Στη νέα σου συλλογή διηγημάτων, Θεριστές, αποτυπώνεις το συλλογικό βίωμα του ελληνικού καλοκαιριού. Τι είναι τελικά για σένα το ελληνικό καλοκαίρι;
Το ελληνικό καλοκαίρι διατρέχει σαν αόρατο νήμα όλες και όλους όσοι είχαμε την τύχη να είμαστε κοινωνοί του. Είναι μια χρονική περίοδος με διακριτό συναισθηματικό βάρος, μια συμπύκνωση αισθήσεων −γεύσεις, οσμές, ήχοι, θερμοκρασίες και επιφάνειες− που συνδέονται μεταξύ τους με αμέτρητες συνάψεις οι οποίες έχουν βαθιές ρίζες στην ψυχοσύνθεσή μας. Κάθε καλοκαίρι, την πρώτη φορά που τυχαίνει να μυρίσω τα κλασικά αντηλιακά της NIVEA, παθαίνω ένα αλλόκοτο «οσφρητικό» déjà vu. Κατακλύζομαι από μια αλλόκοτη ευδαιμονία, που ανακαλείται αυτούσια από τα βάθη της παιδικής ηλικίας. Υπό αυτή την έννοια, το ελληνικό καλοκαίρι έχει ένα στοιχείο διαχρονικότητας, σαν μια τελετουργία στην οποία επιστρέφουμε κάθε χρόνο και εντός της οποίας συναντάμε ψηφίδες από όλα τα προηγούμενα καλοκαίρια μας.
Οι ιστορίες σου είναι διάσπαρτες ανά την Ελλάδα. Ο δικός σου αγαπημένος προορισμός;
Μέχρι κάποια ηλικία θεωρούσα το Κουφονήσι ως τον απόλυτο παράδεισο επί γης. Η τουριστική ανάπτυξη όμως άλλαξε ραγδαία την ταυτότητα του νησιού, όπως και πολλών άλλων προορισμών της χώρας. Μεγαλώνοντας έχω εκτιμήσει ιδιαίτερα
τη χαρά των βουνίσιων προορισμών και της δροσιάς των ποταμών. Παρ’ όλα αυτά, αν έπρεπε να βαφτίσω έναν προορισμό ως τον αγαπημένο μου, θα επέλεγα τη Γαύδο. Είναι ο τόπος στον οποίο έχω νιώσει την πιο βαθιά και εκστατική γαλήνη. Έχει κάτι το ιδιαίτερα ασκητικό και πνευματικό αυτό το νησί. Είναι σαν να ένα κομμάτι από τα σώψυχα της Αφρικής που αρμενίζει στα νότια της Κρήτης.
Το ωραιότερο καλοκαίρι της ζωής σου;
Έχω ισότιμα ωραίες αναμνήσεις από πολλά διαφορετικά καλοκαίρια: ένα πανηγύρι στη Λαγκάδα της Ικαρίας, ένα ηλιοβασίλεμα στον Άη Γιάννη της Γαύδου, μια βουτιά στη Βάλια Κάλντα, ο λαβύρινθος του πόθου στη Σαντορίνη, μια μοναχική πεζοπορία στη νότια Κρήτη κ.ά. Πολλά από αυτά τα βιώματα υπήρξαν έμπνευση για τις ιστορίες των Θεριστών.
Ο έρωτας πρωταγωνιστεί σε πολλές από τις ιστορίες σου στο βιβλίο, όπως και στην τελευταία σου ταινία, Το καλοκαίρι της Κάρμεν. Το καλοκαίρι γεννά έρωτες ή απλώς μας κάνει πιο δεκτικούς σε αυτούς;
Όπως πολύ εύστοχα επεσήμανε η Εύα Στεφανή στην παρουσίαση της συλλογής, το καλοκαίρι είναι μια συνθήκη «εν δυνάμει». Το καλοκαίρι έχουμε την ευκαιρία να επανασυστηθούμε, να δοκιμάσουμε νέες ταυτότητες, να γνωρίσουμε άλλους ανθρώπους υπό ιδανικές συνθήκες χαλαρότητας και εγγύτητας, που σπάνια προκύπτουν στην καθημερινότητα του χειμώνα. Αυτό βέβαια στον βαθμό που το καλοκαίρι περιλαμβάνει διακοπές, κάτι που δυστυχώς στις μέρες μας αποτελεί πολυτέλεια για μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Έχεις ξεχωρίσει για το κινηματογραφικό σου έργο. Η συγγραφή είναι μια παράλληλη αγάπη ή μια διαφορετική ανάγκη;
Η κινητήριος δύναμη είναι η ίδια: η ανάγκη να αφηγηθώ ιστορίες. Η μεγάλη διαφορά είναι η τεράστια πολυπλοκότητα της κινηματογραφικής διαδικασίας σε σύγκριση με τη μοναχική γαλήνη της συγγραφής. Αυτό ήταν που με ώθησε να γράψω ξανά ένα λογοτεχνικό έργο μετά το πρώτο μου μυθιστόρημα (Εφτά ψυχές στο στόμα, Polaris, 2014). Η συγγραφή των Θεριστών ήταν τόσο απολαυστική και δημιουργική, που είμαι βέβαιος ότι δεν θα αργήσω να επιστρέψω στη λογοτεχνία.
Τι θα διαβάσεις φέτος στην παραλία;
Έχουν μαζευτεί πολλά κολλαριστά βιβλία στα ράφια μου και θα δοθεί μάχη για το ποια θα μπουν στη βαλίτσα. Έχω αποφασίσει να ξεκινήσω με το νέο βιβλίο της Χίλντας Παπαδημητρίου, Κομπολόι στο χώμα, μιας και δουλεύω παράλληλα το σενάριο μιας αστυνομικής ταινίας, οπότε είμαι κουρδισμένος σε «εγκληματική» διάθεση.
Η συλλογή διηγημάτων του Ζαχαρία Μαυροειδή, Θεριστές, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
