Ξημερώματα είναι ή σκοτεινιάζει;

Πλατεία Ναβαρίνου, ανάμεσα στα νεανικά καφέ και τις χαρακτηριστικές μεταπολεμικές πολυκατοικίες που ορίζουν το σύγχρονο αστικό προφίλ της Θεσσαλονίκης, οι μισογκρεμισμένοι τοίχοι του ρωμαϊκού ανακτόρου συνεχίζουν την πορεία τους στους αιώνες – πρόκειται για τμήμα του Γαλεριανού συγκροτήματος, χειροπιαστή απόδειξη της ακμής που έζησε η πόλη προς τα τέλη του 3ου αιώνα. Τα σημάδια της ιστορίας και τα ίχνη των πολιτισμών, διάσπαρτα στην πόλη, διαμορφώνουν τη φυσιογνωμία της και της χαρίζουν μια επιπλέον γοητεία. Ισως κι ένα μυστήριο. Οπως συμβαίνει και με τον ουρανό στη φωτογραφία, του οποίου αυτό το ακαθόριστο μπλε χρώμα σε αφήνει να απορείς· αυτό που αναρωτιόταν κι ο Ελύτης: «Ξημερώματα είναι ή σκοτεινιάζει;». Κάτι αρχίζει ή κάτι τελειώνει; Τα φώτα στα διαμερίσματα στο βάθος μόλις άναψαν ή είναι αυτά που δεν έκλεισαν όλη τη νύχτα; © Αλέξανδρος Αβραμίδης

Στο τέλος του 2013 παραδόθηκε στους κατοίκους της Θεσσαλονίκης η Νέα Παραλία, η ανάπλαση της οποίας αποτελούσε όνειρο δεκαετιών. Οι αρχιτέκτονες Πρόδρομος Νικηφορίδης και Μπερνάρ Κουόμο δημιούργησαν ένα παραλιακό μέτωπο που καλύπτεται με μια σειρά θεματικών κήπων, προσφέροντας έναν ελκυστικό τόπο για βόλτες και χαλάρωση. Το πολυβραβευμένο έργο αποτελεί το σημείο της πόλης που αποτυπώνει το καινούργιο, το μοντέρνο, το μέλλον. Σύμμαχος αυτής της αισιοδοξίας είναι καμιά φορά κι ο ίδιος ο ουρανός της πόλης, όπως εδώ, με τα σύννεφα να σχηματίζουν πορτοκαλί μαιάνδρους πάνω από τα νερά του Θερμαϊκού. © Γιώργης Γερόλυμπος

«Περπατώ στους δρόμους και κοιτώντας τα ατέλειωτα σπίτια, τα άπειρα διαμερίσματα, όλο κάτι τέτοια συλλογίζομαι: “Σε ποιον ανήκουν όλα αυτά; Και πώς, τέλος πάντων, τα έχουν αποχτήσει;”» γράφει το 1974 στο διήγημα «Η μόνη κληρονομιά» ο συγγραφέας Γιώργος Ιωάννου, ένας από τους λογοτέχνες που συνέδεσαν το έργο τους με τη Θεσσαλονίκη. Ο Ιωάννου υπήρξε επίσης συνεργάτης του επιδραστικού περιοδικού τέχνης και γραμμάτων «Διαγώνιος» (ομώνυμο του γνωστού κεντρικού σημείου της πόλης που βλέπουμε στη φωτογραφία), που εκδιδόταν στη Θεσσαλονίκη από το 1958 μέχρι το 1983, με την επιμέλεια του Ντίνου Χριστιανόπουλου και τα πρωτοποριακά εξώφυλλα του Κάρολου Τσίζεκ. Μια πόλη της λογοτεχνίας. © Γιώργης Γερόλυμπος