Σκρολάροντας στο κινητό, καθισμένη στο ασφυκτικά γεμάτο βαγόνι του μετρό, oνειρεύομαι τις διακοπές μου. Οι εικόνες στην οθόνη εναλλάσσονται με ταχύτητα· σκυλάκια, γατάκια, συνταγές, χιούμορ, λίγο απ’ όλα, ώσπου ξαφνικά ακούω… τζιτζίκια. Η εικόνα είναι αργή: μια παραλία, δύο ψάθινες καρέκλες και το χαρακτηριστικό μπλε τραπεζάκι πάνω στην άμμο, κάτω από ένα αλμυρίκι. Πίσω, η θάλασσα. Τα λίγα δευτερόλεπτα γαλήνης παίζουν σε λούπα και εγώ είμαι ήδη εκεί. Με το δάχτυλο προχωρώ στο επόμενο βίντεο: ακούω την ορμή ενός ποταμού, μια βάθρα σε καταπράσινο δάσος. Ο αλγόριθμος ήδη με κατάλαβε. Ή τον έκανα να με καταλάβει; Στην προσπάθειά μου να δω τι κρύβεται πίσω από τις φετινές καλοκαιρινές τάσεις του Instagram και του TikTok, συνομίλησα με τρεις Έλληνες δημιουργούς περιεχομένου.
Για τον Στέφανο Αντιμάντο, γνωστό και ως stef_greece, χρόνια τώρα, με σημείο τομής την πανδημία, τα βουνά έχουν γίνει «της μόδας» και δρακόλιμνες όπως της Τύμφης προσελκύουν πολλούς Έλληνες τη θερινή περίοδο. Ωστόσο, στην πρώτη γραμμή της ψηφιακής εικόνας του ελληνικού καλοκαιριού παραμένουν τα κλισέ με τα άσπρα κυκλαδίτικα σπιτάκια. «Το διεθνές κοινό βλέπει το νησιωτικό κομμάτι της χώρας μας ως μια ενιαία μάζα», εξηγεί ο Στέφανος. «Στους ξένους παρατηρώ το αφήγημα “Μην πας στη Σαντορίνη, πήγαινε στη Μήλο· μην πας στην Πάρο, αλλά στην Αστυπάλαια, είναι το ίδιο, αλλά πιο φθηνό”. Όχι. Κάθε νησί έχει τη δική του ταυτότητα, τη δική του ιστορία, τον δικό του φυσικό πλούτο. Και κάθε εποχή τη δική της ομορφιά. Τα νησιά δεν είναι βράχια που βγαίνουν το καλοκαίρι, είναι εκεί και τον χειμώνα και την άνοιξη και το φθινόπωρο».
Αυτός είναι, εξάλλου, και ένας από τους στόχους του Στέφανου: να αναδείξει την Ελλάδα και τον πλούτο της μέσα από τις τέσσερις εποχές, με σεβασμό προς τον ντόπιο πληθυσμό. Το υλικό του, κυρίως στο Instagram, έχει κινηματογραφική αισθητική, με αργά πλάνα σε πρώτο πρόσωπο και λεζάντες με λευκά γράμματα στα αγγλικά, στο κέντρο της εικόνας.
Φυσική αφήγηση, προσωπική σχέση
Αντίστοιχο στόχο, αλλά με διαφορετική προσέγγιση, έχει ο Δημήτρης Καρβέλης, γνωστός και ως Kdexplorer. Το κοινό του είναι κυρίως Έλληνες, καθώς εκείνος συνήθως μιλάει απευθείας στην κάμερα ή δείχνει τόπους με voice over στα ελληνικά, δημιουργώντας μια προσωπική σχέση με τους ακολούθους του. «Θέλω να δείχνω την ψυχή του τόπου με αμεσότητα», λέει ο δημιουργός. «Τα περισσότερα βίντεο τα φτιάχνω εκείνη τη στιγμή – θέλω να μοιράζομαι το βίωμα όπως το ζω».
Ο ετεροχρονισμός βέβαια κάποιες φορές είναι αναγκαίος, όπως στα reels που φτιάχνει η Ελεάννα Κιούκη, γνωστή και ως thecookietraveller, όταν εξερευνά τις πιο δύσβατες γωνιές της χώρας, απευθυνόμενη επίσης κυρίως στο ελληνικό κοινό. Η χημικός μηχανικός και influencer μοιράζεται, για παράδειγμα, την αγάπη της για τη σπηλαιολογία, κατεβαίνοντας με κάμερα και φακό κεφαλής έως 100 μέτρα κάτω από τη γη. Μέσα από τα βίντεό της προσπαθεί να ευαισθητοποιεί για βιώσιμες διακοπές με σεβασμό προς τη φύση και τον τόπο. «Ο αλγόριθμος πράγματι μου φέρνει κοινό που θέλει να φερθεί με σεβασμό προς το περιβάλλον και να κρατήσει αυτά τα μέρη αγνά».
Ο Δημήτρης παρατηρεί ότι την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, παρότι μπορείς να έχεις μια τέλεια εικόνα σε δευτερόλεπτα, οι χρήστες εκτιμούν την αυθεντικότητα. «Θέλουν φυσικούς ήχους, φυσική αφήγηση, αυθόρμητο αρχείο», λέει. Πώς μπορείς όμως να διατηρείς την αυθεντικότητά σου, όταν έχεις πάντα μια κάμερα στο χέρι για να δημιουργείς περιεχόμενο; Χαίρεσαι τη στιγμή ή δεν τη χαίρεσαι;
«Τη χαίρομαι απόλυτα», μου λέει ο Στέφανος με ειλικρινές χαμόγελο. Με πάνω από δέκα χρόνια εμπειρίας, έχει μάθει ότι το μυστικό είναι να απλοποιείς τη διαδικασία – και φυσικά να γνωρίζεις το καδράρισμά σου, την ταυτότητά σου ως δημιουργός.
Δουλεύει κυρίως με μια κάμερα Sony ή με κινητό, ταξιδεύει με φίλους ή με την κοπέλα του και η βασική αρχή του είναι να μην του γίνεται η δουλειά εμμονή. Βέβαια, όσοι ταξιδεύουν μαζί του ξέρουν ότι όταν έχουν ένα όμορφο τραπέζι, «πρώτα θα φάει ο φακός και μετά εμείς».
Μια «χρυσή» ισορροπία
Η ηρεμία και η γαλήνη του Στέφανου δεν είναι συνηθισμένες ανάμεσα στους δημιουργούς περιεχομένου. Ο Δημήτρης θυμάται ότι στην αρχή της καριέρας του η εμμονή με το σωστό κάδρο τού κόστιζε πολύ. «Με το που καθόμουν σε ένα μέρος, αμέσως έστηνα τρίποδο, σκεφτόμουν αυτή τη γωνία ή μήπως εκείνο το φόντο. Πράγματι, υπήρχαν ταξίδια στην αρχή που ούτε που τα θυμάμαι – σκεφτόμουν μόνο το βίντεο».
Με τα χρόνια, ο Δημήτρης έμαθε να βρίσκει ισορροπία, επιστρέφοντας πάντα στην αφετηρία του: την αγάπη του για τα ταξίδια. Έχει πλέον βρει τον τρόπο να ρίχνει τους ρυθμούς. Κάθε φορά, πριν τραβήξει ένα πλάνο σε έναν καταρράκτη ή σε μια λίμνη, πρώτα χορταίνει με το βλέμμα και μετά βγάζει τον εξοπλισμό. Και κάπως έτσι, όπως λέει, καταφέρνει να είναι ο εαυτός του.
Κάποιες φορές ο αυθορμητισμός θυσιάζεται συνειδητά για να είναι βιώσιμη η δημιουργία περιεχομένου – στο κάτω κάτω πρόκειται για δουλειά, η οποία αποφέρει εισόδημα. «Το ελληνικό κοινό δεν το καταλαβαίνει τόσο αυτό. Σε υλικό όπου αναφέρω συνεργασίες με brands δεν υπάρχει η ίδια ανταπόκριση όπως σε ένα άλλου τύπου βίντεο», λέει ο Δημήτρης. Αυτός είναι ένας από τους τρόπους οικονομικής αξιοποίησης της δημιουργίας περιεχομένου: η συνεργασία με εταιρείες ή brands που ζητούν συγκεκριμένα παραδοτέα (deliverables, όπως τα αποκαλούν) και τα «αγοράζουν» με χρηματικό αντίτιμο, το οποίο συνήθως εξαρτάται από το μέγεθος του κοινού σου.
Συχνά η συναλλαγή δεν περιλαμβάνει χρήματα. Στην περίπτωση των μικρότερων επιχειρήσεων, ένα βιντεάκι μπορεί να «ανταλλαγεί» με ένα γεύμα ή δύο διανυκτερεύσεις σε έναν ξενώνα. «Εγώ κυρίως έτσι δουλεύω, γι’ αυτό και αυτή τη στιγμή κάνω δύο δουλειές και δεν ζω μόνο από τα κοινωνικά δίκτυα», εξηγεί η Ελεάννα, η οποία, έχοντας αποκτήσει πιστοποίηση αυτόνομου ορειβάτη ξηρού βουνού, διοργανώνει μαζί με άλλους έμπειρους ορειβάτες πεζοπορικές εκδρομές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό – φυσικά οι ακόλουθοί της είναι οι πρώτοι που το μαθαίνουν.
Στέφανε, πού θα πάμε φέτος;
Η Νίσυρος με συνεπήρε από την πρώτη στιγμή. Ίσως γιατί ο κόσμος που την επισκέπτεται ξέρει πού πηγαίνει. Αγαπημένο μου μέρος είναι τα Νικειά, το χωριό με την πιο όμορφη πλατεία του Αιγαίου. Δοκιμάστε οπωσδήποτε αυγά με καβουρμά, ένα πιάτο που μαρτυρά τις μικρασιατικές επιρροές στο νησί.
Δημήτρη, πού θα πάμε φέτος;
Στη Λέρο, την οποία ανακάλυψα σχεδόν τυχαία. Είχα πάει στην Κάλυμνο, μου έμεναν μερικές ημέρες ελεύθερες και λέω «δεν πετάγομαι;». Η δύσκολη πρόσφατη ιστορία του νησιού με αποθάρρυνε, πίστευα πως δεν ήταν όμορφο μέρος. Από τότε επιστρέφω κάθε χρόνο. Αγαπημένη μου βόλτα είναι στο Παντέλι, για ουζάκι και φρέσκο ψάρι στην ταβέρνα Ψαροπούλα.
Ελεάννα, πού θα πάμε φέτος;
Στους Φούρνους Ικαρίας, για να ανεβείτε στην κορυφή του Κόρακα. Η διαδρομή (περίπου 5 χλμ.) απευθύνεται σε πιο έμπειρους πεζοπόρους και ακολουθεί ένα στενό μονοπάτι πάνω από τη θάλασσα. Από εκεί η θέα είναι μοναδική· αντικρίζεις την εξίσου επιβλητική κορυφή της Βίγλας στη Σάμο. Είναι σπάνιο από μια κορυφή να βλέπεις μιαν άλλη και ανάμεσά τους να απλώνεται το πέλαγος. Για μια πιο εύκολη ανάβαση, δοκιμάστε την κορυφή του Σαρωνικού στην Αίγινα, μια ήπια διαδρομή διάρκειας μιας ώρας, την οποία αξίζει να κάνετε νωρίς το πρωί, για να απολαύσετε τις μοναδικές χρωματικές διαβαθμίσεις της ανατολής και, από κάτω, τον ναό του Ελλανίου Διός, έναν από τους αρχαιότερους στην Ευρώπη.
