«Ο περιδιαβάζων κάθε χώρου αλλά και την αύρα των ανθρώπων που συναντά. Άθελά του εκπέμπει συγχρόνως και τον δικό του ψυχικό τόνο, προβάλλει την ιδιοσυγκρασία του φαντασιοκόπου και του άδολου ερευνητή», γράφει ο Α. Παπαγεωργίου-Βενετάς στο βιβλίο του «Βηματισμοί: Πεζοπορίες στο άστυ». Η φιγούρα του φλανέρ, που γεννήθηκε στα βουλεβάρτα του Ζορζ Εζέν Οσμάν στο Παρίσι του 19ου αιώνα, βρίσκει σήμερα στην Αθήνα νέους εκφραστές, οι οποίοι βέβαια δεν περιπλανιούνται άσκοπα, αλλά επιλέγουν να μετακινούνται πεζή, γιατί αυτός είναι ο τρόπος τους να επιβιώσουν στην πόλη. Οι κάτοικοι με τους οποίους συνομιλήσαμε περιγράφουν πώς έχουν ρυθμίσει τη ζωή τους ώστε να μη χρειάζονται αυτοκίνητο, να μην εξαρτώνται από τα μέσα μεταφοράς και, στο μέτρο του δυνατού, να πηγαίνουν παντού περπατώντας. Με αυτόν τον τρόπο προσλαμβάνουν, αν μη τι άλλο, τον «ψυχικό τόνο» της πόλης.
Οι φανατικοί περιπατητές δεν αποτελούν, προφανώς, πλειονότητα, ωστόσο αυξάνονται σταθερά όσο αυξάνεται και η κίνηση στους δρόμους, όσο οι συγκοινωνίες παραμένουν δύσκολες, όσο οι ρυθμοί ζωής απαιτούν μια διέξοδο, όσο το άγχος μας για την κλιματική κρίση μεγαλώνει. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Google Environmental Insights Explorer (2023), στον Δήμο Αθηναίων κυριαρχεί το αυτοκίνητο (61,9%), ακολουθούν η μοτοσικλέτα (12,8%), το μετρό (11%), ενώ οι πεζοί αποτελούν το 7,74% και οι ποδηλάτες το 0,79%. (Πληροφορίες από Τμήμα Ανθεκτικότητας & Βιωσιμότητας του Δήμου Αθηναίων).
Σε 20 λεπτά φτάνεις παντού
«Περπατώντας στην Αθήνα, απολαμβάνω τον ουρανό, τον ήλιο, την αίσθηση ότι γεμίζω φως. Είναι επιλογή και ανάγκη», λέει η σκηνοθέτιδα Έμιλυ Λουίζου, που έπειτα από χρόνια διαμονής στο Λονδίνο, μοιράζει τη ζωή της μεταξύ της Αθήνας και της βρετανικής πρωτεύουσας. Μένει στα Ιλίσια και, παρότι έχει αυτοκίνητο, δεν το χρησιμοποιεί. Συναντηθήκαμε μετά την πρόβα για τη νέα παράσταση του πολυβραβευμένου έργου Bacon της Σοφί Σβίτινμπανκ, το οποίο σκηνοθετεί στο θέατρο Άνεσις. «Πήγα στην πρόβα και ήρθα από τους Αμπελόκηπους περπατώντας. Τα Ιλίσια κάνουν τα πάντα πιο εύκολα. Σε 20 λεπτά φτάνεις παντού. Ως μη έμπειρη οδηγός, το αυτοκίνητο μου δημιουργεί άγχος. Όλοι βγάζουν νεύρα, τσαμπουκά και φωνή. Υπήρχαν φορές που έτρεμα γιατί μου κορνάρανε χωρίς λόγο». Στο περπάτημα, θεωρεί, ότι συνυπάρχεις ενεργά. «Προσπερνάς ή κάνεις χώρο, κοιτάς, χαμογελάς, είσαι ενεργός πολίτης. Θα φύγω το πρωί για την πρόβα στους Αμπελόκηπους με τα πόδια. Μετά θα πάω Κολωνάκι για το μοντάζ της νέας μου ταινίας. Αν έχω συνάντηση, θα την προγραμματίσω κοντά στο Χίλτον, στο Παγκράτι ή στα Ιλίσια. Όπως και τις δουλειές μου, γυμναστική, φυσικοθεραπεία, ψυχοθεραπεία, θα φροντίσω να γίνονται με τα πόδια. Επειδή ποτέ δεν περπατάω χαλαρά, αυτός είναι και ένας τρόπος να ενεργοποιηθώ σωματικά. Πολλές φορές, φτάνω κάπου και είμαι σχεδόν ιδρωμένη».
Διαβάστε περισσότερα στο νέο τεύχος του «Κ» που κυκλοφορεί την Κυριακή 3 Μαΐου με την «Καθημερινή».
