Ο Μάριο Μπεγιατίν (γεν. 1960), Μεξικανός με καταγωγή από το Περού, ανήκει σ’ αυτή τη «μεσαία» γενιά των Λατινοαμερικανών, οι οποίοι μεγάλωσαν με τη μυθολογία του «μπουμ» και του μαγικού ρεαλισμού και διαμορφώθηκαν μέσα από τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές, τις δικτατορίες και την κατάρρευση του επαναστατικού οράματος.
Υπάρχει ασφαλώς μια υπεραπλούστευση όταν μιλάμε για γενιές, ειδικά όταν μιλάμε για συγγραφείς που προέρχονται από τόσο πολλές διαφορετικές χώρες, αλλά είναι μια χρήσιμη τακτική για να τεθούν κάποια όρια και να εξηγηθούν ορισμένες τάσεις. Για παράδειγμα, το Σαλόνι ομορφιάς του Μπεγιατίν θυμίζει αρκετά το σύμπαν του Σέσαρ Άιρα και κάποιες σκοτεινές και αλλόκοτες πλευρές του Μπολάνιο, και μπορεί κανείς να βρει την επίδρασή του στην επόμενη γενιά, την Ενρίκες, τη Σβέμπλιν, την Τρίας κ.ά. Ο αφηγητής εδώ είναι ένας κομμωτής, ομοφυλόφιλος και cross dresser, που έχει μετατρέψει το άλλοτε σαλόνι ομορφιάς του σε έναν χώρο υποδοχής ασθενών – είναι άνθρωποι που έχουν πληγεί από μια πανδημία και βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο. Το σαλόνι ομορφιάς γίνεται ένας τόπος για όποιον δεν έχει πού αλλού να πάει, για όποιον θέλει να «πεθάνει με συντροφιά».
Δεν ξέρουμε το όνομα του αφηγητή, δεν ξέρουμε σε ποια πόλη ζει, δεν ξέρουμε ποια πανδημία πλήττει την πόλη του. Η ιστορία του δεν έχει καμία σχέση με την πρόσφατη πανδημία, το βιβλίο γράφτηκε το 1994, θα μπορούσαμε όμως να το διαβάσουμε ως μια αλληγορία για την πανδημία του AIDS και να βρούμε στις σελίδες του ένα σχόλιο για το στίγμα και τον αποκλεισμό των νοσούντων. Αυτό που κυριαρχεί, πάντως, είναι μια ασάφεια, η δυστοπική αίσθηση μιας συντέλειας, στο κέντρο της οποίας βρίσκεται ο αφηγητής, τρυφερός και συγχρόνως κυνικός, που ενδιαφέρεται για τον σκοπό του όσο ακριβώς και για τα ψάρια που φροντίζει σε μικρά ενυδρεία στο σαλόνι. Παρατηρεί πώς κινούνται, πώς τρώνε, πώς αλληλεπιδρούν, πώς πεθαίνουν.
Σε έναν κόσμο που καταρρέει, σε ένα σκοτεινό σαλόνι ομορφιάς που μετατρέπεται σε νεκροτομείο, τα ψάρια δίνουν μια αινιγματική διάσταση, αν και η ύπαρξή τους ίσως δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από το ότι αυτός ο κόσμος είναι γεμάτος αντιθέσεις και παράλληλες αφηγήσεις. Το βιβλίο είναι μικρό, διαβάζεται σε ένα απόγευμα, και θα σας αφήσει την αίσθηση ότι διαβάσατε κάτι σπουδαίο, τρομακτικό και παράξενο.
Το Σαλόνι ομορφιάς του Μάριο Μπεγιατίν κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πλήθος, σε μετάφραση Άλκηστης Ευθυμίου.
