Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες

Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες

Διηγήματα τρόμου για μεταμεσονύκτιες αναγνώσεις και «φανταστικά» graphic novels για την παραλία

λογοτεχνία-του-φανταστικού-οσα-ξεχωρ-564343804 (Εικόνα: Pierre Pitrou / Photo12 via AFP/visualhellas.gr)
(Εικόνα: Pierre Pitrou / Photo12 via AFP/visualhellas.gr)
Φόρτωση Text-to-Speech...

Τρία «φανταστικά» graphic novels

Η ονειρική αναζήτηση της άγνωστης Καντάθ (εκδ. Αίολος), Ι. Ν. Τζ. Κούλμπαρντ: Μια φιλόδοξη προσπάθεια εικογράφησης του μοναδικό όμορφου ονείρου που μάς χάρισαν οι εφιάλτες του Χ. Φ. Λάβκραφτ.

Το τελικό Ίνκαλ (εκδ. Anubis), Αλεχάντρο Χοντορόφσκι: Το πιο ψυχεδελικό κόμικ όλων των εποχών επιστρέφει σε σκίτσο του Χοσέ Λαντρόν (βραβείο Eisner).

Μόμπι Ντικ ή Η φάλαινα (εκδ. Χαραμάδα), Κριστόφ Σαμπουτέ: Διαβάστε αυτό, πριν βουτήξετε στα βαθιά με το λογοτεχνικό αριστούργημα του Χέρμαν Μέλβιλ. 

Μια μεγάλη κυρία

Από το συγκινητικό έπος της Γαιοθάλασσας, που άλλαξε τους συχνά «μάτσο» κανόνες της fantasy λογοτεχνίας, μέχρι το δικό της sci-fi, που προσέγγισε το είδος από τη σκοπιά της συμπερίληψης και της οικολογίας, η Ούρσουλα Λε Γκεν (1929-2018) άνοιγε πάντα νέους δρόμους. Εδώ, στις Ιστορίες της Ορσίνια (εκδ. Αίολος), μας ταξιδεύει σε μια «φανταστική» χώρα δική της επινόησης, που φέρνει στον νου την Ανατολική Ευρώπη, για να παρακολουθήσουμε από κοντά επεισόδια από τη μακρά πορεία της μες στον χρόνο, από τον Μεσαίωνα έως τη βιομηχανική εποχή, αναδεικνύοντας κάτι που συχνά ξεχνάμε: οι απλοί άνθρωποι είναι εξίσου σημαντικοί με τους ανθρώπους που βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας.

Στη χώρα των φαντασμάτων

«Για κάθε αδύναμο πλάσμα που ίσως ταλαιπωρήσω, υπάρχουν αναρίθμητα ισχυρά πνεύματα που ίσως διαφωτίσω», διαβάζουμε στο Η βαμπιρική ψυχή και άλλες βάναυσες ιστορίες (εκδ. Στοχαστής) του Βιλιέ ντε λ’Ιλ-Αντάμ (1838-1889). Πρόκειται για μια έκδοση-δώρο για κάθε αναγνώστη του «γοτθικού», αφού ο «καταραμένος» Γάλλος, παρότι υπήρξε ένα ταλέντο που έχαιρε θαυμασμού από τον Μαλαρμέ, «ξεχάστηκε» μέσα από τις δεκαετίες· κρίνοντας από όσα διαβάζουμε, κακώς. 

Σε αντίστοιχα μονοπάτια κινείται και η συλλογή Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες (εκδ. Printa), η οποία μας επανασυστήνει τον Ιρλανδό Σέρινταν Λε Φανού (1814-1873), έναν πραγματικό μετρ των ιστοριών με φαντάσματα. Στο έργο του, ιδανικό για μεταμεσονύκτιες αναγνώσεις, τα πάντα κρύβουν μια απειλή: η ιρλανδική φύση, τα παλιά κτίρια με τις σιδερένιες πόρτες, οι αλλόκοτοι συγκάτοικοι που «φωλιάζουν» μέσα στα σπίτια των ανθρώπων. Αντίστοιχα, πρακτικά άγνωστα στο ελληνικό κοινό είναι και τα διηγήματα που παρουσιάζονται στο Ο Βουρκόλακας και άλλα μορμολύκεια (εκδ. Έρμα). Πρόκειται για ιστορίες που εξερευνούν μια ιδιαίτερη στιγμή της υπερφυσικής λογοτεχνίας: το πώς, δηλαδή, αντιμετώπισε η δυτική πεζογραφία, από τον Λόρδο Μπάιρον μέχρι τους pulp Αμερικανούς συγγραφείς, τον μύθο του –ναι, καλά διαβάζετε– του  Έλληνα βρικόλακα. 

Όσο για τον Θρυμματισμένο χρόνο (εκδ. Ροές) της Αμπάρο Ντάβιλα (1928-2020); Ίσως, οι «παραδοσιακοί» αναγνώστες της λογοτεχνίας του φανταστικού να μην τη γνωρίζουν, πρόκειται όμως για μια Μεξικανή συγγραφέα που ισορροπεί με μαεστρία ανάμεσα στο αλλόκοτο και στον τρόμο γράφοντας για ακατονόμαστα πλάσματα που ταλαιπωρούν οικογένειες και για γυναίκες που βλέπουν πράγματα που οι άλλοι αγνοούν.

Εγκλήματα και τιμωρίες

Νέες τάσεις, θεματικές και προβληματισμοί για το αστυνομικό μυθιστόρημα μαζί με τις πάντα απαραίτητες επιλογές για το καλοκαίρι. 

Πολιτικά και ατμοσφαιρικά νουάρ

Ο βασιλιάς της στάχτης (εκδ. Gutenberg), Σ.Α. Κόσμπι: Είστε έτοιμοι για λίγο ακόμα southern noir από τον κορυφαίο του εκπρόσωπο; Εδώ, σε μια επινοημένη πόλη του αμερικανικού Νότου, στήνεται μια οικογενειακή τραγωδία, όπου ένας επιτυχημένος σύμβουλος οικονομικών θα προσπαθήσει να «χειριστεί» τους γκάνγκστερ και τον κόσμο των ναρκωτικών με όπλο 
τα «κόλπα» του δικού επαγγέλματος.

Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες-1
Αντρέα Καμιλέρι. (Φωτογραφία: Louis Monier/ Getty Images/ Ideal Image)

Η «συμμορία» των Σάκκο (εκδ. Πατάκη), Αντρέα Καμιλέρι: Στην Ιταλία του Μεσοπολέμου, τα πέντε αδέλφια μιας αγροτικής οικογένειας αγωνίζονται ενάντια στη Μαφία, με το κράτος να είναι ηχηρά απόν· στο φόντο, η «σκληρή» αλλά μαγευτική φύση της Σικελίας, σε ένα ακόμα απολαυστικό μυθιστόρημα από τον Ιταλό μετρ.

Πίσω από τα σκυλιά (εκδ. Πόλις), Μικέλε Πεντινιέλι: Στη Νίκαια της Γαλλίας, η Ντιου Μποκανέρα, η ιδιωτική ντετέκτιβ με το ανατρεπτικό χιούμορ, ερευνά τη δολοφονία ενός νεαρού πρόσφυγα από την Ερυθραία. Από τη μία, ο τρόμος της προσφυγιάς και τα δίκτυα διακίνησης, από την άλλη η δύναμη της αλληλεγγύης. 

Χενούα (εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου), Μαρίν Λεντούν: Ο φόνος μιας αξιοσέβαστης γυναίκας σε ένα νησί της Γαλλικής Πολυνησίας θα φέρει αντιμέτωπο τον υπομοίραρχο της χωροφυλακής Τέπανο Μορέλ με το πιο σκοτεινό μυστικό της περιοχής: τις γαλλικές πυρηνικές δοκιμές και τον άγραφο νόμο της σιωπής που είναι χρυσός.

Η νύφη φόρεσε μαύρα (εκδ. Κυψέλη): Η Τζούλι μετατρέπει το πένθος σε εκδίκηση, κυνηγώντας εμμονικά τους δολοφόνους του συζύγου της, σε ένα ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα που μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Φρανσουά Τριφό.

Θρίλερ και αγωνία

Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες-2
Ρίτσαρντ Όσμαν. (Φωτογραφία: Tom Jamieson/The New York Times)

Τύχη βουνό (εκδ. Ψυχογιός), Ρίτσαρντ Όσμαν: Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης συνεχίζει τη σαρωτική της επιτυχία με μια νέα περιπέτεια. Μια μυστήρια εξαφάνιση, ένας απαραβίαστος κώδικας και ένας αδίστακτος κακοποιός ενεργοποιούν ξανά τους τέσσερις φίλους. Θα προλάβουν το επόμενο έγκλημα;

Στη φωτιά (εκδ. Διόπτρα), Μ. Τζ. Όλντριτζ: Όταν η Έλεν Γκρέις θελήσει 
να αφήσει τη δουλειά της ως ντετέκτιβ, 
η ανθρωπιά της δεν θα την αφήνει να ησυχάσει. Και έτσι, θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια τραγική πραγματικότητα: την εμπορία ανθρώπων.

Ο άνθρωπος από καπνό (εκδ. Bell), Άλεξ Νορθ: Πώς είναι να έχεις συναντήσει έναν serial killer κατά την παιδική σου ηλικία, να έχεις επιζήσει από τη συνάντηση και να έχεις προχωρήσει τη ζωή σου; Τι θα κάνεις αν εμφανιστεί ξανά;

20 χρόνια μετά (εκδ. Κλειδάριθμος), Τσάρλι Ντόνλι: Μια δημοφιλής παρουσιάστρια της τηλεόρασης, η ταυτοποίηση ενός θύματος της 11ης Σεπτεμβρίου, ένα σκοτεινό προσωπικό μυστικό· όλα αυτά σε ένα καταιγιστικό και γεμάτο ανατροπές θρίλερ.

Ο εκπαιδευτής (εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου), Πίτερ Χέλερ: Εκείνη είναι διάσημη τραγουδίστρια, εκείνος εκπαιδεύει τους επισκέπτες του θερέτρου στο ψάρεμα. Μια κραυγή μες στη νύχτα θα ταράξει την ειδυλλιακή ησυχία. Τι έχει συμβεί;

Το βιβλιοπωλείο με τις μαύρες γάτες (εκδ. Μεταίχμιο), Πιερτζιόρτζιο Πούλισι: Σασπένς και μυστήριο, με φόντο ένα βιβλιοπωλείο στο Κάλιαρι, δύο γάτες-ατραξιόν (Μις Μαρπλ, Πουαρό), αλλά και μια ετερόκλητη λέσχη ανάγνωσης (ντετέκτιβ της Τρίτης) που, εκτός από το να διαβάζει, ξέρει να λύνει και εγκλήματα. Ή πιο απλά: ένας φόρος τιμής στα «κλασικά αστυνομικά».

Μεγάλες επιστροφές

Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες-3
Ίαν Ράνκιν. (Φωτογραφία: afp/visualhellas.gr)

Να και κάτι που δεν περιμέναμε από τον Τζον Ρέμπους, τον πιο διάσημο ντετέκτιβ της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας: να βρεθεί στη φυλακή. Πώς, λοιπόν, ο φλεγματικός Σκωτσέζος θα βρει τη λύση για μια δολοφονία μέσα σε ένα κλειδωμένο κελί χωρίς τις «ευκολίες» που του παρέχει το σήμα του; Η συνέχεια διά χειρός Ίαν Ράνκιν στο Το μπλε του μεσονυχτίου (εκδ. Μεταίχμιο). 

Μιλώντας για αναπάντεχα γεγονότα, το νέο μυθιστόρημα του Σεμπάστιαν Φίτζεκ με τίτλο Η πρώτη τελευταία μέρα (εκδ. Διόπτρα) είναι μια –τι άλλο;– αναπάντεχη έκπληξη. Όπως μαθαίνουμε ήδη από την ένδειξη στο εξώφυλλο (όχι θρίλερ), το νέο πόνημα του συγγραφέα-φαινόμενο από τη Γερμανία δεν είναι ένα καταιγιστικό μυστήριο, αλλά μια ανθρώπινη ιστορία με αρκετό χιούμορ για ένα αταίριαστο ζευγάρι σε ένα απρόβλεπτο road trip. 

Όσο για το Μην κάνεις πίσω (εκδ. Κλειδάριθμος) του Στίβεν Κινγκ; Ο «βασιλιάς του τρόμου» στήνει έναν πολυπρόσωπο αφηγηματικό άθλο με γυναίκες στους κεντρικούς ρόλους, ξεκινώντας τον «μύθο» από μια επιστολή προς την αστυνομία που κάνει λόγο για «13 αθώους και έναν ένοχο». Η πρωτοτυπία; Δεν είναι horror αλλά θρίλερ μυστηρίου.

Ευτυχία Γιαννάκη: «Το “αστυνομικό” χαϊδεύει τις πιο σκοτεινές γωνίες μας»

Μια «καλοκαιρινή» συζήτηση με τη συγγραφέα για τη νέα περιπέτεια του αστυνόμου Χάρη Κόκκινου στο Θάλασσα σώσε με (εκδ. Ίκαρος).

Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες-4
(Εικονογράφηση: Μιχάλης Βαλάσογλου)

Τι υπόθεση καλείται να λύσει ο αστυνόμος Χάρης Κόκκινος;

Με αφορμή τη δολοφονία μιας δικηγόρου σε μια έρημη παραλία κοντά στο Ναύπλιο, έρχεται αντιμέτωπος με μια υπόθεση που τον οδηγεί σε μία από τις πιο σπάνιες υποθέσεις που έχουν καταγραφεί στα εγκληματολογικά χρονικά. Μπορεί κάποιος να ισχυρίζεται ότι σκότωσε από αγάπη; Και αν οι δυο τους συμφωνούν το έγκλημα, πώς γίνεται κάποιος υποχείριο και ποιος είναι ο ηθικός αυτουργός; Οι απαντήσεις που αναζητά δεν κρύβονται μόνο στις αποδείξεις που συλλέγει, αλλά στη δυναμική των σχέσεων, στην εμμονή και στον παραλογισμό αυτής της γωνιάς της Μεσογείου. Όσο εξελίσσεται η ιστορία, ο μεγεθυντικός φακός πέφτει πάνω του, αφού παράλληλα με το έγκλημα έχει να διαχειριστεί και την εξαφάνιση της συντρόφου του.

Καλοκαίρι και έγκλημα. Γιατί οι αναγνώστες αναζητούν ένα καλό μυστήριο ειδικά αυτή την εποχή του χρόνου; 

Το ελληνικό καλοκαίρι κρύβει μια παράξενη αντίφαση. Είναι η εποχή που όλα μοιάζουν πιο φωτεινά και πιο ανάλαφρα, και όμως πίσω από αυτή την αίσθηση υπάρχει πάντα μια ανησυχία. Ίσως γι’ αυτό το αστυνομικό μυθιστόρημα ταιριάζει τόσο πολύ στο καλοκαίρι: φέρνει την απαραίτητη σκιά μέσα στη θερινή ραστώνη, τη στιγμή που σταματάμε για λίγο και βρίσκουμε χρόνο να κοιτάξουμε όχι μόνο πίσω μας, αλλά και μέσα μας. Σαν να μας υπενθυμίζει ότι η αγωνία δεν εξαφανίζεται ποτέ, ωστόσο βρίσκεται μέσα σε όσα πιστεύαμε ότι αφήσαμε πίσω αλλά μας περιμένουν να επιστρέψουμε. Ο γρίφος μάς γοητεύει, όμως το μεγαλύτερο μυστήριο παραμένει πάντα ο ίδιος ο εαυτός μας, οι σκοτεινές πλευρές που κανένα καλοκαίρι δεν φωτίζει ολοκληρωτικά. Ο ήλιος μπορεί να χαϊδεύει το δέρμα μας, αλλά το αστυνομικό χαϊδεύει τις πιο σκοτεινές γωνίες εντός μας.

Πώς νιώθετε όταν γράφετε ξανά ένα βιβλίο με αυτόν τον ήρωα; 

Δεν αισθάνομαι ότι επιστρέφω στον ίδιο ήρωα, αλλά στην ίδια χώρα που ο Κόκκινος είναι καθρέφτης της. Είναι ένας σταθερός παρατηρητής της τελευταίας δεκαετίας μέσα σε μια κοινωνία που μετασχηματίζεται, όπως και ο ίδιος, όπως όλοι και όλες μας. Ο Κόκκινος είναι ένα ανοιχτό σχήμα που όσο εξελίσσεται από ιστορία σε ιστορία δίνει μια νέα ελευθερία. Κάθε βιβλίο είναι μια δοκιμασία, όχι μόνο για εκείνον αλλά και για μένα. Το μέλλον βέβαια ανήκει στην έκπληξη, οπότε δεν αποκλείω να δούμε νέες ιστορίες χωρίς αυτόν. Ή μάλλον είμαι σίγουρη ότι θα δούμε ιστορίες χωρίς αυτόν.

Χίλντα Παπαδημητρίου: «Τα ελληνικά crime novels μιλάνε για το σήμερα»

Με αφορμή το νέο της βιβλίο Κομπολόι στο χώμα (εκδ. Μεταίχμιο), συζητάμε μαζί της για τις τάσεις, τις θεματικές και το αν, τελικά, αντέχει το είδος του «αστυνομικού» μες στον χρόνο.

Λογοτεχνία του φανταστικού: Οσα ξεχωρίσαμε τους τελευταίους μήνες-5
(Εικονογράφηση: Μιχάλης Βαλάσογλου)

Στο νέο σας μυθιστόρημα, ο Χάρης Νικολόπουλος είναι πάλι πρωταγωνιστής. Τι τον περιμένει αυτή τη φορά;

Αυτή τη φορά δίνει τον πρώτο ρόλο στη νεαρή αστυνόμο Αΐντα Μητροπούλου, την οποία βοηθάει στην εξιχνίαση του μυστηρίου δύο σκελετών που βρίσκονται τυχαία στο παλιό εργοστάσιο της Columbia – όπως, επίσης, στη διαλεύκανση των εμπρησμών και των βίαιων δολοφονιών αλλοδαπών σεξεργατριών στο Μεταξουργείο. Όλα αυτά στην Αθήνα του 2016, κι ενώ η χώρα παλεύει ακόμη να βγει από την κρίση, στην υπόθεση εμπλέκονται αλλοδαποί επαγγελματίες κακοποιοί, παλαίμαχοι δημοσιογράφοι και μουσικοί, γκραφιτάδες και Ρομά αστυφύλακες.

Το ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα αντέχει; Υπάρχει κάποια ευδιάκριτη τάση;

Το ελληνικό αστυνομικό «ανθεί και λουλουδίζει» και εξαπλώνεται προς όλες τις σύγχρονες σχολές του είδους: μεσογειακό και procedural, σκανδιναβικό και whodunit, με μια προτίμηση ίσως των νεότερων συγγραφέων στο ψυχολογικό θρίλερ. Παρατηρούμε ότι οι αναγνώστες στρέφονται όλο πιο συχνά στο ελληνικό αστυνομικό, επειδή στην πλειοψηφία τους τα ελληνικά crime novels μιλάνε για το σήμερα και τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που συνεχίζουμε να βιώνουμε.

Ποιο βιβλίο θα μας προτείνατε για το καλοκαίρι;

Δύο βιβλία ξεχώρισα φέτος, αστυνομικά πάντα: τον Χρόνο των μυγών (εκδ. Carnivora), ένα φεμινιστικό λάτιν νουάρ της Κλαούδια Πινιέιρο, και το μεσογειακό νουάρ Πίσω από τα σκυλιά (εκδ. Πόλις) της Μισέλ Πεντινιελί. Και τα δύο, μέσω της πλοκής τους, θίγουν καίρια σύγχρονα κοινωνικά θέματα, όπως η μετανάστευση και η πατριαρχία. Καθόλου τυχαίο, λοιπόν, ότι έχουν γραφτεί από γυναίκες.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT