«Όταν ήσουν μικρός, δεν σου λέγανε να μαδήσεις μαργαρίτες;
Ε, λοιπόν, αυτές είναι ας πούμε κάτι σαν μεγάλες μαργαρίτες. Ζέρμπερες λέγονται», μου εξηγεί η Μαριάνθη Διαμαντάτου, συνιδιοκτήτρια του ανθοπωλείου Φλώρα στην Κυψέλη, όταν της λέω πως δεν μπορώ να ξεχωρίσω το ένα λουλούδι από το άλλο. «Πρέπει να έχεις φυτά στο σπίτι, σου γαληνεύουν την ψυχή. Γι’ αυτό άλλωστε έχει γίνει της μόδας τα τελευταία χρόνια να αγοράζουν όλοι φρέσκα λουλούδια». Έχουμε ανάγκη από λίγη ομορφιά, προσθέτει στη συνέχεια, αποκαλύπτοντάς μου πως αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που, μαζί με τη Χρύσα Τσιντού, αποφάσισαν πριν από τρία χρόνια να ανοίξουν ένα ανθοπωλείο στη γειτονιά. «Μεγάλωσα κι εγώ σε ένα σπίτι γεμάτο φυτά. Αν θέλαμε να μετακομίσουμε, χρειαζόμασταν δύο φορτηγά μόνο για τις γλάστρες. Μου άρεσε να παίζω με τα χώματα, να μαζεύω λουλούδια από το χωράφι, να τα κόβω και να τα βάζω στο βάζο μου. Κάπως έτσι, άρχισα μετά να διαβάζω και να κάνω σεμινάρια πάνω στα φυτά».
Όση ώρα μιλάμε, εξυπηρετεί τους πελάτες που μπαίνουν στο μαγαζί, απαντώντας παράλληλα σε αιτήματα για διαδικτυακές παραγγελίες. Βρισκόμαστε σε μια γωνιά της Σικίνου και, παρά την κίνηση στον δρόμο, συνειδητοποιώ πως, όσο κοιτώ τα μπουκέτα γύρω μου, νιώθω ηρεμία. Το ίδιο επιζητούν και όσοι αγοράζουν λουλούδια καθημερινά, με διαβεβαιώνει. «Κάθε μέρα θα περάσει κάποιος να αγοράσει μια ανθοδέσμη. Οι γιορτές πάντα βοηθούν. Άγιος Βαλεντίνος, Ημέρα της Γυναίκας, αποφοιτήσεις και με διαφορά η πιο δυνατή μας μέρα είναι η Γιορτή της Μητέρας. Ο κόσμος αγοράζει ακόμη τριαντάφυλλα. Τα θεωρεί κομψά και κλασικά, και αυτό δεν αλλάζει. Θα είναι πάντα εκεί και πάντα αγαπητά», λέει ενώ την ίδια στιγμή ετοιμάζει ένα μπουκέτο με νεραγκούλες, ανεμώνες και φρέζες – τα λουλούδια της άνοιξης, όπως προλαβαίνει να μου επισημάνει. Προτού φύγω, τη ρωτάω αν αρέσει και στην ίδια να της προσφέρουν λουλούδια. Γελάει, ολοκληρώνοντας την ανθοδέσμη που κρατάει στα χέρια της. «Ίσως την πάρω μαζί μου σπίτι το βράδυ», απαντάει αινιγματικά.
«Σου αξίζει μια ανάσα»
«Οι περισσότεροι παίρνουν λουλούδια για να φτιάξουν τη διάθεσή τους. Έχουν αυξηθεί πια εκείνοι που αγοράζουν λουλούδια για τον εαυτό τους, και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Για πολλά χρόνια θεωρούνταν ταμπού, αλλά η ιδέα της προσφοράς είναι η ίδια όπως και να το κάνεις», μου λέει η Μαρία Παπαδοπούλου από το πολύχρωμο Yperalfeia στα Πετράλωνα. Κίτρινοι και φούξια τοίχοι και ένα επαναλαμβανόμενο αυτοκόλλητο που μηνύει πως «σου αξίζει μια ανάσα» συνθέτουν το εργαστήριο και το κατάστημά της. «Έχω σπουδάσει τεχνολόγος γεωπόνος και έχω εκπαιδευτεί πάνω στην ανθοδεσία. Ήταν μάλλον μες στην καραντίνα που πείσμωσα και αποφάσισα να κάνω το όνειρό μου πραγματικότητα. Η επαφή μας με τη φύση είναι πολύ σημαντική, γι’ αυτό και ένα βάζο με λουλούδια στο σαλόνι λειτουργεί όντως σαν μια ανάσα».
«Οι περισσότεροι παίρνουν λουλούδια για να φτιάξουν τη διάθεσή τους. Έχουν αυξηθεί πια εκείνοι που αγοράζουν λουλούδια για τον εαυτό τους», σημειώνει η Μαρία από το Yperalfeia.
Η περίοδος της πανδημίας υπήρξε ορόσημο για τη νέα σχέση μας με τα λουλούδια. Η άνθηση των ανθοπωλείων στην πόλη το επιβεβαιώνει. «Ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος και καθένας μας προσφέρει όντως κάτι διαφορετικό, όλοι προσπαθούμε να ξεχωρίσουμε με το προσωπικό μας στιλ και μακάρι, όμως, να γεμίσουμε την πόλη με λουλούδια και μικρές ανάσες», αναφέρει η ίδια. Κοιτάζω το ψυγείο στο οποίο αποθηκεύει τα φρέσκα λουλούδια. Τα ηλιοτρόπια γυρνούν προς το φως της λάμπας και τα κεφαλάτα χρυσάνθεμα ανοίγουν τα πολύχρωμα πέταλά τους φυγόκεντρα. Μου δείχνει τα άνθη του ελλέβορου, ενός λουλουδιού που συχνά αποκαλείται βασιλικό, καθώς αποτελεί μία από τις βασικές προτιμήσεις στις συνθέσεις των βασιλικών κήπων. Το φύλλωμά του μοιάζει εύθραυστο. Την παρατηρώ να δομεί τις ανθοδέσμες της, με βάση τη διάθεσή της και τις μυρωδιές, όπως μου αποκαλύπτει, και κάθε της κίνηση μοιάζει σχεδόν χειρουργική. Η τεχνική της έχει μια ομορφιά ισάξια με αυτήν των λουλουδιών που χρησιμοποιεί.
Τριαντάφυλλα από το Εκουαδόρ
Όσο σημειώνω τις ονομασίες των λουλουδιών στο κινητό μου, σκοντάφτω πάνω στις προτάσεις της αυτόματης διόρθωσης. Σκέφτομαι πως, μέχρι και για την εξελιγμένη τεχνολογία, ο κόσμος των φυτών παραμένει μια άγνωστη γλώσσα. Πολλά από τα ονόματα μοιάζουν ξένα, και όντως είναι. Προσπαθώ να βρω μια σύνδεση με την προέλευσή τους, κάτι που μου επιβεβαιώνει στη συνέχεια και η Μαρία. «Για την ελληνική παραγωγή είναι πολύ δύσκολο σήμερα να προσφέρει έναν μεγάλο αριθμό λουλουδιών. Η κλιματική και η οικονομική αλλαγή λειτουργούν ανασταλτικά. Άλλωστε, στη χώρα μας δεν υπάρχουν και οι μεγάλες υποδομές, ώστε να έχουμε σταθερή παραγωγή. Τα περισσότερα λουλούδια τα εισάγουμε από την Ολλανδία, όπου οι συνθήκες καλλιέργειας είναι τόσο εξελιγμένες ώστε η προσφορά τους να είναι σταθερή όλο τον χρόνο», καταλήγει.
Το ίδιο αναφέρει και η ομάδα του ανθοπωλείου Khloris στο Κολωνάκι, καθώς ετοιμάζουν τις παραγγελίες του Πάσχα. Στη βιτρίνα τους βλέπω υπερμεγέθεις συνθέσεις και έντονες παλέτες που θυμίζουν έργα τέχνης. Μου δείχνουν κάτι τριαντάφυλλα από το Εκουαδόρ και μου λένε ότι θα περάσουν περισσότερες από 15 ημέρες μέχρι να αλλάξει το χρώμα τους. Τα τριαντάφυλλα, παρεμπιπτόντως, όπως μου λένε, παραμένουν πρώτα στις προτιμήσεις του κόσμου.
Μονστέρες και αλοκάσιες
Χρυσάνθεμα και φρέζιες προεξέχουν τώρα από την τσάντα που έχω στον ώμο μου. Κάποιοι περαστικοί με σταματούν για να φωτογραφίσουν τη σημερινή μου σοδειά. Βλέπω τα χαμόγελά τους και καταλαβαίνω πως μια αντίστοιχη έκφραση έχει σχηματιστεί και στο δικό μου πρόσωπο. Καταλήγω κάτω από το υπόστεγο του Φλωρά στα Εξάρχεια. Στέκομαι ανάμεσα στις γλάστρες που απλώνονται κατά μήκος της Αραχώβης και στις αμέτρητες ανθοδέσμες. Ο φωτογράφος γυρνάει την οθόνη της κάμεράς του προς το μέρος μου και η λήψη έχει μια αίσθηση αγρού. «Οι περισσότεροι προτιμούν όντως λουλούδια του αγρού, προσπαθώντας να πάρουν σπίτι τους κάτι που θα τους θυμίζει κήπο», μου εξηγεί γλυκά η Πηνελόπη Φιλωρά.
Η ίδια συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση που ξεκίνησε πριν από περίπου πενήντα χρόνια, γιατί δεν ξέρει κι αλλιώς, όπως λέει, αυτό είναι το δεύτερο σπίτι της. «Τα λουλούδια μπορείς να τα διαβάσεις, αλλά πάντα τα μαθαίνεις εμπειρικά. Η ορχιδέα, παραδείγματος χάριν, θέλει να βρει τον χώρο της. Μπορεί να είναι ανθισμένη για πολλούς μήνες και να χρειαστεί άλλους τόσους για να βγάλει ξανά μπουμπούκια. Μετά την πανδημία, τα φυτά εσωτερικού χώρου γνώρισαν ξανά μεγάλη επιτυχία, καθώς ο κόσμος έμεινε σπίτι του και έμαθε να τα φροντίζει. Επανήλθαν στο προσκήνιο φυτά όπως οι μονστέρες και οι αλοκάσιες, που η αλήθεια είναι πως είχαν ξεχαστεί». Οι τάσεις αλλάζουν, το ίδιο όμως και οι συνθήκες καλλιέργειας – η κλιματική κρίση δεν έχει επηρεάσει ιδιαίτερα, όπως μαθαίνω, τα λουλούδια που εισάγονται από το εξωτερικό, επηρεάζει όμως τις μικρότερες ελληνικές παραγωγές. «Οι πασχαλιές φέτος άνθισαν το φθινόπωρο και μας ήρθαν “τρελαμένες”», εξηγεί η Πηνελόπη.
«Οι πασχαλιές φέτος άνθισαν το φθινόπωρο και μας ήρθαν “τρελαμένες”», εξηγεί η Πηνελόπη, όταν τη ρωτάω για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην καλλιέργεια των λουλουδιών.
Μια ουρά από νεαρές κοπέλες μάς διακόπτει. Η καθεμία ψάχνει και από μία μικρή ανθοδέσμη για το σπίτι. Κάποιες ξέρουν τι ψάχνουν και άλλες πάνε με βάση τα χρώματα. Όλες φεύγουν χαρούμενες. Τις ακολουθώ με μία ακόμα ανθοδέσμη στην τσάντα μου και κατηφορίζουμε προς την πλατεία. «Καλό Πάσχα» μου φωνάζουν προτού στρίψουν στη Θεμιστοκλέους.
Φλώρα, Σικίνου 15, Κυψέλη florakipseli.gr
Yperalfeia, Κειριάδων 49, Κάτω Πετράλωνα
Khloris, Αλ. Σούτσου 14, Κολωνάκι khloris.gr
Φλωράς, Αραχώβης 27, Εξάρχεια florasflowers.gr
Τι λουλούδια προτείνετε για την εποχή;
Φρέζιες. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά λουλούδια της άνοιξης, με ένα μοναδικό, γλυκό άρωμα που γεμίζει τον χώρο φρεσκάδα. Ανθίζουν σταδιακά, προσφέρουν διάρκεια και μια αίσθηση φυσικής αρμονίας σε κάθε σύνθεση. (Φλώρα Κυψέλη)
Θα πρότεινα την ορτανσία, την οποία λατρεύω και είναι πανέμορφη την άνοιξη, αλλά θέλει φως και πολύ νερό, κάτι που την κάνει δύσκολη για την Αθήνα τουλάχιστον. (Φλωράς)
Ένα λουλούδι που προτείνουμε τον Απρίλιο είναι Calla Lilie ή, στα ελληνικά, Κρίνος Κάλλα, μια εξαιρετική εναλλακτική λύση αντί των κλασικών κρίνων του Πάσχα, προσφέροντας μεγαλύτερη ποικιλία χρωμάτων και ανθεκτικότητα. (Khloris)
Οπωσδήποτε βιολέτες, που είναι ο μήνας τους και η μυρωδιά τους παραπέμπει στο Πάσχα. (Yperalfeia)
