Τα Καλλιγράμματα (εκδ. Καστανιώτη) του Γκιγιόμ Απολινέρ είναι μία από τις πιο εμβληματικές ποιητικές συλλογές του πρώτο μισού του 20ού αιώνα, αν όχι ολόκληρου. Τα «ποιήματα της ειρήνης και του πολέμου» γράφτηκαν από το 1913 έως το 1916, λίγο πριν δηλαδή από τον θάνατο του ποιητή – ο Απολινέρ τραυματίστηκε πολύ σοβαρά στο κεφάλι στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου κι έπειτα προσβλήθηκε από την Ισπανική γρίπη· πέθανε το 1918. Η συλλογή περιλαμβάνει ποιήματα και εικονοποιήματα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί το απαύγασμα των τάσεων των πρωτοποριών της εποχής. Η ιδιαίτερη φύση των ποιημάτων καθιστά την έκδοση της συλλογής σε οποιαδήποτε άλλη, πέραν της γαλλικής, γλώσσα έναν μικρό εκδοτικό και μεταφραστικό άθλο (τα εύσημα στη Ροδανθή Βαρδούλη). Εμφανίζεται για πρώτη φορά στο σύνολό της στα ελληνικά.
Δεν είναι δύσκολο να βρει κανείς και να διαβάσει τα ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη, ωστόσο σε ένα δεύτερο επίπεδο υπάρχει η μαγεία της μελέτης τους, της προσεκτικής παρατήρησης, της εξερεύνησης των μυστικών τους. Ο Καταλανός ελληνιστής Εουζέμπι Αγιένσα, καθηγητής ελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Τζιρόνα και μελετητής του Καβάφη, καταθέτει σήμερα τη δική του πρόταση και οι δύο τόμοι Κ. Π. Καβάφης, ποιήματα κυκλοφόρησαν μόλις από τις εκδόσεις Διόπτρα. Στον πρώτο τόμο περιλαμβάνονται τα αναγνωρισμένα ποιήματα και στον δεύτερο τα αποκηρυγμένα, τα κρυμμένα, τα ατελή και τα πεζά ποιήματα. Με πολύ αναλυτικό παράρτημα σχολιασμού.
Από τις καινούργιες ελληνικές συλλογές ξεχώρισα τα εξής: Τη «ναυτική» Ιστορία ενός καβοδέτη (εκδ. Πόλις) της Ελένης Κοσμά, μια πολύ προσεγμένη συλλογή (ή ίσως σύνθεση, πιο σωστά) που αφήνει ένα μετέωρο συναίσθημα, «η μια μου άκρη θάλασσα κι άλλη γη». / Τον λυρισμό που επιλέγει για να ντύσει τη συμμετρία της μορφής και των εικόνων του ο Διονύσης Καψάλης στη συλλογή Η δεύτερη ομορφιά ή το γαλάζιο του ουρανού (εκδ. Άγρα). / Τη «Θεσσαλονικιά» συλλογή Ο μάγος Αλκαζάρ (εκδ. Ροδακιό) του Τάσου Ζαφειριάδη, τον οποίο γνωρίζαμε ως θαυμάσιο κομίστα, αλλά δεν ξέραμε ότι ως ποιητής γράφει τόσο ωραία για το αλλόκοτο και το καθημερινό. / Τα χταπόδια, τα δελφίνια και το πειραγμένο νησιώτικο χρώμα της Αγίας Κυριακής (εκδ. Αντίποδες) του πολύ νεαρού Μανόλη Καραφύλλη. / Την Ανοιχτή ημερομηνία (εκδ. Πόλις) του Θωμά Ιωάννου, που τακτοποιεί με μεράκι τις επιρροές του, τις εικόνες απ’ τη Δυτική Ελλάδα και τους στίχους του. / Τη συλλογή Punctum (εκδ. Gutenberg) της Μαρίας Καντ (Καντωνίδου), η οποία διασκεδάζει με τις λέξεις, τις μορφές, ενώ ακουμπάει στη θεωρία και στις εικόνες – ένα άριστο μεταμοντέρνο δημιούργημα.
