Κάθε λίγους μήνες, κάποια εφημερίδα, ιστοσελίδα ή λογαριασμός στα σόσιαλ ανακαλύπτει ξανά τον αστακό. Και μαζί του, την αιώνια ζωή. «Το ζώο που δεν γερνάει ποτέ!» «Το καρκινοειδές που κρύβει στα κύτταρά του το μυστικό της αφθαρσίας!» Και από τους πιο τολμηρούς: «Λίγα βήματα μακριά από την αθανασία βρίσκεται η επιστήμη. Ο αστακός κρύβει το μυστικό που θα μας βοηθήσει να ζήσουμε για πάντα». Ναι, καλά…
Αυτή τη φορά, ήταν ο φίλος μου ο Γιάννης που μου έστειλε το σχετικό άρθρο, περιχαρής που επιτέλους βρήκαμε τον τρόπο να κοροϊδέψουμε τον Χάρο. Μόνο ένα πρόβλημα υπάρχει: ο αστακός δεν διάβασε ποτέ αυτούς τους τίτλους και, ως εκ τούτου, εξακολουθεί να πεθαίνει κανονικά.
Η παρεξήγηση που τροφοδοτεί αυτή την αέναη παραεπιστημολογία ξεκινάει από ένα, όντως εντυπωσιακό, βιολογικό χάρισμα. Ο αστακός δεν γερνάει με τον τρόπο που ξέρουμε. Δεν χάνει τη γονιμότητά του, τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά δεν αλλοιώνονται, με λίγα λόγια δεν μεταμορφώνεται σε έναν ραχιτικό συνταξιούχο που παραπονιέται για την αγένεια της νεολαίας. Αντίθετα, εξακολουθεί να αναπτύσσεται και να αναπαράγεται δεκαετία τη δεκαετία, χάρη σε ένα ένζυμο που λέγεται τελομεράση και βοηθάει τα κύτταρά του να παραμένουν λειτουργικά και να μην εκφυλίζονται όπως τα δικά σου, αγαπητέ αναγνώστη, κάθε φορά που διαιρούνται φθείροντας το DNA τους. Τα δικά σου τελομερή (σκέψου τα σαν προστατευτικά καλύμματα στην άκρη των χρωμοσωμάτων) κονταίνουν και στο τέλος γίνονται τόσο μικρά, που το κύτταρο σταματάει να διαιρείται και πεθαίνει. Του αστακού αντιστέκονται σθεναρά.
Δυστυχώς, όσο εντυπωσιακό κι αν ακούγεται αυτό, δεν αρκεί για να ξεγελάσεις τον θάνατο. Ο «Μεγάλος Θεριστής» έχει κι άλλους άσους στο μανίκι του. Η αδιάκοπη ανάπτυξη είναι ένα βιολογικό δίκοπο μαχαίρι. Όσο ο αστακός μεγαλώνει, είναι αναγκασμένος να αλλάζει κέλυφος. Η διαδικασία αυτή –της «έκδυσης»– έχει τρομερό ενεργειακό κόστος και καθίσταται ακόμα πιο απαιτητική όσο αυξάνεται το μέγεθος του ζώου. Κάποια στιγμή, λοιπόν, γίνεται τόσο ενεργοβόρα που στραγγίζει και την τελευταία ικμάδα ζωής· και ο αστακός πεθαίνει επιτόπου, από εξάντληση.
Με άλλα λόγια, ο αστακός δεν είναι Χαϊλάντερ. Είναι απλώς ένα ζώο που γερνάει με διαφορετικό τρόπο. Βλέπετε, η φύση δεν έχει καμιά καούρα για την αιώνια ζωή. Δεν νοιάζεται για τα άτομα. Βλέπει μόνο τη μεγάλη εικόνα. Ενδιαφέρεται περισσότερο για την προσαρμογή και την αναπαραγωγή. Η εναλλαγή των γενεών και –μέσα από αυτήν– η εξέλιξη των ειδών φαίνεται να την ενδιαφέρουν περισσότερο.
Γι’ αυτό και η Χίμαιρα της αθανασίας (όπως θα σας έλεγαν και οι διάφοροι celebrities εκατομμυριούχοι που έχουν ακολουθήσει κάθε διαθέσιμο πρωτόκολλο υπερμακροβιότητας με χαρακτηριστική αποτυχία) θα παραμείνει αυτό ακριβώς: Χίμαιρα.
Όσο για τον φουκαρά τον αστακό –σας βεβαιώνω– θα εξακολουθήσει να κάνει σποραδικές εμφανίσεις στα μίντια, ως εκπρόσωπος μιας φενάκης που μας είναι εύκολο να πιστέψουμε γιατί, απλώς, θα θέλαμε να είναι αλήθεια.
