Είναι Τετάρτη, 5.30 το απόγευμα, και οι τριτοετείς σπουδαστές σε λίγο θα τελειώσουν το μάθημά τους. Βρίσκομαι στον πέμπτο όροφο του κτιρίου που στεγάζει τη σχολή χορού της ΕΛΣ, στο ΚΠΙΣΝ. Κοιτάζω έξω από τα μεγάλα του παράθυρα, από τα οποία μπαίνει ακόμη άπλετο φως. Έπειτα, το βλέμμα μου μετατοπίζεται εντός της αίθουσας με τον μεγάλο καθρέφτη, στους σπουδαστές: οκτώ κορίτσια με πουέντ και κότσους κι έναν νεαρό με σγουρά μαλλιά. Τον λένε Γιώργο Τσίγγο και είναι το μόνο αγόρι που θα πάρει φέτος πτυχίο. Όλοι τους εξασκούνται υπό την επίβλεψη του χοροδιδασκάλου τους Φώτη Διαμαντόπουλου εν όψει των εξετάσεων για την αποφοίτησή τους. Βρίσκονται σε αυτό το κομβικό σημείο του βίου τους, κατά το οποίο ανταλλάσσουν τη φοιτητική ιδιότητα με ένα δίπλωμα καθηγητή χορού. Πριν τελειώσει η προστατευμένη, σπουδαστική τους ζωή, ως διαβατήρια τελετή ενηλικίωσης, στις 13 και 14 Ιουνίου, θα παρουσιάσουν στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ τη σπονδυλωτή παράσταση Metamorphosis, μαζί με συν-σπουδαστές τους από άλλα έτη, τόσο του επαγγελματικού όσο και του προπαρασκευαστικού τμήματος της σχολής τους.
Μετά το μάθημα μεσολαβεί ολιγόλεπτο διάλειμμα μέχρι η αίθουσα να γεμίσει ξανά, αυτή τη φορά για πρόβα. Ανάλογα με το κομμάτι που προβάρουν, κάποιες χορεύτριες φορούν κορμάκι, κάποιοι χορευτές κολάν, άλλοι φόρμα, άλλοι άνετα μονόχρωμα ρούχα – τα εν εξελίξει κοστούμια τους. Κάποια στιγμή, από τα ηχεία ακούγεται η ελικοειδής μελωδία του Μπολερό του Ραβέλ. Όσοι μέχρι τότε μάρκαραν τις κινήσεις τους παίρνουν θέση για ένα πέρασμα της χορογραφίας. Όταν τελειώσουν, ξεφυσάνε από την προσπάθεια. Ο Γιώργος Μάτσκαρης, διευθυντής σπουδών της σχολής εδώ και οκτώ χρόνια, τους μαζεύει σε ημικύκλιο. «Πολύ ωραία», τους λέει χαμογελώντας, πριν εστιάσει στα σημεία που χρειάζονται δουλειά. Όταν απομακρύνομαι μαζί του παράμερα, μου λέει: «Ο σεβασμός στο σώμα είναι αδιαπραγμάτευτος. Ο χορός είναι τέχνη, δεν είναι άθλημα, δεν πρέπει να εξαντλούνται οι χορευτές και τους τραυματισμούς πρέπει όσο μπορείς να τους προλαβαίνεις». «Να θυμάστε ότι είστε στη σκηνή για να δονηθούν οι τοίχοι, για να δώσετε την ψυχή σας», ακούω να τους συμβουλεύει ο χοροδιδάσκαλός τους.
Νέα ταλέντα
Η Ανώτερη Επαγγελματική Σχολή Χορού της ΕΛΣ, όπως είναι η επίσημη ονομασία της, ξεκίνησε να λειτουργεί το 2004 με δωρεάν φοίτηση. Έπειτα από εξετάσεις, στο πρώτο της έτος γίνονται δεκτοί, συνήθως, δεκαπέντε σπουδαστές, καθώς η δουλειά που γίνεται μέσα στην τάξη πρέπει να είναι προσωπική. Ο Τσίγγος, που πέρασε το κατώφλι της σχολής πριν από τρία χρόνια, αφού πρώτα παρακολούθησε ένα έτος στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Όταν πήγαινε Δημοτικό, ξεκίνησε να μαθαίνει street style χορούς. Αργότερα, έκανε σύγχρονο και μπαλέτο. Στην ηλικία που είναι τώρα, όπως οι περισσότεροι συν-σπουδαστές του, μετά το πτυχίο θέλει πιο πολύ να χορέψει, να ζήσει πάνω στη σκηνή, παρά να χορογραφήσει ή να διδάξει. Έχει, δε, ήδη δώσει δείγματα ερμηνευτικής γραφής: τον Ιανουάριο συμμετείχε στο πολυσυζητημένο Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα του Δημήτρη Παπαϊωάννου.
Μαζί του θα πάρει πτυχίο η Γεωργία Δήμου, που ξεκίνησε χορό στα έξι της χρόνια. Οι δυο τους, μάλιστα, θα χορέψουν στην παράσταση Metamorphosis ένα pas de deux. Εκείνη μεγάλωσε σε ένα χωριό έξω από την Άρτα. Πριν γίνει δεκτή στη σχολή της ΕΛΣ, θυμάται τον εαυτό της να παρακολουθεί τις δραστηριότητες του Μπαλέτου της στα σόσιαλ μίντια και να ονειρεύεται να γίνει κομμάτι του. Πώς νιώθει τώρα; «Τα συναισθήματα είναι έντονα και ανάμεικτα», σχολιάζει τον αποχαιρετισμό της στη σπουδαστική ζωή. Η απάντησή της είναι αναμενόμενη μεν, ειλικρινής δε. Ανάμεσα στα όνειρα που κάνει για το μέλλον είναι το να χορέψει σε επαγγελματικές παραγωγές της ΕΛΣ. Το τελευταίο δεν γίνεται «αυτόματα» για τους σπουδαστές της σχολής· πρέπει κι αυτοί να περάσουν, όπως όλοι οι υποψήφιοι, από ακρόαση, η οποία είναι διεθνής.
Μεγάλες απαιτήσεις
Από το δεύτερο έτος της σχολής, θα πάρει σε λίγο τον λόγο ο Λάμπρος Μπιντάκος, που είναι κι αυτός, όπως ο Τσίγγος, το μοναδικό αγόρι του έτους του. «Είναι λιγότερα τα αγόρια που δίνουν εξετάσεις και συνήθως έρχονται σε μεγαλύτερη ηλικία. Επίσης, όπως τα κορίτσια, δεν αποφοιτούν όλα· η σχολή είναι απαιτητική. Φέτος έτυχε όμως, ήταν λίγο συγκυριακό, στο πρώτο μας έτος να είναι μισά μισά τα αγόρια με τα κορίτσια», με πληροφορεί για την κατά φύλο κατανομή των σπουδαστών ο Μάτσκαρης. Επιστρέφω στον Μπιντάκο, που αποτελεί τον τρίτο συνομιλητή μου από την Περιφέρεια της χώρας, κάτι που ενδεχομένως δείχνει μια τάση για το ποια παιδιά αποφασίζουν να αφιερώσουν τη ζωή τους στην τέχνη του χορού σήμερα. Ο ίδιος μεγάλωσε κοντά στην Ανδρίτσαινα, ξεκίνησε να μαθαίνει λάτιν και παραδοσιακούς χορούς στα 12 του, ενώ μπαλέτο έκανε για πρώτη φορά στη Γ΄ Λυκείου, σε μια σχολή στον Πύργο Ηλείας, στην οποία για να πάει ήταν μία ώρα δρόμος και άλλη μία για να επιστρέψει στο χωριό του.
«Φέτος έτυχε στο πρώτο μας έτος να είναι μισά μισά τα αγόρια με τα κορίτσια», λέει ο Γιώργος Μάτσκαρης, διευθυντής σπουδών της σχολής χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Η Δανάη Μητσιάνη, που φέτος επιλέχθηκε για να χορογραφήσει ένα κομμάτι της σπονδυλωτής παράστασης, είναι στο ίδιο έτος με τον Μπιντάκο. Μεγάλωσε στο κέντρο της Αθήνας, ξεκίνησε μπαλέτο και σύγχρονο στα επτά της, ενώ σήμερα σπουδάζει, παράλληλα, Βιομηχανική Διοίκηση και Τεχνολογία στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, δίνοντας όσα μαθήματα μπορεί στην εξεταστική του Σεπτεμβρίου. Η πρωτοετής Ισιδώρα Λάντζη, πάλι, ξεκίνησε χορό στα τριάμισι έτη. Όταν άνοιξε το ΚΠΙΣΝ και γίνονταν ξεναγήσεις για να το γνωρίσει ο κόσμος, είχε έρθει με τη μητέρα της και και της είχε πει ότι ήθελε να χορέψει στη σκηνή της ΕΛΣ. Το όνειρό της πραγματοποιήθηκε πριν καν περάσει στο επαγγελματικό τμήμα της σχολής, καθώς έπειτα από εξετάσεις είχε γίνει δεκτή στο φυτώριό της. Εκεί, τις απογευματινές ώρες, κυρίως μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου προετοιμάζονται για το επαγγελματικό τμήμα.
Νεανική ορμή
«Τα παιδιά έχουν βρεθεί συνειδητοποιημένα σε αυτή τη σχολή, στην οποία δίνεται έμφαση στον κλασικό χορό», μου λέει ο Μάτσκαρης. Δεν είναι όμως «μονοκαλλιέργεια» το μπαλέτο. Οι σπουδαστές εξασκούνται πολύ και στο σύγχρονο. Επίσης, κάνουν άλλα είδη, όπως φλαμένκο, ενώ μελετούν, ανάμεσα στα άλλα, ρυθμική, μουσική, ανατομία, ψυχολογία, ιστορία και θεωρία των τεχνών. Έρχονται στη σχολή στις 8.30 το πρωί και μένουν μέχρι το απόγευμα, ενώ αν έχουν παράσταση μπορεί να καθίσουν έως το βράδυ. Απογοητεύονται από τις δυσκολίες του χώρου; «Δεν μπορείς εύκολα να σταματήσεις ένα παιδί που θέλει να κάνει χορό, μόνο και μόνο επειδή θα τα βρει δύσκολα στον επαγγελματικό στίβο», μου έχει πει νωρίτερα ο Μάτσκαρης. Καθώς τον αποχαιρετώ, συνειδητοποιώ για μία ακόμα φορά πως τα νιάτα, έστω ως «κόνσεπτ», αποτελούν τη μεγαλύτερη κινητήριο δύναμη: για τον χορό, για τη ζωή…
