Τη Βαλεντίνη Κρασσά τη γνωρίζω χρόνια. Τη συνάντησα πρώτη φορά ως νεαρή φοιτήτρια στο Chelsea College of Arts στο Λονδίνο και επανασυνδεθήκαμε αργότερα, στα πρώτα βήματα του νέου τότε εγχειρήματος Secret Garden, όταν αυτό ήταν ακόμη «μυστικό» και το γνωρίζαμε λίγοι. Διέκρινα μια φοβερή φρεσκάδα, δεμένη με μια αισθητική ανεπιτήδευτα όμορφη, φυσική, υπέροχη στην απλότητά της, όπως αυτή που δίνει η φύση απλόχερα. Όπως και η ίδια. Η Βαλεντίνη έχει έναν τρόπο σκέψης που αγκαλιάζει την προσφορά, επιστρέφοντας το καλό με μικρούς αλλά σημαντικούς τρόπους, χωρίς να αποσκοπεί σε οποιαδήποτε προβολή. Εκεί βρίσκεται η ουσία. Τα λουλούδια και η προσφορά μοιράζονται μια μαγική ιδιότητα: φέρνουν χαρά και φωτίζουν τις ζωές.
«Αγάπησα τα λουλούδια μέσα από τη μητέρα μου· η παρουσία τους υπήρχε πάντα σαν κάτι φυσικό», θυμάται. «Το Secret Garden δεν ήταν μια συνειδητή επιχειρηματική απόφαση, ούτε εξελίχθηκε ως αποτέλεσμα ενός μεγάλου σχεδίου. Όλα προέκυψαν πολύ οργανικά». Το brand σήμερα έχει χτίσει φήμη, με το πρώτο επίσημο shop –που συμπληρώνει το μακροβιότερο pop-up της ιστορίας στο Ψυχικό– να έχει βρει τη θέση του στο νέο The Ilisian. «Αν πρέπει να μετουσιώσω τη φιλοσοφία του Secret Garden σε μία έννοια, θα έλεγα τη φροντίδα. Έχουμε ενδιαφέρον για ό,τι δημιουργούμε. Διατηρούμε ανοιχτό πνεύμα σε καινούργιες ιδέες, αμφισβητούμε τα δεδομένα και εξελισσόμαστε διαρκώς. Θυμάμαι πριν από δέκα χρόνια, όταν ζητούσαμε από τους παραγωγούς δεντρολίβανο και ρίγανη για τις συνθέσεις μας κι εκείνοι επέμεναν ότι αυτά προορίζονται για τη μαγειρική, όχι για μπουκέτα». Γελάει. «Σήμερα, η χρήση αρωματικών φυτών στην ανθοδετική θεωρείται σχεδόν αυτονόητη. Η διάθεσή μας να τολμάμε και να δοκιμάζουμε νέους δρόμους παραμένει αναλλοίωτη».
Κάπως έτσι, φυσικά, προέκυψε η ιδέα του Flower Compost. «Όσο μεγαλώναμε, μεγάλωναν και οι ποσότητες των φυτικών υπολειμμάτων που περνούσαν καθημερινά από τα χέρια μας. Λίγοι γνωρίζουν ότι η ανθοδεσία συγκαταλέγεται στους κλάδους με τον μεγαλύτερο όγκο οργανικών αποβλήτων, και κάποια στιγμή νιώσαμε ότι δεν αρκούσε απλώς να τα απομακρύνουμε.
Έπρεπε να αναρωτηθούμε τι αφήνουμε πίσω μας και πώς μπορούμε να λειτουργούμε με μεγαλύτερη ευθύνη». Το νέο compost είναι στην ουσία ένα χώμα πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, που προκύπτει από τα οργανικά υπολείμματα των λουλουδιών και αντικαθιστά ή μειώνει σημαντικά την ανάγκη για χημικά λιπάσματα, συμβάλλοντας στην εξοικονόμηση ενέργειας, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην υιοθέτηση πιο βιώσιμων γεωργικών πρακτικών.
Να ανοίξω εδώ μια παρένθεση για να σημειώσω ότι τα λουλούδια στο τέλος κάθε εκδήλωσης –που είναι αμέτρητες κάθε χρόνο– διαχωρίζονται προσεκτικά, επανασυντίθενται σε «μπουκέτα χαράς» και προσφέρονται μέσω συνεργασιών με φιλανθρωπικούς οργανισμούς. Το υπόλοιπο οργανικό υλικό είναι αυτό που οδηγείται σε κομποστοποίηση. «Για εμάς, το Flower Compost ήταν ένας τρόπος να δώσουμε ουσία και σκοπό στον κύκλο», λέει η Βαλεντίνη. Με τη βοήθεια της Ιωάννας Γουζέλη, που συντόνισε το εγχείρημα, του Σταμάτη Καβασίλη και της Μαρίας Ντούλα από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, που παρείχαν επιστημονική καθοδήγηση, και του Λεωνίδα Καμπάνη, που παραχώρησε τον χώρο του στο Πικέρμι, η ομάδα του Secret Garden έκανε την ιδέα της πράξη. Μέσα σε έναν χρόνο, η εταιρεία διαχειρίστηκε περισσότερους από 16 τόνους φυτικών υπολειμμάτων, με αυτό που θεωρούνταν απόβλητο να επιστρέφει πλέον στη γη, να τη θρέφει και να γίνεται η αρχή ενός νέου κύκλου ζωής.
Βλέποντας την ευρύτερη εικόνα: τα ανθοκομικά απόβλητα, όπως και τα οργανικά απόβλητα τροφίμων, αποτελούν σημαντική πηγή υπερθέρμανσης του πλανήτη. Όταν δεν απορρίπτονται σωστά, εκλύουν επικίνδυνα αέρια όπως το μεθάνιο, επιταχύνοντας την κλιματική αλλαγή. Μέσω της κομποστοποίησης, αποτρέπουμε την έκλυση αυτών των αερίων – η διαδικασία προωθεί την αερόβια αποσύνθεση, αποτρέποντας τη δημιουργία μεθανίου και άλλων επιβλαβών ουσιών. Για να επιστρέψουμε όμως στα ίδια τα φυτά: το Compost δεν λειτουργεί απλώς ως λίπασμα. Εκτός από το ότι προσθέτει θρεπτικά στοιχεία, βελτιώνει συνολικά την ποιότητα και τη ζωή του εδάφους. Η πλούσια οργανική ύλη το βοηθά να διατηρεί καλύτερα την υγρασία, να αποκτά καλύτερη δομή και να υποστηρίζει την υγιή ανάπτυξη των φυτών. Είτε πρόκειται για γλάστρες σε ένα μπαλκόνι είτε για έναν λαχανόκηπο ή ένα μποστάνι, συμβάλλει στη δημιουργία ενός πιο ζωντανού και ισορροπημένου περιβάλλοντος για τις ρίζες και τους μικροοργανισμούς που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των φυτών. «Η μεγαλύτερη αξία του, όμως, βρίσκεται στο ότι ολοκληρώνει έναν κύκλο: τα λουλούδια επιστρέφουν στη γη από την οποία προήλθαν και γίνονται η βάση για νέα ζωή. Αυτή η συνέχεια είναι ίσως το πιο όμορφο στοιχείο της διαδικασίας», εξηγεί η Βαλεντίνη. Με άλλα λόγια: «One flowers waste is another flowers nourishment», όπως αναγράφεται στη συσκευασία του προϊόντος.
Μέσα σε έναν χρόνο, η εταιρεία διαχειρίστηκε περισσότερους από 16 τόνους φυτικών υπολειμμάτων, με αυτό που θεωρούνταν απόβλητο να επιστρέφει πλέον στη γη και να τη θρέφει.
Το βλέμμα στον πλανήτη
Το Flower Compost δεν δημιουργήθηκε για τους ειδικούς. Μπορεί να καλλιεργείς λαχανικά, να φροντίζεις λίγες γλάστρες στο σπίτι ή απλώς να αναζητάς πιο συνειδητές επιλογές στην καθημερινότητά σου. Ο συνδετικός κρίκος είναι η εκτίμηση για τη φύση και η κατανόηση ότι η φροντίδα ξεκινά από το έδαφος. «Οφείλουμε να λειτουργούμε με παιδεία, ουσία και σκοπό, και για εμάς είναι μια έμπρακτη εφαρμογή αυτής της σκέψης, ένας τρόπος να αναλαμβάνουμε ευθύνη για όσα παράγουμε και να αναγνωρίζουμε ότι τίποτα στη φύση δεν χρειάζεται να πηγαίνει χαμένο. Η κομποστοποίηση είναι ένα μικρό αλλά ουσιαστικό βήμα προς την ίαση του πλανήτη και την αποκατάσταση του εδάφους, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της ευρύτερης αποστολής μας».
Η δράση δεν περιορίζεται στο compost. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, η Βαλεντίνη −ως Secret Garden– προσπαθεί για την ευαισθητοποίηση γύρω από τη βιωσιμότητα, με εργαστήρια και ενημερωτικές συναντήσεις σε σχολεία και οργανισμούς, διαδίδοντας το μήνυμα της υπεύθυνης διαχείρισης αποβλήτων και της κομποστοποίησης. Παράλληλα, εφαρμόζει σε καθημερινή βάση ένα σύνολο οικολογικών πρακτικών. «Ανακυκλώνουμε ή επαναχρησιμοποιούμε υλικά όπως πλαστικά και χαρτόνια, διασφαλίζοντας ότι οι δραστηριότητές μας παραμένουν όσο το δυνατόν πιο βιώσιμες. Από το 2021, έχουμε μειώσει τη χρήση αφρού ανθοδετικής κατά 80% και έχουμε αντικαταστήσει το πλαστικό σύρμα με χάρτινο». Προτεραιότητα, τέλος, παραμένει η τοπική παραγωγή και φυσικά κάθε λουλούδι στην εποχή του.
Τη ρωτάω, αναπόφευκτα, για το αγαπημένο της λουλούδι. «Δεν τα ξεχωρίζω – καθένα έχει τη δική του θέση, εποχή και χαρακτήρα. Με γοητεύουν οι φριτιλάριες, γιατί μοιάζουν σχεδόν εξωπραγματικές, σαν να έχουν δημιουργηθεί από χειροποίητο textile print. Λατρεύω τις ντάλιες για τη ζωντάνια και την ένταση των χρωμάτων τους. Αλλά την ίδια στιγμή μπορεί να ενθουσιαστώ με μια άγρια τριανταφυλλιά ή να χαρώ στη θέα ενός ταπεινού λουλουδιού στη σωστή στιγμή της ανθοφορίας του».
Περισσότερες πληροφορίες: secretgarden.gr
Επικοινωνία: [email protected], Τηλ.: +30 698 3595250.
