Εντάξει, ήταν ζήτημα χρόνου προτού το θαύμα της τεχνητής νοημοσύνης χτυπήσει και τη δική μας πόρτα, έτσι δεν είναι; Και τη χτύπησε. Με τη μορφή ενός Kickstarter πρότζεκτ, που υπόσχεται να κάνει τον διερμηνέα ανάμεσα σε εμάς και τα ζώα μας.
Τι είναι το Kickstarter; Είναι μια πλατφόρμα όπου φιλόδοξοι δημιουργοί-εφευρέτες ζητούν από τον κόσμο να χρηματοδοτήσει μία από τις ιδέες τους, με αντάλλαγμα προτεραιότητα και μια γενναία έκπτωση εάν αυτή η ιδέα υλοποιηθεί.
Αν το πρότζεκτ δεν λάβει αρχικά πάνω από ένα ορισμένο ποσό, η ιδέα εγκαταλείπεται και οι υποστηρικτές της παίρνουν πίσω τα λεφτά τους.
Αν τα καταφέρει, περνάει στη φάση της παραγωγής και καταλήγει στο προϊόν που λαμβάνουν πρώτοι οι λεγόμενοι backers.
Και τι είναι, εν προκειμένω, το περίφημο προϊόν; Είναι το «Pettichat – pet translator». Μια μικρή συσκευή που φοράτε στο κολάρο της γάτας ή του σκύλου σας και μεταφράζει «με καθυστέρηση μικρότερη από ένα δευτερόλεπτο» και «πιστότητα 94,6%» ό,τι κι αν είναι αυτό που θέλει να σας πει ο τετράποδος σύντροφός σας: «Πεινάω, θέλω να παίξω, μην ενοχλείτε, άνοιξε επιτέλους την πόρτα, κατουριέμαι», και άλλα τέτοια. Οι δημιουργοί της ισχυρίζονται επίσης ότι ο μεταφραστής λειτουργεί και αντίστροφα, μεταφράζοντας τις εντολές σας στη σκυλίσια ή γατική γλώσσα. Εντυπωσιακή τεχνολογία, σωστά;
Εμ, όχι και τόσο.
Οι φωνολογικές δυνατότητες των ζώων έχουν μελετηθεί και καταγραφεί εδώ και δεκαετίες. Προσθήκες και βελτιώσεις σημειώνονται διαρκώς, όσο εκτείνεται η κατανόησή μας για τα εκφραστικά τους εργαλεία, αλλά όποιος έχει συμβιώσει για αρκετό καιρό με ένα κατοικίδιο είναι σε θέση να διακρίνει εύκολα τη διαφορά ανάμεσα, π.χ., σε ένα θυμωμένο και ένα παιχνιδιάρικο γάβγισμα, ένα βαριεστημένο και ένα πεινασμένο νιαούρισμα.
Τα ίδια τα ζώα εκπαιδεύονται και ανταποκρίνονται πρόθυμα (τέλος πάντων, σχεδόν πρόθυμα αν είναι γάτες) στις ανθρώπινες εντολές. Η διαμεσολάβηση μιας τεχνολογίας με αμφίβολη προστιθέμενη αξία τι προσφέρει ακριβώς;
Η γνώμη μου; Όχι μόνο δεν προσφέρει, αλλά αφαιρεί. Αφαιρεί τον ενθουσιασμό της άμεσης επικοινωνίας. Αμβλύνει την ικανότητα της αμφίδρομης μάθησης. Η σχέση μας με τα ζώα βαθαίνει όσο περισσότερο κατανοούμε την προσωπικότητά τους – και αυτή εκδηλώνεται τόσο με τη γλώσσα του σώματός τους όσο και με τους βοκαλισμούς τους.
Έχουν περάσει πέντε σκυλιά και μία γάτα από το σπιτικό μου. Δεν υπήρξε ούτε μία φορά που να μην καταλάβω «τι θέλουν να μου πουν» και είμαι σίγουρος ότι, αν μπορούσαν να μιλήσουν, θα έλεγαν ακριβώς το ίδιο.
Η τεχνολογία εδώ δεν γκρεμίζει εμπόδια. Χτίζει τοίχους. Όπως ακριβώς και οι μεταφραστές στα κινητά μας, που μας κατέστησαν απρόθυμους και
–εν τέλει– ανίκανους να επισκεφτούμε μια ξένη χώρα και να μάθουμε πέντε ξένες ρημαδολέξεις ώστε να νιώσουμε ότι μπορούμε να ακουμπήσουμε, έστω, μια άλλη κουλτούρα.
Δεν είμαι Λουδίτης. Αισθάνομαι όμως ότι αυτό το μαραφέτι είναι όχι μόνο άχρηστο αλλά και επιζήμιο. Εν τω μεταξύ, οι προσφορές των backers έχουν ξεπεράσει το αρχικό ζητούμενο ποσό κατά 200%…
