Πώς μεγάλωσες και πώς μπήκε στη ζωή σου το σινεμά;
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Κομοτηνή, σε μια μητριαρχική οικογένεια, χωρίς καμία σχέση με την τέχνη. Τα παιδικά μου χρόνια μοιράστηκαν ανάμεσα στο φαρμακείο της μητέρας μου και το μοναδικό βιντεοκλάμπ της πόλης. Στο φαρμακείο περνούσα ατελείωτες ώρες παρατηρώντας τους ανθρώπους που περίμεναν τη σειρά τους: αγρότες, εργάτες, χήρες, μετανάστες, σεξεργάτριες, Ρομά. Παρότι προέρχονταν από εντελώς διαφορετικούς κόσμους, τους ένωνε κάτι κοινό: ο πόνος και η ανάγκη για θεραπεία. Νομίζω πως εκεί έμαθα να παρατηρώ τους ανθρώπους και τις ιστορίες τους. Λίγα μέτρα πιο πέρα βρισκόταν το βιντεοκλάμπ του κυρίου Παμίνου. Εκεί ανακάλυψα τον κινηματογράφο, βλέποντας τα πάντα, από το Rocky και το Karate Kid μέχρι το Twin Peaks, που με σημάδεψε βαθιά. Όταν το βιντεοκλάμπ έκλεισε, μου έμειναν μόνο η τηλεόραση και η φαντασία.
Ονειρευόσουν από τότε να ασχοληθείς με τη σκηνοθεσία;
Στην εφηβεία μου δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα γινόμουν σκηνοθέτρια. Με προόριζαν να συνεχίσω το φαρμακείο, και έτσι βρέθηκα στη Φαρμακευτική Θεσσαλονίκης. Εκεί, όμως, όλα άλλαξαν. Άρχισα να πηγαίνω μανιωδώς σινεμά και θυμάμαι ακόμη τη συγκλονιστική εμπειρία του Mulholland Drive, που με έκανε να καταλάβω τη δύναμη του κινηματογράφου. Όταν άνοιξε η Σχολή Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και αποφάσισα να δώσω εξετάσεις, προκλήθηκαν έντονες αντιδράσεις στην οικογένειά μου. Τελικά ακολούθησα τον δρόμο μου, χωρίς να ξεχάσω ποτέ όσα έμαθα στο φαρμακείο: το ενδιαφέρον για τους ανθρώπους, τα τραύματά τους και τη διαδικασία της επούλωσης, στοιχεία που εξακολουθούν να διαπερνούν τη δουλειά μου μέχρι σήμερα.
Η πρώτη σου μεγάλου μήκους ταινία, Τιτανικός Ωκεανός, έκανε πρόσφατα πρεμιέρα στις Κάννες. Μίλησέ μου γι’ αυτή…
Δέκα χρόνια πριν, ζούσα στην Αργεντινή και έγραφα ένα άλλο σενάριο, όταν έπεσα τυχαία πάνω σε μια φωτογραφία με νεαρά κορίτσια στην Ιαπωνία να κολυμπούν με ουρές γοργόνας. Η εικόνα με στοίχειωσε και με οδήγησε σε μια εμμονική αναζήτηση γύρω από τις σχολές γοργόνων. Ανακάλυψα έναν ολόκληρο κόσμο με γκλίτερ, χορογραφίες κάτω από το νερό και μια βιομηχανία θεάματος που αναπτυσσόταν ραγδαία. Το σύμβολο της γοργόνας μού φάνηκε αμέσως ένας ιδανικός τρόπος να μιλήσω για τη θηλυκότητα και τη διαρκή αναζήτηση ταυτότητας των κοριτσιών σήμερα. Παράλληλα, από παιδί με στοίχειωνε ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο: ένα τεράστιο κύμα που κατάπινε τα πάντα στο πέρασμά του.
Είχες εξήγηση γι’ αυτό το όνειρο;
Προσπαθώντας αργότερα να καταλάβω με τον θεραπευτή μου την προέλευσή του, είδα μέσα από μια εμπειρία ύπνωσης μια εικόνα που με συγκλόνισε: τον εαυτό μου ως γυναίκα στην Ιαπωνία, της οποίας η ζωή τελείωσε κάτω από ένα μεγάλο κύμα. Τότε άρχισαν να φωτίζονται και δικά μου ερωτήματα για τη βαθιά σύνδεσή μου με αυτή τη χώρα. Η ταινία έγινε τελικά μια αναγκαιότητα, ένας τρόπος να συναντήσω ξανά το κύμα και να το μεταμορφώσω όχι πια σε φόβο, αλλά σε ελευθερία.
Είναι μια ταινία για τη γυναικεία χειραφέτηση;
Θα έλεγα πως ναι, αλλά όχι με διδακτικό τρόπο. Με ενδιαφέρει το πώς ένα κορίτσι διεκδικεί το σώμα, την επιθυμία και τη φωνή του απέναντι στις προσδοκίες των άλλων. Για μένα, η χειραφέτηση είναι μια διαρκής διαδικασία: να συνεχίζεις να ακούς τη δική σου φωνή, ακόμα και όταν οι συνθήκες προσπαθούν να τη μικρύνουν.
Αν δεν έκανες σινεμά, τι θα έκανες;
Θα ήθελα να είμαι βιολόγος-δύτρια ή καρδιοχειρουργός. Πάντα με γοήτευε η ιδέα να εξερευνώ άγνωστους κόσμους ή να γιατρεύω καρδιές.
Καλοκαιρινά σχέδια;
Κάποια φεστιβάλ, αλλά κυρίως ξεκούραση. Ανυπομονώ ιδιαίτερα για ένα ταξίδι στο Αμάλφι με την αδελφή και την ανιψιά μου!
Η ταινία της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, Τιτανικός Ωκεανός, θα κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθουσες τη νέα σεζόν.
