες ρίψεις Γερμανών αλεξιπτωτιστών μέχρι τη γρήγορη μετατροπή της Κρήτης σε ένα χαοτικό πεδίο μάχης, όπου ο κρητικός πληθυσμός κάθε άλλο παρά μένει θεατής.
Όπως γράφει στο εισαγωγικό του σημείωμα ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου, «εκείνη τη φοβερή ώρα της γερμανικής εισβολής, η Ελλάδα έδινε μία από τις μεγαλύτερες μάχες της Ιστορίας της. Κανείς δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να νικήσει· όχι αυτή τη φορά· όχι ενάντια και στις δύο μεγάλες δυνάμεις του Άξονα. Αλλά την έδωσε χωρίς να διστάσει. Η Μάχη της Κρήτης ολοκλήρωσε αυτό που στην ελληνική Ιστορία έμεινε γνωστό ως το “Όχι” του 1940: την ανυποχώρητη απόφαση για την υπεράσπιση του εθνικού εδάφους. Η αντίσταση στην Κρήτη ήταν μια επίσημη δήλωση του ελληνικού έθνους –μια επιβεβαίωση, για μία ακόμα φορά– ότι θα ενέμενε στην απόφασή του να αντισταθεί στη βία του φασισμού, να υπερασπιστεί την πατρίδα με κάθε τρόπο».
Με πλούσια εικονογράφηση και κείμενα που υπογράφουν 16 έγκριτοι ιστορικοί και ερευνητές, η έκδοση επιχειρεί να εντάξει τη Μάχη της Κρήτης στο γεωστρατηγικό πλαίσιο της εποχής, αναδεικνύοντας την καίρια σημασία του νησιού για τα σχέδια των Γερμανών αλλά και των Συμμάχων. Παρουσιάζει τις δυνάμεις που βρέθηκαν αντιμέτωπες, τον ιδιαίτερο ρόλο των αλεξιπτωτιστών, τα γεγονότα αυτών των 11 ημερών και τους χειρισμούς των αντιμαχόμενων πλευρών, την ηρωική στάση του κρητικού λαού. Ακόμη, μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που συμμετείχαν στη Μάχη της Κρήτης, μας μεταφέρει το κλίμα των εκείνων ημερών. Παράλληλα, παρουσιάζει το πώς η Μάχη της Κρήτης και η κατάληξή της επέδρασαν στην πορεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πώς παρουσιάστηκε από τον Τύπο της εποχής αλλά και πώς παρουσιάζεται από τη σχετική ιστοριογραφία – ειδικά από αναθεωρητικές φωνές ορισμένων Γερμανών ιστορικών.
Τα γερμανικά αντίποινα και εγκλήματα πολέμου τις ημέρες της Μάχης της Κρήτης και το αμέσως επόμενο διάστημα έχουν ιδιαίτερη θέση στην έκδοση, όπως και οι προσπάθειες των απογόνων όσων έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι για την ελευθερία της Κρήτης να κρατήσουν τη μνήμη τους ζωντανή και να συνεχίσουν να τιμούν τη θυσία τους, καθώς και το έργο συλλεκτών που αποθησαύρισαν αντικείμενα και εικόνες που σχετίζονται με τη Μάχη της Κρήτης.
Το βιβλίο Η μάχη της Κρήτης 85 χρόνια μετά κυκλοφορεί την Κυριακή 24 Μαΐου με την Καθημερινή.
