Κατεβαίνοντας τα σκαλιά στον «Τάφο του Ινδού», βυθίζεσαι σε άλλες, πιο ηρωικές εποχές για τον Παναθηναϊκό. Βρισκόμαστε πίσω από το γήπεδο της Λεωφόρου, στο πιο «πράσινο» σημείο της Αθήνας, και η Πέννυ Ρόγκα κάνει τις τελευταίες συνεννοήσεις για τη φωτογράφιση με τους υπευθύνους του κλειστού γυμναστηρίου «Παύλος και Θανάσης Γιαννακόπουλος».
Παντού στους τοίχους βρίσκονται καρφιτσωμένα παλαιότερα δημοσιεύματα και φωτογραφίες από επιτυχίες των τμημάτων μπάσκετ και βόλεϊ, σε άνδρες και γυναίκες. Αν υπάρχει, όμως, μια επιγραφή που υπενθυμίζει το πραγματικό πρόσωπο του πρωταθλητισμού, αυτή είναι το γκράφιτι με τον στίχο «Εδώ είναι ο παράδεισος κι η κόλαση εδώ».
Για την 39χρονη λίμπερο και αρχηγό του Παναθηναϊκού, τα τελευταία δύο χρόνια ήταν ξεκάθαρα τα δύο πιο «πυκνά» χρόνια της ζωής της: κέρδισε πρωταθλήματα, έπαιξε σε τελικούς ευρωπαϊκών διοργανώσεων και –το πιο βασικό– βγήκε νικήτρια στον αγώνα ενάντια στον καρκίνο. Η συγκίνηση που δεν κατάφερε να κρύψει καθώς σήκωνε το τελευταίο τρόπαιο που κέρδισε η ομάδα της, έκανε τον γύρο του ελληνικού διαδικτύου. Ήταν μια στιγμή απόλυτης καταξίωσης στο συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων φιλάθλων, που θύμισε σε όλους μας πως υπάρχουν πολύ πιο σημαντικά πράγματα από την ήττα σε ένα ντέρμπι.
Καθίσαμε μαζί της σε ένα τραπεζάκι του κυλικείου του γηπέδου, για να μας διηγηθεί ότι μια εικοσάχρονη πορεία γεμάτη στερήσεις, κόπους και δυσκολίες δεν είναι ακριβώς «ένα χόμπι που έγινε επάγγελμα». Μακριά από τα viral φώτα του ίντερνετ, τα πράγματα δεν είναι τόσο λαμπερά. Είναι, όμως, πιο αληθινά, πιο ανθρώπινα.
Η φανέλα με το τριφύλλι
Τον Μάρτιο παίξατε στον ευρωπαϊκό τελικό του Challenge Cup με την ιταλική Βαλεφόλια. Χάσατε, αλλά οι οπαδοί σας δεν έφευγαν από το γήπεδο και συνέχιζαν να χειροκροτούν, λες και κερδίσατε εσείς το Κύπελλο.
Το βόλεϊ γυναικών έχει ένα ιδιαίτερο δέσιμο με τον κόσμο του Παναθηναϊκού· είναι ένα τμήμα που το αγαπούν. Τα τελευταία πέντε χρόνια, η ομάδα έχει φέρει τέσσερα πρωταθλήματα. Νομίζω ότι αξίζουμε τη στήριξη και την επιβράβευση. Είναι «δούναι και λαβείν», κατάλαβες; Στον τελικό είδαν ότι παλέψαμε, ότι δώσαμε ό,τι είχαμε παρά τη διαφορά δυναμικότητας. Άλλωστε, στο εξωτερικό, χώρες όπως η Ιταλία και η Τουρκία έχουν τεράστιες διαφορές με εμάς∙ σε μπάτζετ, σε εγκαταστάσεις, σε παροχές, σε όλα. Πήγαμε εκεί να παίξουμε το πρώτο ματς και εγώ έμεινα με το στόμα ανοιχτό. Βλέπουν πολύ διαφορετικά το άθλημα, το αντιμετωπίζουν ως επένδυση, γι’ αυτό και έχουν αναπτύξει πολύ το μάρκετινγκ γύρω από αυτό. Στην Ελλάδα γίνονται βήματα, αλλά απέχουμε ακόμα πολύ από το να μιλάμε για ένα πλήρως επαγγελματικό περιβάλλον. Αυτός, θεωρώ, είναι ο βασικός λόγος που δεν έχουμε σταθερά μεγάλες επιτυχίες στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει «γεμάτο γήπεδο» για σένα;
Ότι κάτι κάνουμε σωστά. Ότι προσφέρουμε θέαμα και ο κόσμος το αναγνωρίζει – και δεν είναι μόνο οι οπαδοί, είναι και οικογένειες με μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι.
Και άδειο;
Είναι λίγο άχαρο… Όχι δεν βρίσκω κίνητρο, αλλά ξέρεις, είναι αυτό που θέλει ο αθλητής. Είναι περφόρμερ. Προπονείται όλη την εβδομάδα για να κάνει μια περφόρμανς μπροστά σε ένα κοινό. Άμα δεν υπάρχει το κοινό, γιατί κάθε μέρα τρως τα γονατά σου; Εγώ το βλέπω σαν επιβράβευση. Παίζω για να προσφέρω.
Η θέση του λίμπερο είναι «αδικημένη»;
Ναι. Κάνεις τη βρόμικη δουλειά και δεν φαίνεται. Δεν παίρνεις πόντους∙ το θέαμα είναι το καρφί, το μπλοκ. Εσύ τρέχεις, υποδέχεσαι, καλύπτεις. Τρως «ξύλο» γενικά. Και, ναι, είναι αδικημένη θέση. Χωρίς, βέβαια, λίμπερο θεωρώ ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Είσαι η βασίλισσα της πίσω ζώνης.
Έχεις ακούσει ακραία πράγματα από τις εξέδρες;
Πολλά. Τα πρώτα χρόνια με επηρέαζε. Μετά μαθαίνεις να το φιλτράρεις. Δηλαδή, είναι αυτό που λένε: μην τα βάζεις με έναν βλάκα γιατί θα κατέβεις στο επίπεδό του και θα σε νικήσει. Είναι μια μάχη που ξέρω ότι δεν πρόκειται να κερδίσω. Να του μιλήσω και να του πω τι; Θα αλλάξω εγώ κάποιον που βρίζει τόσο χυδαία;
Παρότι έχεις αλλάξει πολλές ομάδες στην καριέρα σου, επιστρέφεις πάντα στον Παναθηναϊκό. Αυτή είναι η τρίτη σου θητεία.
Η φανέλα με το τριφύλλι είναι κάτι ιδιαίτερο για μένα. Δύσκολα μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου αλλού, νιώθω ότι εδώ ανήκω. Είναι κάτι που θα με συνοδεύει και μετά το τέλος της καριέρας μου.
Η αγάπη τα σβήνει όλα
Πότε ασχολήθηκες επαγγελματικά με το βόλεϊ;
Από το 2010, όταν ήμουν 23 ετών, και βρέθηκα στον Ηρακλή Κηφισιάς· ήμουν η μεγαλύτερη ανάμεσα στις συμπαίκτριές μου, αφού οι περισσότερες πήγαιναν ακόμα στο Λύκειο. Την επόμενη χρονιά πήρα μεταγραφή για την ΑΕΚ και εκεί εξασφάλισα τα πρώτα χρήματα με τα οποία μπορούσα να βιοποριστώ, έστω σε ένα βασικό επίπεδο. Μέχρι εκείνη τη στιγμή μού πλήρωναν μόνο τα «οδοιπορικά», τα έξοδα δηλαδή για να πάω και να έρθω στο γήπεδο.
Τι κρατάς από τα χρόνια σου στην ΑΕΚ;
Έγινα πιο σοφή όσον αφορά το επαγγελματικό κομμάτι. Έζησα πολλές καταστάσεις –και όμορφες, και άσχημες– που μου έδωσαν εμπειρίες. Τα ντέρμπι ήταν ντέρμπι, υπήρχε πίεση για το αποτέλεσμα, υπήρχε πίεση για τη νίκη, υπήρχε πίεση για να πάρεις το πρωτάθλημα και οι οπαδοί ήταν πολύ διαφορετικοί από ό,τι είχα συνηθίσει μέχρι εκείνη τη στιγμή∙ εύκολα γινόσουν κάποια που δεν μπορεί να «σηκώσει» το βάρος της φανέλας, από εκεί που την προηγούμενη μέρα ήσουν «θεός». Αλλά ούτε και το οικονομικό σκέλος ήταν πάντα καλό. Θυμάμαι σε κάποια φάση ότι δεν πληρωνόμουν∙ δεν είχα για το σούπερ μάρκετ ούτε για να βάλω βενζίνη για να πάω στις προπονήσεις. Ήταν λίγο δύσκολες καταστάσεις.
Ξεκίνησες μάλλον αργά την πορεία σου, δεν είσαι η «κλασική» περίπτωση ταλέντου.
Από τη Θεσσαλονίκη που ξεκίνησα, ποτέ κανείς δεν μου είπε ότι έχω ταλέντο. Μέχρι εδώ έφτασα μόνο με δουλειά – και είμαι πολύ περήφανη γι’ αυτό, να σου πω την αλήθεια. Άλλωστε, στην Ελλάδα πολλές φορές τα ταλέντα μένουν ταλέντα και δεν εξελίσσονται. Εγώ ήμουν απλώς ένα παιδί με πολλή ενέργεια και γρήγορα πόδια. Κανένας δεν πίστεψε ότι θα μπορέσω σε κάποια φάση της ζωής μου να βρεθώ στον Παναθηναϊκό, να πάρω πρωταθλήματα και να εξελιχθώ έτσι. Αλλά εγώ πίστευα σ’ εμένα.
Πόσο επαγγελματικό είναι το βόλεϊ γυναικών στην Ελλάδα;
Δεν υπάρχει σταθερότητα, δεν υπάρχει εγγύηση πληρωμής. Πολύς κόσμος νομίζει ότι εμείς κάνεις κάνουμε απλώς το χόμπι μας και πληρωνόμαστε γι’ αυτό. Δεν είναι όμως έτσι. Δεν γνωρίζουν τι μπορεί να θυσιάζουμε, κάτω από ποιες συνθήκες προπονούμαστε, αν έχουμε ή όχι χρήματα για να φάμε. Διότι στη δική μας περίπτωση δεν ισχύει ότι κάθε πρώτη του μήνα θα μπει ο μισθός. Καταλαβαίνεις πώς το εννοώ; Εμείς είμαστε εκεί κάθε μέρα και ποντάρουμε στην καλή θέληση του προέδρου και του χορηγού για το αν θα πληρωθούμε ή όχι. Μάλιστα, αν εξαιρέσεις τις ξένες παίκτριες που έρχονται με εγγυημένα και επαγγελματικά συμβόλαια, οι Ελληνίδες έχουμε ελάχιστες εγγυήσεις. Μπορεί να έχουν βελτιωθεί τα πράγματα τα τελευταία χρόνια, αλλά ακόμα ισχύει σε μεγάλο βαθμό αυτό που μου είχαν πει κάποτε: ότι τα συμφωνητικά που υπογράφουμε ήταν κατάλληλα μόνο για να τα χρησιμοποιήσουμε στην… τουαλέτα. Οπότε, όχι, το βόλεϊ γυναικών στην Ελλάδα δεν είναι πραγματικά επαγγελματικό.
Άρα δεν μπορείτε να το δείτε ως καριέρα;
Επί της ουσίας, όχι. Δεν παίρνουμε ένσημα για σύνταξη και η ασφάλεια υγείας είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Προσωπικά είμαι τυχερή που στον Παναθηναϊκό υπάρχει συνεργασία με ιδιωτικό νοσοκομείο, αλλά, αν έφευγα από την ομάδα, θα έχανα αυτό το προνόμιο. Οπότε, δεν υπάρχει ασφάλεια για να πεις ότι θα το κάνω μέχρι τα 40 χωρίς άγχος. Άλλωστε και οι αμοιβές μας δεν έχουν καμία σχέση με τα χρήματα που παίρνουν οι άνδρες, πόσω μάλλον με τα «ανδρικά» συμβόλαια σε πιο δημοφιλή αθλήματα, όπως το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ. Πρέπει, λοιπόν, στα 40 σου να βγεις στην αγορά εργασίας και να ξεκινήσεις από το μηδέν. Και άντε, εγώ πες ήμουν τυχερή: πήρα το πτυχίο μου από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έκανα και μεταπτυχιακό στο sports marketing, έχω δουλέψει κιόλας. Τα κοριτσάκια που ξεκινούν τώρα και δεν σπουδάζουν, και μένουν χωρίς πτυχίο, επειδή «γλυκαίνονται» με το να πάρουν κάποια χρήματα χωρίς ένσημα και χωρίς ασφάλεια;
Τελικά, γιατί κάνετε ό,τι κάνετε;
Να σου το πω έτσι: αν ζυγίσεις τα πράγματα, η ζυγαριά γέρνει προς το μείον. Αλλά η αγάπη γι’ αυτό που κάνεις τα σβήνει όλα.
«Ήταν διπλή νίκη για μένα»
Στις 23 Απριλίου, στεφθήκατε πρωταθλήτριες Ελλάδας κερδίζοντας τον ΖΑΟΝ Κηφισιάς. Οι πανηγυρισμοί σου, όπου δεν κατάφερες να κρύψεις τη συγκίνησή σου, έγιναν viral. Τι συνέβαινε στο κεφάλι σου εκείνη τη στιγμή και πού βρισκόσουν την ίδια μέρα δύο χρόνια πριν;
Στις 23 Απριλίου του 2024, λογικά θα ήμουν σε κάποιο νοσοκομείο. Τότε ξεκινούσα έναν άλλου είδους «αγώνα». Φέτος, σκεφτόμουν πού ήμουν και πού είμαι τώρα, και τι κατάφερα. Ήταν διπλή νίκη για μένα, γιατί επέστρεψα μετά τη μάχη με τον καρκίνο και έπρεπε να επανέλθω στο επίπεδο που ήμουν. Τώρα μπορεί να ακουστώ πολύ αυστηρή, αλλά ήταν μία από τις λίγες φορές που ένιωσα υπερήφανη για μένα.
Πώς διαχειρίζεται κανείς την ανακοίνωση μιας τόσο σοβαρής ασθένειας;
Ξέρεις κάτι; Δεν υπάρχει επιλογή. Εγώ είπα ότι θέλω να ζήσω και πρέπει να παλέψω. Για μένα ήταν μονόδρομος. Δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό μου να τα παρατήσω. Και θεωρώ ότι πολύ σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι γιατροί σε αυτό το κομμάτι. Δεν μου άφησαν περιθώριο να σκεφτώ κάτι άλλο. Στην περίπτωσή μου το ανακάλυψα κατά τύχη (είχα πάει στο νοσοκομείο επειδή είχα χτυπήσει σε έναν αγώνα), αν αργούσα έναν μήνα, μπορεί να μη μιλούσαμε τώρα. Ο καρκίνος είχε ξεκινήσει από τις ωοθήκες και είχε περάσει στο έντερο. Φαινόταν να εξελίσσεται ραγδαία.
Υπάρχει περίπτωση να σε βοήθησε ο αθλητισμός να το αντιμετωπίσεις;
Ναι∙ η πειθαρχία, το πρόγραμμα. Το αντιμετώπισα σαν μια δουλειά που πρέπει να ολοκληρωθεί. Ο γιατρός ήταν ξεκάθαρος εξαρχής: θα σου πέσουν τα μαλλιά, θα πάρεις κιλά, θα έχεις ναυτίες. Μόνο αφού τελείωσαν τα χειρουργεία και οι χημειοθεραπείες, μου εξήγησαν πόσο οριακή ήταν η κατάστασή μου.
Βρήκες στηρίγματα πέρα από τον εαυτό σου;
Η οικογένειά μου, ο άνδρας μου και οι κολλητές μου – ήταν οκτώ και έμειναν πέντε. Και αυτό διότι επέλεξαν να μην είναι εκεί, και εγώ επέλεξα να τις απομακρύνω από τη ζωή μου. Δεν χρειάζεται να είσαι εκεί κάθε μέρα, στο σπίτι, στο νοσοκομείο. Αρκεί ένα μήνυμα, ένα τηλέφωνο. Έκανα, λοιπόν, ένα ξεσκαρτάρισμα, αν και αυτά καλό είναι να μη συμβαίνουν κάτω από αυτές τις συνθήκες.
Μήπως είμαστε «απροπόνητοι» ως κοινωνία στη δυσκολία του άλλου;
Να σου πω κάτι… Δεν με νοιάζει. Δεν με αφορά. Γιατί πρέπει να βάλεις μπροστά αυτό; Με λυπάσαι; Δεν ξέρεις τι να κάνεις; Στείλε ένα «Τι γίνεται;», όπως έκανες και πριν. Ακόμα και αυτό σημαίνει ότι υπάρχω στο μυαλό σου. Από τη στιγμή που δεν μπορείς να το διαχειριστείς, δεν με νοιάζει, δεν με νοιάζεις.
Στον στενό μου κύκλο έχω ανθρώπους που θα έπρεπε να κάνουν πιο συχνά εξετάσεις για καρκίνο, αλλά το αποφεύγουν. Τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση;
Νομίζω πως ο σκληρός τρόπος είναι μονόδρομος. Το λες ωμά: Πας να κάνεις εξετάσεις ή κάποια μέρα μπορεί να μην είσαι μαζί μας. Αγαπάς τη ζωή σου; Δεν είναι κάτι το να κάνεις μια εξέταση αίματος, έναν υπέρηχο, μια κολονοσκόπηση, μια γαστροσκόπηση, μια μαστογραφία. Μα να παρακαλάμε τις γυναίκες να κάνουν μαστογραφία; Γιατί, ρε παιδιά; Δεν είναι κάτι.
Κάνοντας τον δικηγόρο του διαβόλου, κάποιος μπορεί να σου πει «ναι, αλλά κοίτα τι τράβηξες εσύ».
Ναι, και κοίτα πώς είμαι τώρα. Αν θέλεις, μπορείς να το καταφέρεις. Αν πιστεύεις σε εσένα, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα. Αυτό ασπάζομαι. Γιατί και εγώ με έβλεπα στον καθρέφτη με το που τελείωσα τις χημειοθεραπείες, και δεν μου άρεσε αυτό που έβλεπα.
Δεν λύγισες ποτέ;
Ναι, φυσικά και λύγισα. Όταν ο ογκολόγος μου επέλεξε να κάνω άλλους τέσσερις κύκλους χημειοθεραπείων, εκεί δεν «την πάλεψα», γιατί λειτουργούσαν αθροιστικά και τα συμπτώματα γίνονταν πιο έντονα. Το τελευταίο δίμηνο ήταν δύσκολο, «έσπασα» πολλές φορές και έλεγα «δεν αντέχω άλλο, δεν μπορώ, πόσο ακόμα;». Είχα όμως τους δικούς μου ανθρώπους να μου λένε «έχεις κάνει όλη αυτή τη διαδρομή. Τώρα θα τα παρατήσεις;». Άλλαζα τότε σκεπτικό και έλεγα «λίγο ακόμα» στον εαυτό μου.
«Αν θέλεις, μπορείς να το καταφέρεις. […] Κι εγώ με έβλεπα στον καθρέφτη με το που τελείωσα τις χημειοθεραπείες και δεν μου άρεσε αυτό που έβλεπα».
Άλλες δυσκολίες;
Όταν ήθελα να βγω έξω, που βγήκα και για φαγητό και για καφέ, υπήρχε το ταμπού που έχουν για τους καρκινοπαθείς με τα μαλλιά. Σε κοιτούν με ένα βλέμμα λύπησης. Εκνευριζόμουν γιατί σε αντιμετωπίζουν λες και είσαι λεπρός. Φίλε, έλεγα, εγώ είμαι πιο μάγκας από σένα, γιατί έχω τα κότσια να βγω έξω, και ας μην έχω μαλλιά και ας είμαι 15 κιλά παραπάνω.
Πώς έζησες την επιστροφή σου στους αγωνιστικούς χώρους;
Θυμάμαι τον πρώτο αγώνα όπου μπήκα, τον Οκτώβριο του 2025, απέναντι στον Άρη. Θυμάμαι το χειροκρότημα από όλες τις συμπαίκτριές μου αλλά και από όλο το γήπεδο. Οι αγκαλιές που μου έκαναν. Τα θυμάμαι όλα πάρα πολύ έντονα.
Δεν σκέφτηκες να σταματήσεις όταν έμαθες ότι έχεις καρκίνο;
Όχι, επειδή ένιωθα ότι κάποιος με είχε σταματήσει «με τη βία». Αποσύρθηκα χωρίς να είναι επιλογή μου. Οπότε είπα ότι έχω αφήσει κάτι στη μέση. Και ότι, όταν θα σταματήσω, θα είναι μια επιλογή που θα την κάνω εγώ και μόνο εγώ. Δεν θα μου το επιβάλει κανένας, ούτε αν αυτό λέγεται καρκίνος ούτε αν αυτό λέγεται ομάδα. Δηλαδή, αν ο Παναθηναϊκός μού έλεγε ότι πρέπει να διακόψουμε τη συνεργασία –κάτι που δεν έκανε–, εγώ θα συνέχιζα ακόμη και αλλού.
Επόμενα σχέδια;
Θα παίξω άλλη μία χρονιά. Αν αποχωρούσα τώρα, θα έφευγα ως πρωταθλήτρια. Τώρα ρισκάρω, αφού του χρόνου κανείς δεν μου εγγυάται ότι θα βγούμε ξανά πρωταθλήτριες. Πάντως, πριν μάθω ότι νοσώ, ήμουν έτοιμη να σταματήσω την καριέρα μου. Πείσμωσα όμως και γι’ αυτό επέλεξα να επανέλθω – και ας ήταν τρομερά δύσκολο. Όσο για την επόμενη μέρα, αφού κρεμάσω τη φανέλα μου; Δεν θα έλεγα όχι να μείνω κοντά στο άθλημα, αλλά όχι ως προπονήτρια. Θα ήθελα να προσφέρω από άλλο πόστο, και ο Παναθηναϊκός μού έχει ήδη προτείνει να «απορροφηθώ» από τον οργανισμό.
