«Μάθε, αγαπητό μου παιδί, ότι 22 Ιουνίου ο Ιμπραήμ θέλησε να κατευθυνθεί εναντίον της πατρίδας μας, της αρχαίας Σπάρτης. Επιτέθηκε από την πλευρά του Αλμυρού, επικεφαλής ενός πολυάριθμου στρατού. Όμως, ο Αναστάσης και ο ξάδελφος σου, ο Ηλίας, αλλά και άλλα μέλη της οικογένειάς μας που ήταν επικεφαλής των συμπατριωτών μας και κάποιων Πελοποννησίων, τον απώθησαν με ανδρεία». Με αυτά τα λόγια περιγράφει τη μάχη της Βέργας ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης στον γιο του, Δημήτριο, που σπουδάζει στο Παρίσι φιλοξενούμενος σε Γάλλους Φιλέλληνες.
«Η επιστολή αυτή, που περιέγραφε τη μάχη, αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία, καθώς είχε εν συνεχεία δημοσιευτεί στη γαλλική εφημερίδα Le Moniteur Universel», επισημαίνει η διευθύντρια του Δημοτικού Σχολείου Παραλίας Βέργας, κ. Σταυρούλα Γρουσουζάκου, με αφορμή τη συμμετοχή των μαθητών της Ε’ τάξης στο 4ο σχολικό συνέδριο «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου», που διοργάνωσε το Πειραματικό Λύκειο του Πανεπιστημίου Πατρών. «Η εν λόγω εφημερίδα ιδρύθηκε την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης, είχε μεγάλη διάδοση, διαβαζόταν ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες, διαμορφώνοντας συνειδήσεις και ασκώντας σημαντική επιρροή στην κοινή γνώμη της εποχής εκείνης».
Η πρώτη νίκη των Ελλήνων μετά την έξοδο του Μεσολογγίου
Φέτος, συμπληρώθηκαν 200 χρόνια από την ιστορική μάχη, που αναχαίτισε την πορεία του Τουρκοαιγυπτιακού στρατού στην Πελοπόννησο. «Ήταν η πρώτη νίκη των Ελλήνων μετά την έξοδο του Μεσολογγίου, τόνωσε σημαντικά το ηθικό των επαναστατημένων και ενίσχυσε έτι περαιτέρω το φιλελληνικό κίνημα, ειδικά στη Γαλλία» επισημαίνει η κ. Γρουσουζάκου, που είναι και ιστορικός, μια ιδιότητα την οποία αξιοποίησε ιδιαίτερα φέτος, που η Βέργα των 2.000 κατοίκων έχει την «τιμητική» της.
Κάθε χρόνο εδώ και διακόσια χρόνια η τοπική κοινωνία αποτίει φόρο τιμής στους αγωνιστές προγόνους της. «Στην επέτειο των 100 ετών είχαν έρθει εδώ όχι μόνο πολιτικοί αλλά ακόμα και η φρεγάτα “Πήγασος” από θαλάσσης», λέει η εκπαιδευτικός, σχετικά με τη λαμπρότητα των εορτών του 1926, ο απόηχος των οποίων παραμένει ζωντανός στην περιοχή.
Στο μεσοδιάστημα, κάθε 22η Ιουνίου γίνεται μια εθιμοτυπική γιορτή με λιτανεία της θαυματουργής εικόνας και απαγγελία ποιημάτων. «Από πέρυσι έχουμε ξεκινήσει να πραγματοποιούμε ανήμερα της επετείου μια αναπαράσταση των γεγονότων με συμμετοχή πολλών κατοίκων, που υποδύονται τους ντόπιους που χτίζουν μόνοι τους το οχυρό και αμύνονται στην επίθεση του Τουρκοαιγυπτιακού στρατού», περιγράφει η κ. Μαρία Καμπουγέρη, πρόεδρος του πολιτιστικού και αναπτυξιακού συλλόγου Βέργας, που μαζί με το υπόλοιπο ΔΣ -που αποτελείται ως επί το πλείστον από νέες γυναίκες της περιοχής- έχουν θέσει ως στοίχημα, μεταξύ άλλων, και την αφύπνιση των συμπολιτών τους σχετικά με τον ρόλο των Μανιατών στην Αγώνα της Απελευθέρωσης.
«Φέτος, τελειοποιήσαμε την αναπαράσταση με 30 συμμετέχοντες και τέσσερα άλογα», προσθέτει. Οι εορτασμοί έκλεισαν με παραδοσιακούς χόρους. «Η ανταπόκριση μικρών και μεγάλων ήταν συγκινητική, προσήλθαν άνθρωποι που ποτέ δεν είχαν παρακολουθήσει τους εορτασμούς», παρατηρεί η ίδια, γέννημα θρέμμα της Βέργας.
Ένα θησαυρός στα ΓΑΚ
Για την επέτειο των 200 ετών σύσσωμη η τοπική κοινωνία- η κοινότητα, ο πολιτιστικός σύλλογος, σχολείο- είχαν αποφασίσει να δώσουν τον καλύτερο εαυτό της. «Θελήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε συνολικά τη σχολική κοινότητα» αναφέρει η κ. Γρουσουζάκου. Αρχικά, οι 115 μαθητές του Δημοτικού αποτύπωσαν εικαστικά το τείχος της Βέργας, μέρος του οποίου διασώζεται μέχρι και σήμερα. «Διαβάζοντας ένα άρθρο του Αριστείδη Χατζή στην Καθημερινή με δημοσιεύματα του ξένου τύπου για την πολιορκία και την έξοδο του Μεσολογγίου, σκέφτηκα ότι κάτι ανάλογο θα μπορούσε να ισχύει και για τη μάχη της Βέργας», θυμάται η κ. Γρουσουζάκου, η οποία μαζί με τους δεκαπέντε μαθητές της Ε’ Δημοτικού επιδόθηκαν σε ιστορική μελέτη και βιβλιογραφική αναζήτηση, η οποία απέδωσε καρπούς.
«Ασχοληθήκαμε εκτενώς με τα γεγονότα της εν λόγω περιόδου [σ.σ. η ύλη της ιστορίας στην Ε’ Δημοτικού αφορά τα Βυζαντινά χρόνια, η ενασχόληση με την ελληνική επανάσταση έγινε στο πλαίσιο των εργαστηρίων δεξιοτήτων], οι μαθητές αναζήτησαν τα υπόλοιπα χνάρια από το τείχος που βοήθησε τους προγόνους τους να νικήσουν, διερωτήθηκαν και συζήτησαν με τις οικογένειες τους το γενεαλογικό τους δέντρο σε μια προσπάθεια να εντοπίσουν την προσωπική τους σύνδεση με τα γεγονότα», περιγράφει η κ.Γροσουζάκου.
Στην παραπομπή ενός βιβλίου του Σταύρου Καπετανάκη για το ρόλο της Μανης στην Επανάσταση βρέθηκε αναφορά στη δημοσιευμένη επιστολή στη γαλλική εφημερίδα και στην πρωτότυπη επιστολή, οι οποίες φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία Κράτους. «Εμείς αναζητήσαμε στα ψηφιακά αρχεία της γαλλικης εφημερίδας και εντοπίσαμε τη δημοσίευση και μετά επικοινωνήσαμε με ΓΑΚ Αθηνών και τους δώσαμε λεπτομέρειες της επιστολής», περιγράφει η ίδια, που με ιδιαίτερη συγκίνηση παρέλαβε από τους βιβλιοθηκονόμους των Γενικών Αρχείων του Κράτους σκαναρισμένη την επιστολή, που είχε γραφτεί στις 7 Ιουλίου 1826 και το άρθρο, που είχε δημοσιευτεί στις 16 Σεπτεμβρίου 1826.
«Χάρη στη συμβολή της συναδέλφου, καθηγήτριας γαλλικών στο σχολείο μας, Μαρίας- Ελένης Δημάκου, που μετέφρασε τα κείμενα από τα γαλλικά στα ελληνικά, εμβαθύναμε σε μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας, η οποία συνέβαλε στη διεθνή ευαισθητοποίηση», τονίζει η διευθύντρια του σχολείου. Ο Πετρόμπεης πρέπει να ζήτησε τη συμβολή από κάποιο φιλέλληνα Γάλλο αξιωματικό ή γραμματέα της Διοίκησης με γνώση γαλλικών, άνθρωποι που από το 1823 βρίσκονταν στο Ναύπλιο και εξυπηρετούσαν την αλληλογραφία των επαναστατών με το εξωτερικό.
Η επιστολή κλείνει με έκκληση του οπλαρχηγού για «πολεμοφόδια, τρόφιμα και σφαίρες», ένα αίτημα που φαίνεται ότι εισακούστηκε και οδήγησε 16 μήνες αργότερα στη νικηφόρα Ναυμαχία του Ναυαρίνου.
Οι 15 μαθητές συμμετείχαν ενεργά στην επεξεργασία του υλικού, στην προετοιμασία του πρότζεκτ, στις σημειώσεις, στα συμπεράσματα και το power point που παρουσίασαν διαδικτυακά στο συνέδριο, στο οποίο ήταν από τους νεότερους σύνεδρους, καθώς οι περισσότεροι ήταν μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. «Τα παιδιά συνειδητοποίησαν την αξία της ιστορίας και δη του τόπου τους» σχολιάζει η κ. Γρουσουζάκου, «τα ενθάρρυνα να κάνουν αναγωγές με το σήμερα».
Σε μια τόσο έντονη γεωπολιτικά χρονική περίοδο, άλλωστε, οι παραλληλισμοί των μαθητών ήταν αναπόφευκτοι. «Ήταν ο Ιμπραήμ ο αντίστοιχος Ερντογάν, κυρία;» ρώτησε με εύλογη απορία ένας εκ των μαθητών. «Θα προσπαθήσω να κρατήσω το ενδιαφέρον των παιδιών ζωντανό», λέει υπομειδιώντας η εκπαιδευτικός. «Ίσως του χρόνου συνεχίσουμε την έρευνα, ώστε να διαπιστώσουμε αν ο Δημήτριος απάντησε στην επιστολή του πατέρα του ή μπορεί να ασχοληθούμε με κάποιο από τα επόμενα κεφάλαια που μεσολαβούν μεταξύ της μάχης της Βέργας και της Ναυμαχίας του Ναυαρίνου, η οποία του χρόνου θα έχει την 200στη επέτειο της».
