Ένα πανέμορφο χωριό στη δυτική ακτή της Κορσικής στέκει περήφανο μπροστά στο απέραντο γαλάζιο. Δύο εκκλησίες, η μία «λατινική», όπως την ονομάζουν εδώ, και η άλλη «ελληνική», ορθώνονται σαν προμαχώνες∙ η μία κοιτά τη Δύση, η άλλη την Ανατολή. Ανάμεσά τους απλώνονται αμφιθεατρικά τα σπίτια του χωριού, που μοιάζουν συμφιλιωμένα με τη διπλή θρησκευτική ταυτότητα του μέρους, ενώ πιο κάτω, κήποι και μποστάνια κατρακυλούν προς το λιμανάκι και το κοιμητήριο, που ατενίζει τη θάλασσα. Το Καργκέζε είναι γνωστό ως το χωριό με τις δύο εκκλησίες.
Η Ροζ-Ελέν Στεφανόπολι ντε Κομνέν-Μανσό είναι απόγονος του καπετάνιου Γεωργίου Στεφανόπουλου, ιδρυτή του χωριού το 1775. Το σπίτι της οικογένειας, ένα διώροφο αρχοντικό με έναν πανέμορφο κήπο, βρίσκεται λίγο πιο πάνω από την ελληνική εκκλησία, στην καρδιά του χωριού. «Ο πατέρας μου, Μισέλ Στεφανόπολι ντε Κομνέν, πέθανε το 2019, σε ηλικία 100 ετών. Πέρασε 30 χρόνια της ζωής του κάνοντας έρευνα γύρω από την ιστορία της ελληνικής κοινότητας της Κορσικής αλλά και της οικογένειάς μας. Μιλούσε ελληνικά και είχε κάνει πολλά ταξίδια στην Ελλάδα, ενώ σε κάποια από αυτά είχα πάει και εγώ μαζί του. Εκείνος ήταν που ξετύλιξε τον μίτο της Αριάδνης». Στον επάνω όροφο συναντάμε έναν τοίχο γεμάτο με παλιούς χάρτες της Κορσικής. Το γραφείο του πατέρα της είναι γεμάτο βιβλία, φακέλους με έγγραφα και γράμματα, καθώς και άλμπουμ με οικογενειακές φωτογραφίες. Μου χαρίζει τρία ιστορικά βιβλία γύρω από την απίστευτη περιπέτεια των Μανιατών που ήρθαν να εγκατασταθούν στην Κορσική τον 17ο αιώνα.
Μια βεντέτα, μια μετανάστευση
Η ιστορία αρχίζει στο Οίτυλο (τότε Βοίτυλον) της Μάνης. Οι Οθωμανοί, που είχαν χτίσει βορειότερα το κάστρο της Κελεφάς, ήλεγχαν το χωριό καθώς και το λιμάνι του, απειλώντας να υποτάξουν την περιοχή. Παράλληλα η Μάνη ήταν θέατρο συγκρούσεων με αιματηρές βεντέτες ανάμεσα σε τρεις οικογένειες: του Ιατράκου, του Λυμπεράκη και του Στεφανόπουλου (της οικογένειας των Στεφανόπουλων-Κομνηνών), που ήταν καπετάνιοι στο Βοίτυλο. Το μίσος του Γερακάρη Λυμπεράκη (γνωστού πειρατή της εποχής, τον οποίο οι Τούρκοι έκαναν μπέη της Μάνης) εναντίον των Στεφανόπουλων δεν πήγαζε μόνο από ανταγωνισμό, αλλά και, όπως λέει ο θρύλος, από το γεγονός ότι η κόρη του Ιατράκου αρνήθηκε να τον παντρευτεί (παρόλο που ο πατέρας της είχε συμφωνήσει με τον γάμο), επειδή αγαπούσε τον Μιχάλη Στεφανόπουλο, τον γιο του Γεωργίου, τον οποίο τελικά και παντρεύτηκε.
Εκμεταλλευόμενος την εξουσία του, ο Λυμπεράκης άρχισε να καταδιώκει τους Στεφανόπουλους. Το 1663, η πίεση έγινε τόσο ασφυκτική, ώστε ο Γεώργιος Στεφανόπουλος συγκέντρωσε όλα τα μέλη της οικογένειάς του με σκοπό να φύγουν στην Ιταλία. Γι’ αυτόν τον λόγο έστειλε ως αντιπρόσωπο τον συγγενή του Ιωάννη Στεφανόπουλο για διαπραγματεύσεις με τη Δημοκρατία της Γένοβας. Μετά από πολλές επαφές που διήρκεσαν 12 χρόνια, η ιταλική πόλη πρότεινε στους Μανιάτες να εγκατασταθούν στην Κορσική, που ήταν τότε αποικία της, και όπου ο πληθυσμός έφθινε δραματικά. Πρέπει να σημειωθεί ότι η Γένοβα αντιμετώπιζε σκληρή αντίσταση από τους Κορσικανούς, ιδιαίτερα στην ενδοχώρα, και έτσι την ενδιέφερε να φέρει τους Μανιάτες ως εποίκους γεωργούς στο νησί, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι υπήρχαν ήδη Έλληνες μετανάστες στη Σικελία και τη Νότια Ιταλία, οι οποίοι μάλιστα ήταν γνωστοί για την εργατικότητά τους.
Διαβάστε περισσότερα στο νέο τεύχος του «Κ» που κυκλοφορεί την Κυριακή 3 Μαΐου με την «Καθημερινή».
