Προφανώς, το να μαζέψει κανείς ένσημα που αντιστοιχούν σε τέσσερις δεκαετίες δεν είναι το πιο απλό πράγμα στον κόσμο. Αν «κολλάμε» γύρω στα 300 ένσημα τον χρόνο, αυτά αντιστοιχούν σε 12 χιλιάδες ημέρες εργασίας ή περίπου 100 χιλιάδες ώρες δουλειάς. Όσοι έχουν καταφέρει να συνταξιοδοτηθούν συμπληρώνοντας αυτόν τον αριθμό ενσήμων δεν αποτελούν πλειονότητα· και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει αν αναλογιστεί κανείς ότι η καθυστερημένη είσοδος στην αγορά εργασίας δεν είναι καθόλου σπάνια στην Ελλάδα.
Ίσως γι’ αυτό, λοιπόν, υπάρχει διπλή πριμοδότηση όσων φτάνουν σε τέτοιες «επιδόσεις». Η πρώτη επιβράβευση αφορά τη δυνατότητα συνταξιοδότησης έως και πέντε χρόνια νωρίτερα (δηλαδή με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας αντί με τη συμπλήρωση του 67ου). Η δεύτερη επιβράβευση έχει να κάνει με το ύψος της σύνταξης: ο μαθηματικός τύπος υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών είναι έτσι σχεδιασμένος ώστε να σας «ανταμείβει» αν κρατηθείτε στην αγορά εργασίας για περισσότερα από 30 χρόνια.
Πώς προκύπτει η σύνταξη
Στην Ελλάδα υπολογίζεται ως το άθροισμα της «εθνικής», που δίνει το κράτος, και της «ανταποδοτικής», που συνδέεται με το ύψος των αποδοχών και την προϋπηρεσία. Πιο συγκεκριμένα, προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των συντάξιμων αποδοχών επί του συντελεστή αναπλήρωσης, ο οποίος αυξάνεται ανάλογα με τα ένσημα που έχετε. Κάθε χρόνο προστίθεται και ένα ποσοστό. Για τα πρώτα 15 χρόνια είναι το ισχνό 0,77%. Από τα 34 χρόνια και πάνω, όμως, προστίθεται 2,5% και 2,55% ετησίως. Και μετά τα 40, πέφτουμε στο 0,5% – γι’ αυτό και δεν έχει νόημα η ασφάλιση ύστερα από αυτό το σημείο. Να λοιπόν γιατί υπάρχει κίνητρο παραμονής έως και τα 40 χρόνια: διότι η προσαύξηση της σύνταξης με ένα έτος δουλειάς μετά τα 34 είναι ίδια με αυτήν που αντιστοιχεί σε 2,5 χρόνια δουλειάς πριν από τα 20 έτη.
Και ένα παράδειγμα
Ο ελεύθερος επαγγελματίας που θα συνταξιοδοτηθεί με 35 χρόνια εργασίας θα πάρει γύρω στα 800 ευρώ καθαρά αν έχει ασφαλιστεί στη δεύτερη κατηγορία. Αν τα 35 χρόνια τα κάνει 40, θα ανέβει στα 910 ευρώ καθαρά. Πρόκειται για σαφή βελτίωση της τάξεως των 110 ευρώ μηνιαίως.
Υπάρχει και ένα όφελος για τα 40 χρόνια ασφάλισης που δεν υπολογίζεται με «κομπιουτεράκι». Για να επιτύχετε τον στόχο, μπαίνετε στη διαδικασία να εισέλθετε από νωρίς στην αγορά εργασίας. Και αυτό, από μόνο του, αποδίδει αρκετά και όσον αφορά την προϋπηρεσία και όσον αφορά τις δυνατότητες για αποταμίευση ή υλοποίηση μακροπρόθεσμων οικονομικών στόχων.
Απαραίτητη επισήμανση
Όλα όσα προαναφέρθηκαν, ισχύουν με τα σημερινά δεδομένα, δηλαδή με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα υπάρξουν οι επόμενες αλλαγές στο συνταξιοδοτικό. Άλλωστε, το να γίνουν βελτιωτικές κινήσεις υπέρ του εργαζομένου είναι μάλλον απίθανο, καθώς η γήρανση του πληθυσμού και η αύξηση του προσδόκιμου σπρώχνουν προς την παράταση και του χρόνου εργασίας. Αυτό που δεν αναμένεται να αλλάξει είναι η πριμοδότηση της περισσότερης εργασίας. Δηλαδή, ακόμη και αν αυξηθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης (από τα 62 και τα 67 που είναι σήμερα), πάντοτε αυτός που θα έχει τα 40 χρόνια εργασίας θα βρίσκεται σε καλύτερη θέση. Είναι ο τρόπος του συστήματος για να πείθει τον εργαζόμενο να καταβάλλει περισσότερες ασφαλιστικές εισφορές.
