Το χωριό Ναγκρίγκ της επαρχίας Γκαρμπία της Αιγύπτου είναι περιτριγυρισμένο από χωράφια γεμάτα γιασεμιά. Στους δρόμους κυκλοφορούν βουβάλια, αγελάδες και γαϊδούρια δίπλα σε αυτοκίνητα, μηχανές, αλλά και κάρα που σέρνουν ζώα κάτω από τον ήλιο. Τον Ιούνιο του 1992 γεννήθηκε σε αυτό το χωριό ένα παιδί που μια μέρα θα γινόταν ένα λαμπερό ποδοσφαιρικό αστέρι. Όπως συμβαίνει σε πολλά ποδοσφαιρικά παραμύθια, το αστέρι αυτό μπορούσε να αψηφά τα όρια του χώρου, να ταξιδεύει διασχίζοντας τον ουρανό και να διασπά τα όρια που συχνά ορίζουν οι άνθρωποι για τη μοίρα τους.
Αγάπησε την μπάλα κλοτσώντας τη σε σκονισμένους δρόμους με τους φίλους του, όταν δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα γινόταν ο ήρωας μιας μουντής παραθαλάσσιας πόλης, τέσσερις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Και τώρα ο Μοχάμεντ Σαλάχ ετοιμάζεται, έπειτα από εννέα φανταστικές σεζόν, να φύγει από το Λίβερπουλ.
Όταν ήταν μικρός, χρειαζόταν να περπατάει μισή ώρα από το χωριό του μέχρι το γήπεδο όπου γινόταν η προπόνηση. Μετά υπέγραψε στην Τάντα, έναν σύλλογο που προπονούνταν μιάμιση ώρα μακριά. Ακολούθησε η Arab Contractors στο Κάιρο, σε απόσταση τεσσερισήμισι ωρών από το χωριό του. Εκεί πήγαινε πέντε φορές την εβδομάδα. Έφευγε από το σχολείο δύο ώρες νωρίτερα, με ένα χαρτί στο χέρι που του έδινε ειδική άδεια, και στις δύο το μεσημέρι βρισκόταν ήδη στο γήπεδο. Έχοντας αλλάξει τέσσερα λεωφορεία για να πάει και άλλα τέσσερα για να γυρίσει, επέστρεφε σπίτι στις δέκα το βράδυ και, την επομένη, πάλι απ’ την αρχή – επί τέσσερα χρόνια. Ο πρώτος ευρωπαϊκός σύλλογος που διέκρινε το ταλέντο του ήταν η Βασιλεία, οπότε ο Σαλάχ μετακόμισε στην Ελβετία. Ακολούθως τον επέλεξε ο Ζοζέ Μουρίνιο στα χρόνια της Τσέλσι, έπαιξε δανεικός στη Φιορεντίνα και στη Ρόμα και από εκεί, στην ηλικία των 25 ετών, επέστρεψε στην Αγγλία για τη Λίβερπουλ του Γιούργκεν Κλοπ, υπό την καθοδήγηση του οποίου θα έγραφε ιστορία.
«I’ll be Muslim, too»
«Mo Salah! Mo Salah! Mo Salah! / Running down the wing / Salah, la la la la la la / The Egyptian King!»: Αυτό τραγουδά ο κόσμος στο Άνφιλντ εδώ και εννέα χρόνια. Αυτός είναι ο τρόπος τους να υμνήσουν τον άνθρωπο που σε αυτό το διάστημα φόρεσε τη φανέλα της ομάδας 438 φορές (σχεδόν όλες ως βασικός), πέτυχε 257 γκολ, έδωσε 119 ασίστ, πανηγύρισε δύο πρωταθλήματα (το πρώτο μετά από 30 χρόνια αναμονής) και ένα Τσάμπιονς Λιγκ. Κυρίως, όμως, στο πρόσωπό του αποτυπώθηκε η αναγέννηση της Λίβερπουλ και η επιστροφή της στο προσκήνιο του αγγλικού και ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Μετά από κάθε του γκολ, ο Σαλάχ πανηγύριζε ακουμπώντας το μέτωπό του στο γρασίδι – προσευχόταν στον Αλλάχ εκτελώντας το ισλαμικό sujood.
Στο πρόσωπό του αποτυπώθηκεη αναγέννηση της Λίβερπουλ και η επιστροφή της στο προσκήνιο του αγγλικού και ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Αποτέλεσε έτσι, χρόνο με τον χρόνο, κάτι περισσότερο από έναν ποδοσφαιρικό θρύλο στα αγγλικά γήπεδα. Μια φυσιογνωμία διαφορετική, που κατάφερε να διαπεράσει γρήγορα τους δεσμούς και τις συνήθειες που συναποτελούν το συνεκτικό πολιτισμικό και κοινωνικό ασυνείδητο της πόλης και να γίνει ένα με τους ανθρώπους της. Η αλλαγή νοοτροπίας που έφερε στο λιμάνι επηρέασε ξεκάθαρα τον τρόπο με τον οποίο εκλαμβάνεται η θρησκευτική διαφορετικότητα.
«If he scores another few / Then I’ll be Muslim, too» τραγουδούσαν ένα απόγευμα, μετά από μια εμφατική νίκη με 5-0 επί της Πόρτο στο Τσάμπιονς Λιγκ, οι φίλοι της Λίβερπουλ στις κερκίδες. Όσα συμβόλιζαν τα λόγια τους αποτυπώθηκαν και στατιστικά, όταν το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ πραγματοποίησε έρευνα στην οποία αποδείχθηκε πως τα εγκλήματα θρησκευτικού μίσους στην περιοχή του Λίβερπουλ μειώθηκαν από τον μήνα που υπέγραψε στον σύλλογο ο Σαλάχ. Εξετάζοντας αρχεία της αστυνομίας, οι ερευνητές εντόπισαν μια μείωση της τάξης του 18,9%, με την αλλαγή να παρατηρείται κυρίως στην περιοχή του Μερσεϊσάιντ, σημειώνοντας παράλληλα πως δεν υπήρχε αντίστοιχη πτώση στα εγκλήματα άλλων κατηγοριών. Ο αντίκτυπος ήταν ορατός και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αφού μελέτησαν 15 εκατομμύρια tweets από οπαδούς στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαπίστωσαν πως οι αναρτήσεις εναντίον των μουσουλμάνων είχαν μειωθεί κατά 50%.
Τα εγκλήματα θρησκευτικού μίσους στην περιοχή του Λίβερπουλ μειώθηκαν από τον μήνα που υπέγραψε στον σύλλογο ο Σαλάχ.
«Για πολλούς από αυτούς τους νέους ανθρώπους, ο Σαλάχ δεν είναι απλώς ένα πρότυπο και μια φιγούρα που τρεμοπαίζει σε μια οθόνη κινητού, αλλά μια γέφυρα ανάμεσα σε κόσμους», ανέφερε στον Guardian ο Μπαντρ Αμπντουλάχ, πρόεδρος της Μουσουλμανικής Κοινότητας του Λίβερπουλ. «Τα παιδιά στο σχολείο με μουσουλμανικά ονόματα συνήθιζαν να δέχονται πειράγματα ή παρενόχληση αν ήθελαν να προσευχηθούν ή να νηστέψουν», συνεχίζει. «Και δεν είναι μόνο ένας σπουδαίος ποδοσφαιριστής· είναι άνθρωπος με καλό χαρακτήρα. Το να συνδυάζονται όλα αυτά, όταν όλος ο θόρυβος αφορά τους μουσουλμάνους και την τρομοκρατία, είναι κάτι πολύ ισχυρό».
«Never give up»
Η αποχώρηση του Σαλάχ θα αφήσει ένα κενό – πιθανόν αγωνιστικό, σίγουρα συναισθηματικό. Θα μας λείψει η φυσιογνωμία του στη δεξιά πλευρά της επίθεσης, το άγγιγμα της μπάλας με το αριστερό του πόδι, η ξαφνική του επιτάχυνση, οι κοφτές του ντρίπλες, όλες οι στιγμές που τον έκαναν θρύλο. Με την εικόνα του ενηλικιώθηκε μια ολόκληρη γενιά οπαδών της Λίβερπουλ σε όλο τον κόσμο. Μεγαλώσαμε βλέποντας το χαμόγελό του σε κάθε χαμένη ευκαιρία, μας συγκίνησε όταν φόρεσε εκείνο το μαύρο μπλουζάκι με το μήνυμα «Never Give Up» μια μέρα που η Λίβερπουλ ανέτρεψε το εις βάρος της 3-0 απέναντι στην Μπαρτσελόνα. Και δακρύσαμε βλέποντας τα δικά του δάκρυα μετά τη λαβή του Σέρχιο Ράμος στον πρώτο του τελικό στο Τσάμπιονς Λιγκ, το οποίο έναν χρόνο αργότερα θα κατακτούσε σκοράροντας στον τελικό. Πέρα όμως από αυτές τις ποδοσφαιρικές αναμνήσεις, θα μας λείψει και ως άνθρωπος. Τον ερχόμενο Δεκέμβριο θα περιμένουμε να αναρτήσει και πάλι την οικογενειακή φωτογραφία μπροστά στο χριστουγεννιάτικο δέντρο.
Βέβαια, στο φορτωμένο με δισεκατομμύρια σύμπαν του σημερινού ποδοσφαίρου, τα πράγματα δεν είναι πάντα απλά. Στα παραμύθια σπάνια υπάρχουν happy end όταν χωρίζουν οι δρόμοι. Το έδειξαν οι τριγμοί με τον σύλλογο πριν ο Σαλάχ φύγει για το Κόπα Άφρικα. Μετά από ένα παιχνίδι στο οποίο δεν ξεκίνησε βασικός, κατηγόρησε δημόσια τον σύλλογο ότι, σε γενικές γραμμές, τον έχει κάνει αποδιοπομπαίο τράγο για τις κακές εμφανίσεις και την κάκιστη φετινή σεζόν. Και για μια στιγμή έμοιαζε να πλησιάζει ένα άσχημο διαζύγιο. Τελικά όμως η σχέση αποκαταστάθηκε, ο Μο επέστρεψε στο γήπεδο, και έτσι, σε λίγες ημέρες, στο τελευταίο παιχνίδι της σεζόν απέναντι στην Μπρέντφορντ, μπροστά στις κερκίδες του Άνφιλντ, ο «Φαραώ» θα αποχαιρετήσει τον κόσμο φεύγοντας από τη μεγάλη πόρτα, όπως πρέπει να φεύγουν οι αληθινοί ποδοσφαιρικοί ήρωες.
