Ο κόσμος φέτος ξεπέρασε τα 700 άτομα, αν συνυπολογίσει κανείς και τους απλούς επισκέπτες – γιατί κάποιος μπορεί να έρθει μόνο για ένα βράδυ, είτε την Παρασκευή είτε το Σάββατο, για να παρακολουθήσει μια ομιλία, μια παιδική δράση, ένα workshop ή να κάνει παρατήρηση [σ.σ.: του ουρανού]. Πάνω στον Πάρνωνα, στα 1.450 μέτρα περίπου, οι συνθήκες είναι ιδανικές: στήνεται ελεύθερο κάμπινγκ μέσα στο δάσος, με όλες τις προδιαγραφές, με ασφάλεια και με μια καταπληκτική οργάνωση, την οποία φέτος είχε αναλάβει η Αστρονομική Ένωση Σπάρτης «Διόσκουροι». Κάθε χρόνο, ο πλησιέστερος σύλλογος ερασιτεχνών αστρονόμων φροντίζει για όλες τις λεπτομέρειες της οργάνωσης.
Τι είναι ο γαλαξίας, από τι αποτελούνται τα αστέρια, πόσο μακριά βρίσκονται; Αυτές ήταν μερικές από τις ερωτήσεις που κάναμε στους μικρούς μαθητές που σήκωσαν το χέρι τους για να πάρουν μέρος στη λαχειοφόρο αγορά. Το αν θα απαντούσαν σωστά ή όχι δεν είχε καμία σχέση με τα έπαθλα, είχαμε όμως μεγάλη περιέργεια να τεστάρουμε τις γνώσεις τους. Εντυπωσιαστήκαμε από τις απαντήσεις. Είπαν, για παράδειγμα, ότι ο γαλαξίας είναι ένα σύστημα από εκατομμύρια αστέρια που συνδέονται βαρυτικά. Αυτή είναι μια απάντηση που θα δυσκολευόταν να δώσει ακόμα και ένας ενήλικας· κι όμως, αυτά τα παιδιά στο βουνό την ήξεραν.
Φωτορύπανση μηδέν. Αυτός είναι ο λόγος που επιλέχθηκε ο Πάρνωνας στη Νότια Πελοπόννησο για τη 18η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων, στις 10-12 Ιουλίου. Κάθε χρόνο υπάρχουν τρεις πιθανές τοποθεσίες που εναλλάσσονται (Βόρεια, Κεντρική, Νότια Ελλάδα), έτσι ώστε η απόσταση να «μοιράζεται» ανάμεσα στους συμμετέχοντες που καταφθάνουν από όλη τη χώρα. Οι άνθρωποι έρχονται για να απολαύσουν τα αστέρια και να ασχοληθούν ανενόχλητοι με την αστροφωτογραφία, οπότε επιλέγονται σημεία όπου ο ουρανός είναι καταπληκτικός. Ευτυχώς, ζούμε σε μια χώρα που έχει ακόμη πολλούς τέτοιους τόπους, μακριά από τα φώτα των πόλεων.
Φοιτητές, μεταπτυχιακοί, άνθρωποι που δεν ξέρουν σχεδόν τίποτα από αστρονομία, αλλά ενδιαφέρονται να μάθουν, άνθρωποι που γνωρίζουν πάρα πολλά πράγματα, μέχρι και επαγγελματίες αστρονόμοι, οι οποίοι έρχονται για να συμμετάσχουν σε αυτή τη μεγάλη γιορτή· αυτές είναι οι «κατηγορίες» των ανθρώπων που συναντά κανείς πάνω στο βουνό. Κοινός παρονομαστής όλων μας; Η αγάπη για τον ουρανό.
Η απόλαυση του να έχεις το δικό σου τηλεσκόπιο και να παρατηρείς τον ουρανό είναι αναντικατάστατη. Όταν βλέπεις κάτι με τα δικά σου μάτια, δεν είσαι ένας από τα εκατομμύρια των ανθρώπων που παρακολουθούν, ας πούμε, την εκτόξευση της αποστολής «Artemis» της NASA από μια οθόνη. Το βλέπεις εσύ ο ίδιος, ζωντανά. Ακόμη και χωρίς εξοπλισμό, το να παρατηρείς τον ουρανό, να καταλαβαίνεις πού βρίσκονται οι αστερισμοί, ποια αστέρια τούς αποτελούν και ποιες είναι οι αποστάσεις τους από εμάς, σε ωθεί να σκεφτείς, να ψάξεις και να μάθεις.
Oι ερασιτέχνες αστρονόμοι γνωρίζουν άριστα τα τεχνικά χαρακτηριστικά των οργάνων τους. Δεν μπορείς να κατανοήσεις τη μηχανική ή την κατασκευή ενός τηλεσκοπίου αν δεν το έχεις στήσει, αν δεν το έχεις λύσει και δέσει με τα χέρια σου ή αν δεν έχεις αλλάξει ο ίδιος τον προσοφθάλμιο φακό. Για να ενθουσιαστείς, πρέπει να το ζήσεις στην πράξη. Έτσι γεννιούνται οι αστρονόμοι του μέλλοντος.
Να βλέπεις τη ζώνη του γαλαξία μας να εκτείνεται από τη μία άκρη του ορίζοντα έως την άλλη, καθώς είσαι ξαπλωμένος στο γρασίδι· αυτή η εμπειρία είναι καθαρά βιωματική. Παράλληλα, όμως, είναι και μια καλή αφορμή για να μπεις έπειτα στο site της NASA, να μελετήσεις, να ερευνήσεις και να συνειδητοποιήσεις ότι χρειάζεσαι τα μαθηματικά, τη μηχανολογία και τις τεχνικές γνώσεις για να γίνεις επιστήμονας.
Στην υποδοχή και στη γραμματεία μοιράζονται ειδικές κόκκινες ζελατίνες για να καλύπτουμε τους φακούς και τα φώτα των αυτοκινήτων· το φως εδώ δεν είναι «ευπρόσδεκτο».
Οι αστροφωτογράφοι πέφτουν για ύπνο τις πρώτες πρωινές ώρες, αφού ολοκληρώσουν τις λήψεις τους και μαζέψουν τον εξοπλισμό τους, για να τον στήσουν την επόμενη φορά. Το ευρύ κοινό κάποια στιγμή θα κουραστεί, αλλά μπορεί να μείνει για παρατήρηση έξω μέχρι τις τρεις ή τις τέσσερις τα ξημερώματα. Ο χώρος του κάμπινγκ στο οροπέδιο είναι οργανωμένος και χωρισμένος σε ζώνες. Υπάρχει η ειδική περιοχή των αστροφωτογράφων, η περιοχή με τα τηλεσκόπια που είναι διαθέσιμα για το κοινό και η ζώνη των παρατηρητών, οι οποίοι καθοδηγούν με χαρά όποιον πλησιάζει. Στην υποδοχή και στη γραμματεία μοιράζονται ειδικές κόκκινες ζελατίνες για να καλύπτουμε τους φακούς και τα φώτα των αυτοκινήτων· το φως εδώ δεν είναι «ευπρόσδεκτο».
Να μεταδοθεί η αγάπη για τον ουρανό και την επιστήμη κυρίως στα παιδιά και στους νέους· αυτός είναι ο βασικός σκοπός. Άλλωστε, ανάμεσά τους βρίσκονται και οι επιστήμονες του μέλλοντος.
Περισσότερες πληροφορίες για τις δράσεις στο astroexormisi.gr
