Σάλεμς Λοτ
Στίβεν Κινγκ
Είμαι από τους ανθρώπους που αδυνατούν να νιώσουν τρόμο διαβάζοντας μια ιστορία του σχετικού είδους, όσο καλογραμμένη κι αν είναι. Έχω νιώσει αποστροφή, αγωνία, ναυτία, θλίψη, γνωσιακή ηδονή στην αποκάλυψη των κανόνων λειτουργίας ενός «άλλου» κόσμου, αλλά τρόμο ποτέ. Μοναδική εξαίρεση, η πρώτη μου συνάντηση με έργο του Στίβεν Κινγκ.
Γιατί με τρόμαξε: Σε αντίθεση με πολλούς αναγνώστες του, δεν τον ανακάλυψα σε τρυφερή ηλικία, ήμουν 25 χρονών όταν διάβασα το Σάλεμς Λοτ (εκδ. Κλειδάριθμος) – έχει τη σημασία του. Κι ενώ το είχα επιλέξει εξαιτίας της οικειότητας του θέματος του, μια επαναδιήγηση του μύθου του Δράκουλα, η μεθοδικά ατμοσφαιρική γραφή του και μια εξωπραγματική σύμπτωση κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης μιας σκηνής, της νυχτερινής επίσκεψης του Ντάνι στον Μαρκ, μου χάρισαν την σπάνια χαρά μιας αυθεντικής ανατριχίλας – και της αμφισβήτησης της ίδιας της λογικής και των αισθήσεών μου.
Ο Δημοσθένης Παπαμάρκος είναι συγγραφέας. Διευθύνει τη σειρά λογοτεχνίας του φανταστικού «Τα Παράδοξα» των εκδόσεων Δώμα. Το τελευταίο του βιβλίο, Μεταποίηση, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Όνειρα στο σπίτι της μάγισσας
Χ. Φ. Λάβκραφτ
Το συγκεκριμένο διήγημα (που βρίσκει κανείς στον δεύτερο τόμο με τα κείμενα του συγγραφέα από τις εκδόσεις Οξύ) δεν είναι το καλύτερο του Λάβκραφτ, αποτελεί όμως για μένα το πιο τρομακτικό και εκείνο στο οποίο επιστρέφω όταν θέλω να προκαλέσω δυσοίωνες αναστατώσεις στον ύπνο μου. Μια σκοτεινή σοφίτα, η τελετουργία του Σάμπαθ, μη Ευκλείδειες γεωμετρίες, ένα άκρως γοτθικό Άρκαμ, η παραμυθένια εικόνα της μάγισσας να επιστρέφει στις πιο ανατριχιαστικές αφετηρίες της και ο Μπράουν Τζένκινς, το πιο γκροτέσκο τρωκτικό που έχει εμφανιστεί στη λογοτεχνία.
Γιατί με τρόμαξε: Κλειστοφοβικό και έντονα πυρετικό, πρόκειται για ένα μαεστρικό πάντρεμα της λαογραφικής παράδοσης με τις πιο αλλόκοτες εκφάνσεις της επιστήμης.
Ο Χρυσόστομος Τσαπραΐλης είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Το τελευταίο του βιβλίο, Το κατέβασμα του φεγγαριού, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.
Το στρίψιμο της βίδας
Χένρι Τζέιμς
Τι να πρωτοπεί κανείς γι’ αυτό; Κλασικό αριστούργημα, αξεπέραστο, κι ας πρωτοεκδόθηκε το 1898. Σε κάθε σελίδα του το ανοίκειο υποβόσκει· η αγωνία, ο φόβος και οι αμφιβολίες σε πλημμυρίζουν. Κυρίαρχη η αινιγματική αφηγήτρια, η γκουβερνάντα που αναλαμβάνει την ανατροφή δύο ορφανών παιδιών στον απομονωμένο πύργο και προσπαθεί να τα προστατέψει από κάτι απόκοσμο και κακόβουλο.
Γιατί με τρόμαξε: Η υπαινικτική γραφή και η γοτθική ατμόσφαιρα δίνουν μια ξεχωριστή διάσταση στο μυστήριο που παραμένει άλυτο· μπορεί να χαθεί η παιδική αθωότητα μέσα από το κακό ή όσα συμβαίνουν είναι ψευδαισθήσεις της παιδαγωγού;
Η Κωνσταντίνα Μόσχου είναι συγγραφέας. Το τελευταίο της βιβλίο, Δυτικά της Σαντορίνης, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Bell.
Παραδόσεις
Νικόλαος Πολίτης
Λίγα πράγματα προκαλούν περισσότερο τρόμο από την εισβολή του ανοίκειου στο οικείο. Οι Παραδόσεις (εκδ. Γράμματα), που συγκέντρωσε κι εξέδωσε ο Νικόλαος Πολίτης πριν από εκατό και πλέον χρόνια (1904), συνθέτουν ένα μωσαϊκό φρίκης, στο οποίο τα υπερφυσικά όντα και οι απόκοσμες παρουσίες δεν εμφανίζονται σε απόσταση ασφαλείας, αλλά στα χωριά των παππούδων μας, στα γειτονικά βουνά, συχνά και «εν μέσαις Αθήναις».
Γιατί με τρόμαξε: Η προφορικότητα λειτουργεί σχεδόν ως λογοτεχνικό τέχνασμα, παράλληλα όμως οι γωνίες των αφηγήσεων παραμένουν αλείαντες και ο κόσμος που υφαίνεται είναι βουτηγμένος στο αλλόκοτο και στη βία. Το Μικρό παιδί, μια λαογραφική παράδοση από τη Σπάρτη, παραμένει μάλλον η ανατριχιαστικότερη ιστορία που έχω διαβάσει ποτέ.
Ο Γιώργος Θάνος είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Η συλλογή διηγημάτων Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες του Σέρινταν Λε Φανού, σε δική του ανθολόγηση και μετάφραση, θα κυκλοφορήσει τον Ιούλιο από τις εκδόσεις Printa – Ροές.
The House of Souls
Άρθουρ Μάκεν*
Με έτος έκδοσης το 1906, η εν λόγω συλλογή κειμένων, που περιέχει κορυφαίες νουβέλες όπως Ο μέγας θεός Παν (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αίολος) και Ο λευκός λαός (το περιμένουμε το φθινόπωρο, πάλι από τον Αίολο), αφηγείται την ιστορία επίμονων μαγικών παραδόσεων, επικίνδυνων πειραμάτων και αποκρυφιστικών συνωμοσιών, ανθρώπων που γητεύτηκαν από τη φύση και κλήθηκαν από το Παρελθόν, λευκόσαρκων πλασμάτων που χορεύουν στο στομάχι της Αβύσσου και παιδιών που απήχθησαν από τον αλλόκοσμο.
Γιατί με τρόμαξε: Πρόκειται για εγκιβωτισμούς της αλαφροΐσκιωτης ψυχής, θραύσματα του κατακερματισμένου παραδείσου· μια σειρά από σύμβολα και ιερογλυφικά που προσπαθούν να κρύψουν και να υπαινιχθούν το μυστικό βίωμα και την άρρητη αγωνία της ανθρωπότητας· μια προειδοποίηση σχετικά με την έκσταση και τα δυσδιάκριτα όρια μεταξύ αμαρτίας και οσιότητας – ανάσες κι ουρλιαχτά από τη σκοτεινή πλευρά του παραδείσου που πάγωσαν για πάντα το αίμα μου.
*Αν και λανθασμένα, ο συγγραφέας είναι πιο γνωστός στο ελληνικό κοινό ως Άρθουρ Μάχεν.
Ο Δημήτρης Λογοθέτης είναι μεταφραστής, υποψήφιος διδάκτορας κλασικής αρχαιολογίας και πρόσφατα επιμελήθηκε τη συλλογή Ο βουρκόλακας και άλλα μορμολύκεια για τις εκδόσεις Έρμα.
Ήμουν η Ντόρα Σουάρεζ
Ντέρεκ Ρέημοντ
Ο Κλάιβ Μπάρκερ και ο Μπράιαν Λάμλεϊ έχουν γράψει τρομακτικές ιστορίες. Όταν όμως τελειώνεις τα βιβλία τους, σκέφτεσαι ότι είναι καλογραμμένα, μεταφυσικά παραμύθια, με καταστάσεις εντελώς απίθανες και απόκοσμες. Η ανησυχία εξαφανίζεται μαγικά όταν ανάβεις τα φώτα. Στο βρετανικό crime Ήμουν η Ντόρα Σουάρεζ (εκδ. Έρμα), ένα κατακρεουργημένο πτώμα ιερόδουλης φέρνει τον αναγνώστη αντιμέτωπο με τις πιο διεστραμμένες και αδίστακτες προσωπικότητες του θατσερικού Λονδίνου.
Γιατί με τρόμαξε: Οι ανταγωνιστές του βιβλίου έχουν μετατραπεί σε αληθινά τέρατα για να απαλλαγούν από τον πόνο τού να είναι άνθρωποι. Και αυτό είναι πολύ πιο τρομακτικό από βρικόλακες, ξωτικά και δαίμονες.
Ο Κώστας Φασουλόπουλος είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο, Ψηλά τα χέρια, σύντροφε, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κυψέλη.
Νεκροταφείο ζώων
Στίβεν Κινγκ
Έχουν περάσει πάνω από 15 χρόνια από τότε που το διάβασα, και μάλλον έχω ξεπεράσει πια και την ηλικία του πρωταγωνιστή. Αλλά τον φέρνω στον νου μου πότε πότε, όταν ακολουθώ κι εκείνη τη συνήθεια που είχε: να κάθεται τα βράδια στη βεράντα μαζί με τον γέρο γείτονά του και να κουβεντιάζουν, ευλογώντας κάθε τόσο τα άστρα μέσα από τον πάτο ενός μπουκαλιού.
Γιατί με τρόμαξε: Επειδή στο Νεκροταφείο ζώων (εκδ. Κλειδάριθμος) δεν ξέρεις ποτέ από πού θα σου έρθει. Στην προκειμένη περίπτωση, όταν πείθεις τον γέρο γείτονα να σου δείξει πώς να ζωντανέψεις ξανά την πεθαμένη γάτα σου.
Ο Κωνσταντίνος Δομηνίκ είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο, Κακό Ανήλιο, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.
Λάζαρος
Λεονίντ Αντρέγιεφ
Το 1906, εν μέσω διωγμών από τσαρικούς, φυλακίσεων, εξορίας αλλά και του αιφνίδιου θανάτου της συζύγου του, ο Λεονίντ Αντρέγιεφ γράφει τον Λάζαρο (εκδ. Ροές). Ο Αντρέγιεφ οραματίζεται έναν Λάζαρο αλλιώτικο από αυτόν του χριστιανικού δόγματος: ένα βλοσυρό νεκροζώντανο ανδρείκελο με ένα βλέμμα που σου στερεί κάθε θέληση για ζωή, αν τολμήσεις να το συναντήσεις με το δικό σου, και σε επιτάσσει να αντικρίσεις –ολόγυμνος κι ανέτοιμος– την άλλη πλευρά.
Γιατί με τρόμαξε: Μια απόκοσμη θρηνωδία περίπου 50 σελίδων για τον παραλυτικό τρόμο του θανάτου και το απόλυτο κενό της ύπαρξης, η οποία μου προκαλεί το ίδιο σφίξιμο στο στήθος κάθε φορά που επιστρέφω σε αυτήν.
O Θοδωρής Πρασίδης είναι συγγραφέας και δημιουργός κόμικς. Το τελευταίο του βιβλίο, με τίτλο The Girl, The Priest, and the Devil, κυκλοφορεί από την αμερικανική Dead Sky Publishing.
Tony and Susan
Όστιν Ράιτ
Δεν διαβάζω τρομακτικά βιβλία, όπως δεν βλέπω τρομακτικές ταινίες. Αφενός γιατί η φρίκη της καθημερινότητας –με πολέμους, λιμούς και γενοκτονίες– μου είναι αρκετή και αφετέρου γιατί τρομάζω πολύ εύκολα με τις ταινίες τρόμου! Τρελαίνομαι όμως για τα ψυχολογικά θρίλερ, οπότε θα αναφέρω ένα αγαπημένο: το Tony and Susan του Όστιν Ράιτ. Η αφηγηματική του δομή ακολουθεί τη λογική «βιβλίο μέσα στο βιβλίο». Η Σούζαν λαμβάνει το νέο μυθιστόρημα του πρώην άνδρα της, τον οποίο έχει αφήσει για τον τωρινό της σύζυγο. Καθώς το διαβάζει, ανατρέχει στον παλιό τους γάμο και έρχεται αντιμέτωπη με τις ενοχές της αλλά και με τον άδειο γάμο που ζει σήμερα.
Γιατί με τρόμαξε: Η φρίκη λειτουργεί σε δύο επίπεδα: η ωμή βία του μυθιστορήματος και η βουβή, υπαρξιακή φρίκη της καθημερινότητας. Φυσικά, υπάρχει και συγκλονιστικό plot twist, αλλά δεν θα το αποκαλύψω!
Η Αλέξια Οθωναίου είναι εικαστικός και δημιουργός κόμικς. Τα έργα της διατίθενται μέσα από το ψηφιακό ατελιέ της Curious Attic Studio.
Η καλύτερη ιστορία τρόμου της χρονιάς
Τζο Χιλ
Γράφω και διαβάζω λογοτεχνία του τρόμου εδώ και πολλά χρόνια. Ως λάτρης του Στίβεν Κινγκ, δεν θα μπορούσα να μη διαβάσω τον γιο του, τον Τζο Χιλ. Η ιστορία από τη συλλογή διηγημάτων Φαντάσματα του 20ού αιώνα (εκδόσεις Bell) με τον εν λόγω προβοκατόρικο τίτλο σχεδόν με αναστάτωσε και εξακολουθεί να το κάνει κάθε φορά που τη διαβάζω.
Γιατί με τρόμαξε: Το διήγημα ξεδιπλώνεται αριστουργηματικά. Έχει έναν ρυθμό που αυξάνεται σταδιακά για να κορυφωθεί στο τέλος, όταν η καρδιά και το στήθος σου έχουν σφιχτεί, καθώς έχεις μπει εντελώς στην ψυχή του ήρωα και παλεύεις μαζί του για τη ζωή σου.
Ο Δημήτρης Μαμαλούκας είναι συγγραφέας. Το βιβλίο του Κοπέλα που σε λένε Φίνι επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μονόκλ.
Α short stay in Hell
Στήβεν Πεκ
Ένα φιλοσοφικό μυθιστόρημα τρόμου για κάποιον που ανακαλύπτει ότι η κόλαση είναι μια αδιανόητα τεράστια βιβλιοθήκη. Για να φύγει, πρέπει να βρει το μοναδικό βιβλίο που περιέχει την απόλυτα ακριβή ιστορία της ζωής του ανάμεσα σε πρακτικά άπειρους τόμους με τυχαία γράμματα. Το άπειρο σημαίνει πως στατιστικά είναι κάπου εκεί.
Γιατί με τρόμαξε: Αυτή η κόλαση δεν περιέχει διαβόλια με δικράνια. Ο τρόμος της πηγάζει από την αβάσταχτη κοινοτοπία μιας τέτοιας κενής ύπαρξης. Ο Πεκ διατυπώνει τόσο εύστοχα την αίσθηση αυτής της ασύλληπτης χρονικής κλίμακας, το ότι ακόμα και αυτά τα τρισεκατομμύρια χρόνια αναζήτησης δεν είναι τίποτα μπροστά στην αιωνιότητα που ακολουθεί. Υπήρχαν σημεία όπου σταματούσα την ανάγνωση λόγω υπαρξιακού άγχους! Φανταστικό βιβλίο και η τρομακτικότερη κόλαση που έχω δει διατυπωμένη σε κείμενο.
Ο Κωνσταντίνος Κέλλης είναι συγγραφέας. Το βιβλίο του Άγιοι Τίποτα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Bell.
Μετά τα μεσάνυχτα
Δάφνη ντι Μωριέ
Η Δάφνη ντι Μωριέ ενσωματώνει αριστοτεχνικά τη γοτθική παράδοση του 19ου αιώνα –τα ματωμένα ξέφτια βικτωριανού ταφτά που άφησαν πίσω τους με τις δικές τους ιστορίες φαντασμάτων οι γυναίκες συγγραφείς που προηγήθηκαν–, μα ο τρόμος στο έργο της είναι αυστηρά ιδιοσυγκρασιακός: με μια γλώσσα υπορρέουσας απειλής που θάλλει στη σκιά της αμφισημίας, ο αναγνώστης πατά σε ολισθηρό έδαφος και φέρει εξ ολοκλήρου την ευθύνη για το αν θα γυρίσει ή όχι την επόμενη σελίδα. Θεωρώ κορυφαία δουλειά της το Μετά τα μεσάνυχτα (εκδ. Μελάνι, εξαντλημένο).
Γιατί με τρόμαξε: Μια εφιαλτική σπουδή στην ψυχική αποσύνθεση και στην έννοια του πένθους ως μη καταβεβλημένης οφειλής, που αποθεώνει τις συμβάσεις του είδους (φαντάσματα, μέντιουμ, ενοράσεις) μες στις λαβυρινθώδεις αντανακλάσεις μιας στοιχειωμένης πόλης: εδώ είναι η Βενετία, ως τάφος συγκλονιστικής «ωραιότητας» (κατά τον Χένρι Τζέιμς) και ως ντικενσιανό «αλλόκοτο όνειρο πάνω στο νερό», η οποία παγιδεύει και εν τέλει εξολοθρεύει τους χαρακτήρες –πρόθυμα θύματα ενός αδιόρατου ντετερμινισμού– σαν έντομα σε υπερφυσικό ιστό.
Η Ευαγγελία Κουλιζάκη είναι συγγραφέας, μεταφράστρια, εκδότρια (εκδ. Sestina) και ραδιοφωνική παραγωγός στο Τρίτο Πρόγραμμα. Η πιο πρόσφατη συνεργασία της είναι με τις εκδόσεις Στοχαστής, όπου υπογράφει τη μετάφραση και το επίμετρο στο βιβλίο Η βαμπιρική ψυχή και άλλες βάναυσες ιστορίες του Βιλιέ ντε λ’ Ιλ-Αντάμ.
Κρυμμένες ζωγραφιές
Τζέισον Ρέκουλακ
Η Μάλορι, μια νεαρή σε αποτοξίνωση, αναλαμβάνει νταντά ενός πεντάχρονου αγοριού, του Τέντι, σε ένα ήσυχο προάστιο. Όλα μοιάζουν ιδανικά, μέχρι που ο Τέντι αρχίζει να ζωγραφίζει εικόνες που σου παγώνουν το αίμα∙ ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ με υπερφυσικές πινελιές και μια ανατροπή που δεν την περιμένεις.
Γιατί με τρόμαξε: Είναι από τα βιβλία που τα διαβάζεις καλοκαίρι στην παραλία και, ξαφνικά, πυκνά σύννεφα σκεπάζουν τον ήλιο, απειλητική μουσική αρχίζει να ακούγεται από κάπου και, προτού καταλάβεις τι συμβαίνει, έχεις καταβροχθίσει το μισό, παρόλο που φοβάσαι να διαβάσεις παρακάτω.
Ο Βαγγέλης Γιαννίσης είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο, Block Delete, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
