Όταν κυκλοφορώ στις μητροπόλεις, μεταμορφώνομαι κι εγώ συχνά σε εκείνο τον εκνευριστικό τύπο που διακόπτει κάθε λίγο και λιγάκι τη βόλτα του για να φωτογραφίσει δημόσια έργα τέχνης. Μάλιστα, ένα πρόσφατο ταξίδι στο Παρίσι αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον μου. Η παρουσία δημόσιας τέχνης και ακτιβισμού υπήρξε πάντα έντονη στη γαλλική πρωτεύουσα και, ενώ πριν από 20 χρόνια κυριαρχούσαν τα στένσιλ γκράφιτι, σήμερα το κέντρο της έχει ελάχιστα έργα αυτού του είδους.
Η μεγάλη πλειονότητα των καλλιτεχνών έχει εξοριστεί προς την περιφέρεια της πόλης και το μόνο είδος αστικής τέχνης που έχει επιβιώσει είναι τα ψηφιδωτά ή αλλιώς pixel art, μια τεχνική η οποία εξαπλώνεται αθόρυβα στους τοίχους των πόλεων από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Στάθηκα λοιπόν πολύ τυχερός, καθώς ο «βασιλιάς των ψηφιδωτών», ο πρωτοπόρος Invader (Εισβολέας), δέχτηκε να μου μιλήσει. «Την ημέρα είμαι απλώς ένας συνηθισμένος άνθρωπος», μου έγραψε ο διάσημος πια Γάλλος street artist. «Δουλεύω στο στούντιό μου, δημιουργώντας έργα τέχνης, βιβλία, αντικείμενα κ.λπ. Και όταν πέφτει η νύχτα, ενώ η πόλη κοιμάται, γίνομαι ο Invader και βγαίνω στους δρόμους με τη σκάλα και τα ψηφιδωτά μου για να εγκαταστήσω τα έργα μου». Ο Invader είναι, αναμφίβολα, ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους κι επιτυχημένους καλλιτέχνες του δρόμου, μετά τον Banksy. Ο άνθρωπος αυτός κρατάει ζωντανή την παράδοση των ψηφιδωτών από το 1998. Άντλησε έμπνευση από το διάσημο βιντεοπαιχνίδι του 1978, το Space Invaders, κι έκτοτε δεν σταμάτησε να κολλάει σε τοίχους τους πιξελωτούς χαρακτήρες του.
Αρχαίο μέσο, σύγχρονος τρόπος
«Συνειδητοποίησα ότι τα κεραμικά πλακίδια ήταν το ιδανικό μέσο για να δώσω μια φυσική μορφή στο πίξελ», μου λέει στη συνομιλία μας. «Επιπλέον, μου άρεσε η ιδέα να χρησιμοποιήσω ένα τόσο αρχαίο μέσο με έναν πολύ σύγχρονο τρόπο. Ο βασικός λόγος που επέλεξα το Space Invaders είναι ότι με γυρίζει πίσω στην παιδική μου ηλικία. Επίσης, όντας 8-bit και χαμηλής ανάλυσης, οι χαρακτήρες ταιριάζουν απόλυτα με τα ψηφιδωτά πλακίδια. Και φυσικά, το όνομά τους ταιριάζει τέλεια με την αποστολή μου: να “εισβάλω” [invade] στον [αστικό] χώρο. Παρ’ όλα αυτά, αν και στην αρχή χρησιμοποίησα τους χαρακτήρες των Space Invaders, στη συνέχεια δημιούργησα ψηφιδωτά με πολλά άλλα θέματα. Εξακολουθώ να τα αποκαλώ όλα αυτά “space invaders”».
«Η σκηνή δεν έμεινε ποτέ στάσιμη», μου λέει η Τζούλια «Blocal» Ρίβα, που ξεκίνησε να φωτογραφίζει έργα του δρόμου από μικρή ηλικία, αλλά ασχολήθηκε πιο συστηματικά από το 2011, όταν και εγκαινίασε το μπλογκ της Blocal Travel. «Οπότε κάθε προσπάθεια να συνοψιστεί η εξέλιξή της κινδυνεύει να την απλουστεύσει υπερβολικά. Παρ’ όλα αυτά, μία από τις πιο καθοριστικές μετατοπίσεις ήρθε με την άνοδο των σόσιαλ μίντια». Της επισημαίνω ότι η επιθυμία μου είναι να καταλάβω καλύτερα τι έχει συμβεί τις δύο τελευταίες δεκαετίες στο Παρίσι. «Το στένσιλ και το γκράφιτι παραμένουν βαθιά ενσωματωμένα στους δρόμους του, αν και είναι πολύ λιγότερο ορατά στις κεντρικές περιοχές όπου συχνάζουν οι τουρίστες. Αυτό που παρατηρείται δεν είναι μια εξαφάνιση, αλλά ένα φαινόμενο “συγκέντρωσης” που διαμορφώνεται από τον τουρισμό, την ορατότητα και τα μοτίβα κυκλοφορίας στο κέντρο της πόλης».
Σύμφωνα με τη Ρίβα, η κυριαρχία των ψηφιδωτών εξηγείται από πέντε παράγοντες: είναι μικρά και «ανεκτά», είναι φωτογενή, ελάχιστα «πολιτικοποιημένα», ανθεκτικά στον χρόνο και λειτουργούν ιδανικά σε πυκνό αστικό περιβάλλον. «Στις κεντρικές συνοικίες», μου λέει, «όπου η πόλη επιδιώκει να διατηρήσει μια ελεγχόμενη και εμπορεύσιμη εικόνα, μορφές που είναι μικρές, διακριτικές και σχετικά μη παρεμβατικές, έχουν περισσότερες πιθανότητες να διατηρηθούν. Αυτή η επιλεκτική ανοχή παίζει καθοριστικό ρόλο. Τα ψηφιδωτά, για παράδειγμα, αφαιρούνται λιγότερο συχνά από ό,τι τα tags ή τα throw-ups, εν μέρει επειδή εκλαμβάνονται ως πιο διακοσμητικές και λιγότερο ενοχλητικές μορφές. Σημασία έχει και η οπτική τους γλώσσα: η πιξελωτή αισθητική που συνδέεται με καλλιτέχνες όπως ο Invader είναι ιδιαίτερα ευανάγνωστη σε πυκνά αστικά περιβάλλοντα και μεταφράζεται αποτελεσματικά σε φωτογραφίες. Αυτό δεν είναι δευτερεύον στοιχείο, καθώς η τέχνη του δρόμου σήμερα βιώνεται συχνά μέσα από οθόνες και τα έργα που αναπαράγονται καλά ψηφιακά αποκτούν δυσανάλογα μεγαλύτερη ορατότητα. Το περιεχόμενο παίζει επίσης τον ρόλο του. Τα ψηφιδωτά έχουν σπάνια πολιτική χροιά. Τείνουν να λειτουργούν σε ένα πεδίο παιχνιδιού και οπτικής ευφυΐας. Αυτό μειώνει την “απειλή” τους και τους επιτρέπει να κυκλοφορούν πιο ελεύθερα σε ρυθμισμένους χώρους. Όλα αυτά ενισχύονται από την ανθεκτικότητά τους. Σε αντίθεση με τα στένσιλ ή τα paste-ups, που φθείρονται γρήγορα ή αφαιρούνται, μπορούν να παραμένουν στη θέση τους για χρόνια. Με τον χρόνο, αυτό οδηγεί σε συσσώρευση, η οποία με τη σειρά της δημιουργεί την εντύπωση ότι κυριαρχούν στο τοπίο».
Με άλλα λόγια, τα ψηφιδωτά επιβίωσαν γιατί ταιριάζουν καλύτερα στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε σήμερα τις πόλεις, συχνά μέσα από οθόνες. Πού αποδίδει όμως ο ίδιος ο Invader την επιτυχία των ψηφιδωτών του; «Στα 28 χρόνια σκληρής δουλειάς!» μου απαντά αφοπλιστικά. Το συναρπαστικό της τέχνης των πίξελ είναι ότι συνδέει την πανάρχαια τεχνική του ψηφιδωτού με την τεχνολογική μας εποχή. Όλη την ημέρα το βλέμμα μας είναι στραμμένο σε οθόνες. Ουσιαστικά, διαρκώς κοιτάζουμε πίξελ. Θα μπορούσαν άραγε οι «εισβολείς» του Invader να αποτελούν ένα σχόλιο πάνω στην ψηφιακή μεσολάβηση της πραγματικότητας; «Απολύτως», μου απαντά ο ανώνυμος καλλιτέχνης, «είναι μια αντανάκλαση του πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν εισβάλει στη ζωή μας και αντιπροσωπεύουν μια επανάσταση στην εξέλιξη του ανθρώπου. Για καλό ή για κακό; Αυτό είναι το ερώτημα!».
Αστικός βελονισμός
Πολλοί, ωστόσο, αναρωτιούνται κάτι άλλο: Τι είναι αυτό; Είναι τέχνη, είναι βανδαλισμός, είναι ακτιβισμός; «Θα μπορούσα να μιλάω για ώρες για το τι σημαίνει η τέχνη για μένα», συνεχίζει ο Invader. «Αλλά, για να το πω συνοπτικά, η τέχνη είναι κάτι που ανυψώνει την ανθρωπότητα δημιουργώντας ομορφιά, ιστορία και πολιτισμό. Η τέχνη είναι το αντίθετο του πολέμου και της βαρβαρότητας. Ο ακτιβισμός συνδέεται περισσότερο με την πρακτική μου στην τέχνη του δρόμου. Επειδή τις περισσότερες φορές δεν ζητώ άδεια, ο ίδιος ο τρόπος δράσης είναι εγγενώς μια ακτιβιστική χειρονομία». Θέτω στον Invader το ερώτημα «σε ποιον ανήκει ο δημόσιος χώρος;» και μου λέει: «Υποθέτω ότι ανήκει στους ανθρώπους, στους κατοίκους. Αλλά στην πραγματικότητα ανήκει στις μεγάλες εταιρείες που πληρώνουν για τη διαφήμιση. Το ότι μια εμπορική διαφήμιση επιτρέπεται νόμιμα στους δρόμους, ενώ ένα έργο τέχνης του δρόμου δεν θα έλεγα ότι είναι “προβληματικό”, αλλά σίγουρα εγείρει ένα πραγματικό κοινωνικό ζήτημα. Γιατί, από τη μία πλευρά, η διαφήμιση υπάρχει για να μας ενθαρρύνει να καταναλώνουμε και, από την άλλη, η τέχνη είναι ελεύθερη και υπάρχει για να μας εμπνέει και να φέρνει ομορφιά στη ζωή μας».
«H τέχνη είναι κάτι που ανυψώνει την ανθρωπότητα δημιουργώντας ομορφιά, ιστορία και πολιτισμό. Η τέχνη είναι το αντίθετο του πολέμου και της βαρβαρότητας», λέει ο Invader.
Ο Invader δηλώνει ότι εκθέτει τα ψηφιδωτά του γιατί τον ενδιαφέρει «η ομορφιά της τέχνης και η ομορφιά τού να χτίζεις ένα πρωτότυπο πρότζεκτ που ξεφεύγει από την πεπατημένη». Μάλιστα, μου γράφει πως νιώθει ότι ενθαρρύνει τους ανθρώπους να ενδιαφερθούν περισσότερο για το περιβάλλον τους και φέρνει λίγη χαρά, διασκέδαση, μαγεία και χρώματα στη ζωή τους. «Η επιλογή των σημείων είναι κρίσιμη και αφιερώνω πολύ χρόνο και προσπάθεια για να τα βρω. Είναι κάτι που το αισθάνομαι. Το σημείο πρέπει να τραβήξει το βλέμμα μου. Πρέπει να μου αρέσει ο χώρος και να τον βρίσκω ενδιαφέροντα με κάποιον τρόπο. Συχνά μιλάω για “αστικό βελονισμό”. Αυτό είναι το πρώτο βήμα σε όλη τη διαδικασία. Ξεκινά με την εξερεύνηση της πόλης για να βρεθούν τοποθεσίες, έπειτα δημιουργώ συγκεκριμένα έργα γι’ αυτές, εγκαθιστώ τα κομμάτια και τέλος τα καταγράφω φωτογραφίζοντας τα ψηφιδωτά in situ. Το πιο όμορφο πράγμα που μου έχει συμβεί είναι ότι συνεχίζω να δημιουργώ. Και το πιο δυσάρεστο είναι όταν αφαιρείται η τέχνη μου».
Το έργο του Invader είναι σήμερα ορατό σε δεκάδες μητροπόλεις ανά τον κόσμο. Ψηφιδωτά κάθε μεγέθους μπορεί να εντοπίσει κανείς σχεδόν παντού. Όμως δεν ανήκουν πια όλα στον ίδιο, καθώς το έργο του έχει βρει πολλούς μιμητές. «Υποθέτω ότι θα έπρεπε να νιώθω ότι είναι τιμή μου που με αντιγράφουν τόσο πολλοί άνθρωποι, αλλά στην πραγματικότητα είναι ενοχλητικό. Χρησιμοποιούν το ίδιο μέσο, τις ίδιες τεχνικές, τα ίδια θέματα και το ίδιο “πεδίο δράσης”. Στο τέλος δημιουργείται σύγχυση στο κοινό, το οποίο συχνά μπερδεύει τη δουλειά τους με τη δική μου. Επιπλέον, πιστεύω ότι καλλιτέχνης είναι κάποιος που καινοτομεί, όχι κάποιος που αντιγράφει το έργο ενός άλλου καλλιτέχνη», μου λέει. Η Ρίβα τονίζει ότι αυτό ήταν αναπόφευκτο. «Νομίζω ότι σε μεγάλο βαθμό έχει να κάνει με την τεράστια επιτυχία του Invader. Πολλοί νεότεροι street artists τον θαυμάζουν και θέλουν να μιμηθούν αυτό που κάνει», σημειώνει.
Τέχνη μέσω app
Ένας από τους καλλιτέχνες που εμπνεύστηκαν από το έργο του Invader είναι ο mr. djoul, με τα εξωγήινα πλάσματά του. «Φτιάχνω ψηφιδωτά για την αδρεναλίνη, γιατί μου αρέσει να είμαι πάνω σε μια σκάλα και να πρέπει να τα κολλήσω όσο πιο γρήγορα μπορώ. Ένας άλλος λόγος είναι ότι ίσως να αφήσω ένα ίχνος πίσω μου όταν φύγω. Δεν με ενδιαφέρουν τα χρήματα ούτε οι γκαλερί. Προτιμώ να παραμένω ανώνυμος και ελεύθερος να κάνω την τέχνη μου όποτε θέλω, για όποιον θέλω», μου γράφει. «Δεν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο μήνυμα στα έργα μου, πέρα από το να πω στους ανθρώπους ότι, όπως όλα δείχνουν, δεν είμαστε μόνοι στον γαλαξία. Νιώθω ικανοποίηση όταν στον δρόμο οι άνθρωποι προσέχουν τα ψηφιδωτά μου ή όταν τα παιδιά χαίρονται βλέποντας τα “σχολικά” εξωγήινα παιδάκια-ψηφιδωτά να διασχίζουν τον δρόμο. Ανέπτυξα αυτόν τον χαρακτήρα μόνος μου και τώρα ο κόσμος ξέρει ότι είναι δικός μου και όχι του Invader».
Ο mr. djoul αμφισβητεί ότι ο πρώτος που τοποθέτησε πλακάκια στους τοίχους της πόλης ήταν ο Invader. «Ο πρώτος που έβαλε ψηφιδωτά στον δρόμο ήταν ο Ζερόμ Γκουλόν (ή αλλιώς Moreje)», μου λέει.
Ο mr. djoul αποδίδει την επιτυχία του Invader στην εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα που φτιάχτηκε το 2015 για τα έργα του. Εκεί μπορεί κάποιος να ανεβάσει φωτογραφίες τους, να τα συνδέσει στον χάρτη και να ανέβει στην κλίμακα δημοφιλίας. Ο Invader μετέτρεψε ευφυώς το έργο του σε ένα ιδιότυπο κυνήγι θησαυρού, με έπαθλο την αναγνώριση από την κοινότητα των θαυμαστών του. «Λατρεύω την εφαρμογή κι εξακολουθώ να είμαι εθισμένος σ’ αυτήν», λέει ο mr. djoul. «Είμαι στη θέση 35, ανάμεσα σε 400.000 παίκτες».
Ο ανώνυμος καλλιτέχνης παραδέχεται ότι ξεκίνησε να ασχολείται με τα ψηφιδωτά χάρη στον Invader. «Ο Invader συμφώνησε να ξαναφτιάξουμε κάποια κομμάτια και μας έδωσε κάποιες τεχνικές. Δεν μας έδωσε ούτε ένα ευρώ. Έφτιαξα περίπου 70 σε όλο τον κόσμο. Στη συνέχεια αποφάσισα να επενδύσω τα χρήματά μου στη δική μου δουλειά. Πολλοί από τους pixel artists έμαθαν τη δουλειά αποκαθιστώντας δικά του έργα. Στο Παρίσι έρχομαι τρίτος, μετά τον Moreje και τον Invader. Τώρα είμαστε περίπου δέκα. Δεν είναι ανταγωνισμός. Σύντομα θα ξεπεράσω τον Invader σε αριθμό έργων στο Παρίσι. Δεν “παίζουμε” στην ίδια κατηγορία: Τη στιγμή που σας μιλάω, το σύνολο των ψηφιδωτών που έχω τοποθετήσει είναι περίπου 1.800· τα 1.100 στο Παρίσι και τα 700 εκτός Παρισιού, σε 94 διαφορετικούς προορισμούς παγκοσμίως».
Ζήτησα από τον mr. djoul να μου περιγράψει την πιο ωραία και την πιο άσχημη στιγμή του στους δρόμους. «Η πιο ωραία ήταν όταν τοποθέτησα το ψηφιδωτό νούμερο 1.333. Έκανα αυτό το έργο (μια κόκκινη καρδιά με δύο εξωγήινους μέσα) ειδικά για το “le mur des je t’aime” (ο τοίχος των σ’ αγαπώ). Ήταν πολύ νωρίς το πρωί. Κουβαλούσα δύο σκάλες. Την πρώτη για να περάσω τον φράχτη του πάρκου και τη δεύτερη για να τοποθετήσω το έργο πολύ ψηλά στον τοίχο. Ο τοίχος ήταν πολύ βρόμικος και παραλίγο να μου πέσει το έργο. Όταν τελείωσα, πήρα πολλή ικανοποίηση και ενέργεια για την υπόλοιπη μέρα μου. Κάτι σαν boost αδρεναλίνης! Πρόσφατα ανακαίνισαν τον τοίχο και κράτησαν το έργο μου. Αυτό με χαροποιεί πολύ. Το χειρότερο ήταν όταν με έπιασαν στο Παρίσι πριν από περίπου έναν χρόνο. Η αστυνομία μού ζήτησε να αφαιρέσω το έργο μπροστά τους. Μου πήρε χρόνο και έπρεπε να καθαρίσω τα πλακίδια από το τσιμέντο. Στο τέλος ήταν αρκετά ευγενικοί, δεν μου επέβαλαν πρόστιμο και έδειχναν κάπως να λυπούνται που μου το ζήτησαν».
«Όταν τελείωσα, πήρα πολλή ικανοποίηση και ενέργεια για την υπόλοιπη μέρα μου. Κάτι σαν boost αδρεναλίνης! Πρόσφατα ανακαίνισαν τον τοίχο και κράτησαν το έργο μου», θυμάται ο mr. djoul.
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
«Δυστυχώς, δεν έχω έρθει ποτέ στην Ελλάδα», μου λέει ο Invader όταν του κάνω τη σχετική ερώτηση. «Ένας φίλος μου ήρθε πριν από μερικά χρόνια και του έδωσα μερικά από τα αυτοκόλλητά μου για να τα κολλήσει στην πόλη. Θα ήθελα πολύ να έρθω κάποια μέρα για να εγκαταστήσω και ψηφιδωτά έργα…» Ο mr. djoul, όμως, έχει έρθει αρκετές φορές. Ψηφιδωτά με εξωγήινους μπορεί να εντοπίσει κανείς στην Αθήνα, τη Σίφνο, τη Μύκονο, τη Σαντορίνη και τη Ρόδο. Η Τζούλια Ρίβα στα πολλά ταξίδια της έχει συμπεριλάβει και την Αθήνα, όπου έχει γνωρίσει πολλούς τοπικούς καλλιτέχνες κι έχει σχηματίσει μια σφαιρική άποψη για τα δρομικά τεκταινόμενα. Σύντομα θα κυκλοφορήσει, μάλιστα, ένα βιβλίο με φωτογραφίες και συνεντεύξεις από το πλούσιο υλικό της. «Αυτό που κάνει την Αθήνα ιδιαίτερη είναι ότι το οικοσύστημα της αστικής τέχνης παραμένει σχετικά αφιλτράριστο. Οι περιορισμένοι πόροι για συστηματική απομάκρυνση του γκράφιτι επηρεάζουν άμεσα τη χρονικότητά του: αντί για γρήγορη εναλλαγή, κυριαρχεί η συσσώρευση. Τα στρώματα χτίζονται και παραμένουν ορατά, δημιουργώντας ένα παλίμψηστο αντί για επιμελημένη επιφάνεια. Το γκράφιτι καταλαμβάνει κεντρικές συνοικίες και εμπορικούς δρόμους, δημιουργώντας έναν κορεσμό που αντανακλά βαθιές κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις, σε σαφή αντίθεση με πόλεις όπως το Παρίσι, όπου τουλάχιστον στις κεντρικές περιοχές η ορατότητα ελέγχεται πιο αυστηρά. Το οπτικό τοπίο είναι έντονα βασισμένο στο κείμενο. Ειδικά στα Εξάρχεια κυριαρχούν τα συνθήματα και οι πολιτικές δηλώσεις για την κρίση χρέους, τη λιτότητα και τη διακυβέρνηση. Ενώ πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν κινηθεί προς μια επιλεκτική ενσωμάτωση της τέχνης του δρόμου σε επίσημα αφηγήματα, η Αθήνα λειτουργεί ως ένα πιο άμεσο και λιγότερο διαμεσολαβημένο περιβάλλον. Είναι μια πόλη πυκνή σε κείμενο, πολιτικά φορτισμένη και στενά συνδεδεμένη με τις κοινωνικές πραγματικότητες που τη διαμορφώνουν».
Στην Αθήνα εξακολουθεί να μεσουρανεί αυτό που κατέγραφα με την κάμερά μου πριν από είκοσι χρόνια και είναι αντιληπτό στη στιγμή απ’ τον καθένα: το χάος. Όπως το έχει θέσει ο Νίκος Βατόπουλος στην Καθημερινή, «αναρωτιέται κανείς, και ο πλέον καλόπιστος, γιατί δεν γίνεται κάτι δραστικό γι’ αυτό το φαινόμενο, που κατατάσσει την Αθήνα στον πάτο των πολιτισμένων πόλεων. Βλέπουμε μεμονωμένους καθαρισμούς και υπάρχει, πιθανώς, μια σχετική ύφεση. Αλλά αυτό που απουσιάζει είναι το γενικό πρότυπο της πόλης. Η διάχυτη κουλτούρα της ασυδοσίας και του κυνισμού έχει διαποτίσει την πόλη». Στην Αθήνα, δυστυχώς, ακόμα και τα διαμάντια είναι θαμπά μέσα στον γενικευμένο θόρυβο. Στο κέντρο του Παρισιού, αντίθετα, τα ψηφιδωτά κοσμούν τους τοίχους ως γοητευτικά μυστικά μιας ολοένα και πιο πιξελωτής πραγματικότητας, που ο διαβάτης καλείται να αποκωδικοποιήσει για να συνθέσει κάποια στιγμή, αν θέλει και μπορεί, τη μεγάλη εικόνα. Να βγάλει νόημα, με άλλα λόγια, από τον τρελό μας κόσμο.
Τα πίξελ της Οπλόντις
Το δίδυμο IPDO εμπνέεται από τα ψηφιδωτά της Πομπηίας και κολλάει στους τοίχους… Στρουμφάκια. Έχουν δημιουργήσει 749 ψηφιδωτά και μας αφηγήθηκαν την ιστορία τους.
Το IPDO είναι ένα συλλογικό σχήμα δύο καλλιτεχνών: Ο Φραντσέσκο, ο Γαλλοϊταλός, είναι κυρίως ο δημιουργός των ψηφιδωτών, και ο Μπρουνό, ο Γάλλος, αναλαμβάνει κυρίως το τεχνικό κομμάτι (και τα λογιστικά…). Ο Φραντσέσκο είναι παθιασμένος από παιδί με τα Στρουμφάκια και διαθέτει μια συλλογή με εκατοντάδες φιγούρες τους· επιλέξαμε λοιπόν να δημιουργούμε ψηφιδωτά pixel art βασισμένα σε αυτά. Το πρώτο μας ψηφιδωτό τοποθετήθηκε στα τέλη του 2018, ενώ το όνομά μας, IPDO, σημαίνει «I Pixel Di Oplontis» («Τα pixels της Οπλόντις»). «Οπλόντις» είναι το αρχαίο όνομα της Τόρε Ανουνζιάτα, μιας πόλης κοντά στην Πομπηία, όπου υπήρχε ρωμαϊκή έπαυλη με εντυπωσιακά ρωμαϊκά ψηφιδωτά. Εκεί μεγάλωσε ο Φραντσέσκο. Ίσως η τέχνη του ψηφιδωτού να είναι μέρος της κληρονομιάς που πήρε απ’ τους προγόνους του.
Στόχος μας είναι να εκπλήσσουμε με χιούμορ, τοποθετώντας τα Στρουμφάκια σε διαφορετικές καταστάσεις ή μετατρέποντάς τα σε άλλους χαρακτήρες: το Στρουμφ που ουρεί στις Βρυξέλλες, ο Σούπερμαν Στρουμφ, το Στρουμφ που πετάει λουλούδια (αναφορά στον Banksy), η Μαίρη Πόπινς και ο Μάικλ Τζάκσον στο Παρίσι, έργα εμπνευσμένα από τη μεξικανική Ημέρα των Νεκρών, τον Αστερίξ ή τη Μόνα Λίζα. Δεν περιοριζόμαστε όμως εκεί. Επειδή είμαστε πολύ ποδοσφαιρόφιλοι, έχουμε δημιουργήσει, μεταξύ άλλων, και μια σειρά αφιερωμένη στον Μαραντόνα, στις ισπανικές συνοικίες της Νάπολης.
Για εμάς, η τέχνη αυτή είναι ένας παιχνιδιάρικος τρόπος να ανακαλύπτουμε και να κάνουμε τους άλλους να ανακαλύπτουν μια πόλη. Έχουμε φτιάξει και την εφαρμογή «I FLASH IPDO» (μπορείτε να την κατεβάσετε είτε σε iPhone είτε σε Android συσκευές), που επιτρέπει στους επισκέπτες να εντοπίζουν τα ψηφιδωτά μας· κάθε φορά που ένα έργο φωτογραφίζεται μέσω της εφαρμογής, απονέμονται πόντοι και διαμορφώνεται μια βαθμολογική κατάταξη. Οι ακόλουθοί μας, πλέον, περιμένουν τα νέα μας έργα, για να τα αναζητήσουν και να τα «σκανάρουν». Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε αυτό το πάθος σε πραγματική δουλειά. Παράλληλα, μία ή δύο φορές τον χρόνο διοργανώνουμε εργαστήρια pixel art σε σχολεία. Το ιδανικό θα ήταν να έχουμε έναν χώρο στον δρόμο για εκθέσεις και μαθήματα, όμως τα ενοίκια στο Παρίσι είναι πολύ υψηλά.
