Υπάρχουν δύο τρόποι να δεις ένα κομμάτι χαρτόνι: είτε ως κάτι που πάει για ανακύκλωση, είτε ως κάτι που, με τη σωστή δόση φαντασίας, μπορεί να αποκτήσει φωνή, προσωπικότητα και, ενίοτε, αποτύπωση των πιο γαργαλιστικών στιγμών της ελληνικής τηλεόρασης. Η Νατάσα Μανωλίδου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία· και ευτυχώς για εμάς, δεν το κρατάει για τον εαυτό της.
Στα χέρια της, το χαρτί μετατρέπεται σε μικρούς πρωταγωνιστές που σχολιάζουν, σατιρίζουν και αναπαριστούν στιγμές της ελληνικής ποπ κουλτούρας με μια ακρίβεια που είναι ταυτόχρονα αστεία και… ελαφρώς καλτ. Γιατί κάπου ανάμεσα στο γέλιο, πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται «κάπου το έχω ξαναδεί αυτό», και συνήθως δεν κάνεις λάθος.
Κουκλοθέατρο στα social media
Με μια αισθητική που θυμίζει DIY κουκλοθέατρο ή ελληνικό Muppet Show, αλλά με ρυθμό καθαρά ψηφιακής εποχής, τα βίντεό της έχουν αυτή τη σπάνια ιδιότητα: είναι πρόχειρα με τον σωστό τρόπο και προσεγμένα εκεί που πρέπει.
Δεν πρόκειται απλώς για ευρηματικά reels ή viral στιγμές, από αυτά που οι περισσότεροι αναζητούν μετά μανίας στα κοινωνικά δίκτυα. Πίσω από κάθε χάρτινη φιγούρα υπάρχει παρατήρηση, χιούμορ και μια πολύ συγκεκριμένη ματιά πάνω στο τι μας διασκεδάζει -ή μας εκθέτει- ως κοινό. Και ίσως αυτό να είναι το μυστικό της: ότι δεν φτιάχνει απλώς χαρακτήρες, αλλά μικρές, αναγνωρίσιμες πραγματικότητες.
Η Ντέμη Μαρκορά, ο Τάκης Τσουκαλάς, η Αννίτα Πάνια, η Ζωή Κωνσταντοπούλου, η Άντζελα Δημητρίου, ο Νίκος Ευαγγελάτος, η Έφη Θώδη και κάμποσα άλλα πρόσωπα που μας έχουν γίνει οικεία από την παρουσία τους στην τηλεόραση, μέσα από την καλλιτεχνική οπτική της Νατάσας Μανωλίδου αποκτούν μια καινούργια «ταυτότητα».
Πώς γεννήθηκε η ιδέα
Μιλήσαμε μαζί της για τη διαδρομή της από το χειροποίητο στο ψηφιακό, για το πώς γεννιούνται οι ιδέες της και για το τι συμβαίνει όταν μια φαινομενικά απλή κατασκευή καταφέρνει να πει περισσότερα από μια καλοστημένη παραγωγή. Γιατί τελικά, δεν είναι θέμα υλικού, αλλά ματιάς.
«Η ιδέα γεννήθηκε κάπως αυθόρμητα. Ήθελα να βρω έναν τρόπο να συνδυάσω το κουκλοθέατρο που πάντα αγαπούσα, με κάτι απλό, άμεσο και ελαφρύ, όπως το χαρτόνι. Είναι ένα προσβάσιμο υλικό, εύκολο στη διαχείριση, που μου επιτρέπει να φτιάχνω γρήγορα φιγούρες και να παίζω με την κίνηση και τον ρυθμό», λέει αρχικά.
Την ρωτάω με ποιο πρόσωπο της τηλεόρασης ξεκίνησε και η απάντηση της, ομολογώ, μου προκάλεσε έκπληξη: «Η πρώτη μου φιγούρα ήταν ο Τάκης Τσουκαλάς. Η ενδιέφερε η ένταση που κουβαλάει σαν πρόσωπο, είναι σχεδόν θεατρικός. ήθελα να δω πώς μπορώ να αποτυπώσω αυτή την ενέργεια σε κάτι στατικό, σε μια κούκλα. Ήταν ένα πρώτο πείραμα πάνω στην έκφραση».
Κάπως έτσι, η μια φιγούρα έφερε την άλλη με αποτέλεσμα: «Μέσα σε ένα χρόνο να έχω φτιάξει περίπου 80 φιγούρες. Καθεμία είναι και μια διαφορετική εμπειρία και ένα βήμα εξέλιξης». Ακούγεται εύκολο κι απλό, εντούτοις όταν μιλάμε για μετάπλαση μέσω της τέχνης, τίποτα δεν είναι όπως δείχνει. Η Νατάσα Μανωλίδου λέει για τις δυσκολίες που βρίσκει μπροστά της: «Με δυσκολεύει κυρίως η φάση που κάτι δεν βγαίνει όπως το έχω φανταστεί. Ειδικά όταν δουλεύω με τις φιγούρες μου, υπάρχει μια ένταση ανάμεσα σε αυτό που έχω στο μυαλό μου και σε αυτό που τελικά παίρνει μορφή. Αλλά είναι και το κομμάτι που με εξελίσσει περισσότερο».
Όλες οι φιγούρες εμφανίζονται με λόγο και κίνηση, καθώς: «δεν θα μπορούσαν να σταθούν μόνες τους. Συνήθως χρειάζονται μια επιπλέον διαδικασία. Τις προσαρμόζω σε βάση ή τις ενσωματώνω σε κάδρο ώστε να έχουν σταθερότητα αλλά και να αναδεικνύονται αισθητικά», σημειώνει.
Την ρωτάω αν τα κοινωνικά δίκτυα βοηθούν ώστε αυτό το πρότζεκτ να προσεχθεί από πολύ κόσμο που υπό άλλες συνθήκες δεν θα το γνώριζε. Δεν έχει αυταπάτες: «Τα social media είναι ένας πολύ δυνατός τρόπος έκφρασης για τους καλλιτέχνες σήμερα. Δεν είναι απλώς μια ‘’βιτρίνα’’ αλλά ένας χώρος όπου το έργο αποκτάει φωνή, να συνδεθεί με άλλους και να εξελιχθεί μέσα από την αλληλεπίδραση».
Οι ανθρώπινες εκφράσεις
Υποθέτει κανείς βάσιμα πως άλλο δεν κάνει η Νατάσα Μανωλίδου από το να βλέπει μανιωδώς τηλεόραση έτσι ώστε να έρθει σε επαφή με την… έμπνευση. Λάθος, το οποίο η ίδια εξηγεί: «Δεν θα έλεγα ότι παρακολουθώ συστηματικά τις ειδήσεις για έμπνευση, αλλά σίγουρα επηρεάζομαι από ό,τι συμβαίνει γύρω μου. Με επηρεάζουν περισσότερο οι ανθρώπινες εκφράσεις και οι καταστάσεις που έχουν κάτι έντονο ή αληθινό».
Αν πάντως σας αρέσει κάποια φιγούρα και θα θέλατε να την αποκτήσετε, τότε μπορείτε να την αγοράσετε από την καλλιτέχνιδα. Αν κρίνει κανείς, δε, από τα σχόλια που λαμβάνει καθημερινά, τότε σίγουρα κάτι έχει καταφέρει ως τώρα: «Τα περισσότερα σχόλια που λαμβάνω είναι πολύ θετικά. Πολλοί μου λένε ότι διασκεδάζουν με τα βίντεο, ότι γελάνε και ότι τους φτιάχνω τη διάθεση. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα γιατί νιώθω ότι αυτό που δημιουργώ φτάνει κάπως στον άλλον», καταλήγει. Το σίγουρο είναι ότι όσο η τηλεόραση θα προσφέρει λιγοστό άρτο και κάμποσο -αμφίβολο- θέαμα, τόσο η Νατάσα Μανωλίδου θα βρίσκει υλικό για νέες φιγούρες.
